LiberUiceſimuſnonus

a cōcaua. Sunt ⁊ vene pectoris. ⁊ vene dyafragmatisUena quoqꝫ ſpatuloſa cuꝫ ramis ſuis. Et aſcellata cūſuis. Arterie exteriores et ventreꝫ circundantes. veneoſſis ani. ⁊ vene exteriores ani. ¶ Ex libro d̓ natu. re.Uene vt dicit Galienꝰ arteriis aſſimilātur in aliquibꝰſed non hn̄t motū dilatatōis vel ꝯſtrictōis ſicut arterievnde et quiete noīantur. haꝝ due pͥncipales ſunt: vt dicit Areſtotiles: ille que a .ſ. corde ꝓcedūt: vna magna:alia minor. Phiſici tn̄ dicunt ꝙ ab epate ortum habentvene: he quidem due: vt dicit pliniꝰ: in prora ⁊ terga diſcurrunt: ſparſaqꝫ ramoꝝ ſeries ꝑ alias minores omnibus membris vitalem ſanguīem rigāt: hinc ad om̄e mēbrum īſtrum̄tale. ſicut dicit Gal̓. due pulſatiles veniūtque ſuꝑficialiter in qͥbuſdā membris ſentiuntur: vt circa iuncturas manuū ⁊ in tymporibus: et he d̓bilitatemcordis ac validitatem pleꝝqꝫ calefactōeꝫ etiā corporisoſtendūt. Alie vero nō pulſatiles defer̄t duo genera ſāguinis: qͥbus membra irrigātur ad nature ꝯẜuationemet corporis nutrimentum.¶ XXV.De arterijs.Rterie ſunt organa concaua ī longitudīe extenſa neruoꝝ: et in ſui ſubſtantia ligam̄talia: diuerſas motōes habentia. he a corde origīeꝫ ducūtet ad hoc ꝯpoſite ſunt: vt Galienꝰ dicit: vt ꝑ eas euentetur cor a ſuis fumis: ⁊ reſpiret calor naturalis: ac diſtribuatur ſpūs menbris q̄ ſunt poſt ip̄ꝫ: ꝓpter participatōnem et viuificatōeꝫ quā ſuſcipiūt. he ergo inter neruoslatent: ⁊ ſunt ſemite ſpūs. ¶ Conſtan. vbi sͣ. Uene q̄ vocantur arterie neceſſarie fuer̄t vt calorem naturalem acorde ad oīa d̓ferrent. he d̓ duobꝰ pāniculis compoſiteſunt in forma ſimiles: ſed in ſub̓ia diſſimiles. haꝝ interiora ꝑ latitudinem villoſa ſunt: quoruꝫ ſub̓ia dura eſt. ⁊quinquies durior et groſſior ꝙͣ exteriora. Eaꝝ extrinſecus villoſa per longitudīeꝫ vadūt: ⁊ pauca per trāſuerſum. haꝝ ideo ſubſtantia molliſſima eſt: qꝛ duos motushn̄t. vnus eſt in dilatando cū ſibi ſpūm a corde trahātimo quod cū exterioribꝰ ſit pāniculis per longū villoſisSecundus eſt motus cōſtringendi: quod cum interioribus fit pāniculis ꝑ latuꝫ villoſis. hi per villū trāſuerſūadiuuātur. his pāniculis ſanguis retinetur qui a cordetrahitur. vnde duriores ſunt exterioribꝰ ne forte ex motu rumperētur. he aūt vene a cordis incipiūt ſiniſtra cōcauitatē. Ex hac eī due pulſatīe procedūt: quaꝝ minorpānicl̓m vnum molliorem hꝫ: ⁊ hec vena pulſatīa vocatur: q̄ ad hoc neceſſaria fuit: vt multū qͣntitateꝫ ſāguīsſpūs pulmōi ferret. et aerem exciꝑet quē ſanguini darꝫhec pulmōeꝫ ingreditur: ibiqꝫ multiformiter diuiditurAltera vero pͥore maior ē: quā areſtotilici vocāt orithiAudacem vero medici. hec a corde aſcendendo ſimilit̓in duas diuiditur: et iteꝝ multipliciter ſubdiuiditur.¶ Actor. Hec materia pleniꝰ ab Auicēna alijſqꝫ medicis pertractatur d̓ qua tn̄ ad pn̄s breuitatis cauſa ſu¶ XXVIperſedeo.¶ De carne ¶ Iſidorus vbi sͣAro ſic̄ dictuꝫ eſt s a creando eſt appellata: eteſt ex quatuor elementis cōpacta. Nā terra incarne eſt: aer in anhelitu: humor in ſaugnine.Ignis in calore vitali: hn̄t enim in nobis elementa ſuāqueqꝫ ꝑtem: qͥbus quid debetur compage reſoluta.¶ Areſtotiles in libro d̓ aīalibꝰ. Homīs caro p̄ ceterisaīalibꝰ mollior eſt: qm̄ homo p̄ ceteris melioriſ eſt tactꝰPrimū eī inſtrum̄tuꝫ tactus ē caro. ¶ Cōſtanti. vbi sͣCarnis ſpecies ī corꝑe ſunt tres: q̄dā eī ſcꝫ neruis ⁊ cordis admixta lacertꝰ. id eſt muſculus vocatur: de quo inmembroꝝ compoſitōe dicetur. In huiōi qͥdem lacertismaior eſt pars carnis. Quedam aūt eſt caro ſola interduꝝ ⁊ molle temꝑata: vt in coxis. ⁊ ī dorſo et inter dentes. Illa quideꝫ q̄ tacet in parte coxaꝝ extranea. qͥeſcen

tium ſuꝑ eā oſſium eſt qͣſi culcitra Caro vero interior ⁊exterior dorſi duabꝰ ex cauſis neceſſaria fuit Interiornanqꝫ calefacit interiora. q̄ propter naturaleꝫ nūcha frigiditatem et oſſiū neruoꝝqꝫ ſunt frigida. Alia cā eſt ꝯcauitatis neruoꝝ aſcendentiū: arteriaꝝqꝫ deſcēdentiuꝫrecreatio maxīa: ne forte rūpentes deficiant in via. Caro dorſi ſcꝫ exterior defenſio ſui eſt ab exteriori aere: etcōcauitatis ſpondiliū ⁊ coſtaꝝ recreatio. caro īter dentes firmat eoruꝫ radices: nutriens eos vt ſint ſtabiles.Tercia ſpecies eſt caro glādoſa q̄ diuiditur in tria: q̄dāenī humectatōem bonā ac iuuāteꝫ generat: qd̓ teſticulimāmilleqꝫ faciunt. Et glandes quē ſubtus linguā ſūt.hūiditatem enī ori ⁊ lingue attrahunt: ne nimia ſiccitate torpeſcat ad motum. Alia vero glandoſa aut loca replent vacua. aut venaꝝ neruoꝝqꝫ ſūt fomenta: qualiaſunt ī ventre poſita: et ea q̄ vocatur mora. ⁊ q̄ ventriculorum cerebri ſunt media. Sunt etiā glandoſa q̄daꝫ expulſum a mēbris hūorem recipientia: qͣles ſunt in aſcell̓et inguinibꝰ. Poſt auriculas et in collo. Glandoſa eniꝫaſcellaꝝ expulſa recipiunt a corde. Inguinis auteꝫ abepate: colli vero et poſt auriculas eiecta a cerebro. Gladoſa quidem ideo mollia ſunt: vt cetera ſuꝑ ea ſuauiusquieſcāt: vl̓ ſi forte aliqͣ duricies obuiet eis ad hec mollia refugiant ¶ Ex li. d̓ na. re. Caro fragilis eſt corruptioni ꝓna: mollis: ⁊ delicata. Melior eſt illiꝰ diſpoſitoꝗ̄ nec eſt macilenta nimiū: nec feda pinguedine. Probatio hꝰ eſt debita et moderata membroꝝ repletio. Huiꝰpinguēdo circa vmbilicum ⁊ ylia cernitur. Probatō hꝰeſt qn̄ corpus bn̄ ſēſificat: hͦ ē vt cōtrarietatis doloremcito ſentiat. Mortificatōis aūt nota eſt qn̄ punctōnibꝰnō mouetur. Carnis iuuamentuꝫ: vt dicit Gal̓. eſt vt rimas impleat: ⁊ ramos connectat. hec in cōplexionibuset coloribꝰ ſuis diuerſa in diuerſis membris reperitur.ſicut alba in māmillis. rufa ſiue re ſea in pulmōe: rubicūda in corde. purpurea in epate. nigra vl̓ ſubmgra ī ſplene. Et alba quidem m̄bra albificāt materias quas ꝯuertunt. Sicut eſt in māmillis lac: ⁊ in matrice oua vl̓ ſcm̄¶ Razy vbi sͣ. Carnes multe ac dure groſſum ſenſumet intellectum declarāt. lenes aūt bonā naturam ⁊ intelligentiam ſignant. In maxillis qͥdeꝫ multitudo carniūet in genis paucitas ſignificat cōplexionis hūiditatemCaro maxillaꝝ groſſa demonſtrat groſſaꝫ hoīs naturaTympora vero inflata ⁊ vene arteritate groſſe ſignātiraſcibilitatem.¶ De ſanguine ¶ Iſidorus vbi ſupraXXVII.Anguis ex greca ethymologya nomen duxit.Ieo ꝙ vegetetur ⁊ ſuſtentetur ⁊ viuat. Item ſanguis latīe vocatur ꝙ ſuauis ſit. Un̄ et homīesquibus dn̄atur ſanguis dulces ⁊ blandi ſunt. Sanguisquidem eſt duꝫ in corꝑe eſt. Effuſus vero cruor d̓r eo ꝙdecurrat: vl̓ ab eo ꝙ currendo corruat. Iteꝫ cruor a crudelitate vocatur. vn̄ ⁊ crudelitas dicta eſt: et crudus.Sāguis aūt non eſt integer: niſi in iuuenibꝰ. Nā dicūtphiſici minui. ſcꝫ ſanguinem ꝑ etatem. vn̄ in ſenibꝰ tremor eſt. Eſt aūt ſanguis dulcis: humidꝰ et calidus. vn̄et eos qͥbꝰ dn̄atur facit bn̄uolos ſimplices: moderatosblandos euſebios: ſeu planos. ꝓprie aūt ſanguis animepoſſeſſio eſt. ¶ Auicenna vbi s. Sanguis homīs ⁊ ſāguīs porci ſil̓es ſunt ī omni re: ſil̓iter ⁊ carnes amboꝝita vt qͥdam vendiderit carnē hoīs ꝓ carne porci: latuitdonec in ea inuenti ſunt digiti hoīs. Sāguis tn̄ porci d̓bilioris eſt virtutis ſanguīe homīs.¶ XXVIII¶ De pinguedine et zirbo ¶ Iſidorus vbi sͣ.Ruina eſt pinguēdo cuti adherens. Pulpa vero eſt caro ſine pinguedīe ſic dicta: eo ꝙ palpitꝫreſilit enī ſepe. hāc pleriqꝫ et viſcū vocant: ꝓpt̓hoc ꝙ glutinoſa ſit ¶ Cōſtātinꝰ vbi sͣ. Pinguēdo eſtres humida: q̄ maxime ſuꝑ pelliculas inuenitur: et loca