LiberUiceſimuſnonus

oſſium eſt multitudo neruoꝝ. ¶ Conſtan. vbi ſupͣ. Neui fuer̄t neceſſarii. vt ſenſum ac motum menbris corꝑiferrent: oſſibus ligam̄tis cartilagībus: pinguedini: glādibus. Hoꝝ enī nullū in natura ſua ẜſum habet ac motum. licet ſingula ex cauſis variis ſint neceſſaria. Quidam tn̄ dentes oſſeos ẜſus habere dicunt: qꝛ labris trementibus. ⁊ ip̄i tremere vidētur ac dolorem patiuntur.qui ſn̄ ẜſu non eſt. hoc aūt alij negant dicenteſ: illū dolorem eſſe in gīginis atqꝫ neruis. Quoꝝlibet aūt neruorum fundam̄tum eſt cerebꝝ: cum voluntarii motꝰ ac ſēſuum ſit firmam̄tuꝫ. Om̄s itaqꝫ nerui aut de cerebro ꝓcedunt: aut de cerebri mediatoribꝰ. id eſt medullis ſpondilium q̄ nucha appellātur. Quod iō fit ne ſi a cerebroomnes ꝓdirent: aut rūperentur: aut nimia longīquitateẜſus ꝑderentur. Membroꝝ igitur ꝓpinquoꝝ nerui debēt a cerebro ꝓgredi: remotoꝝ a nūcha qui fungitur cerebri natura. a cerebro qͥdem ꝓcedentes ſunt mollioresAnucha vero duriores. Exeuntes aūt a prora cerebrioīm ſunt molliſſimi: qꝛ ẜſum alijs portant. Prodeuntesaūt a puppi cerebri facti ſunt duri: vt motū poſſent pati: quia mollia veloci motu cito rumpuntur. ¶ XXII¶ De neruorum diſtinctione.Eruoꝝ a cerebro prodeuntium. vii. paria ſunt.Primum ad oculos progreditur: vt det eis ſerſum viſus. Secundū ad eoſdem vt det motōeꝫTercii vero paris pars ad linguā vadit: ⁊ ẜſum guſtuitribuit. Pars ad tīpora vt ꝯmedenti motū p̄beat. Ead̓quoqꝫ pars ad nariū extremitatem exit ⁊ vſqꝫ ad labiaAlia vero ꝑs ad gīginas ⁊ ad dentes tendit. et tactuꝫeis p̄ſtat. Quartuꝫ par ꝑ palati ſummū diuiditur: vt eiguſtū p̄ſtet. Quīti ꝑs ad auriculas vadit vt auditū eisprebeat Pars ad latitudīeꝫ pectoraliū lacertoꝝ. vt virtutem motōum eis tribuat. Sexti ꝑs ad viſcera tenditvt per eā ſentiant. Pars ad lacertos gutturales. vt eoſmoueat. Septimū ad lingue gutturiſqꝫ lacertos vaditvt inde moueri poſſint. Hoꝝ pariuꝫ vnumqd̓qꝫ priuſꝙͣexeat craneū duobꝰ pāniculis eſt cooꝑtum. Quoꝝ vnſubtilis eſt ꝓpter nutrim̄tum ſui neruoſus. Alter verogroſſior ⁊ durior neruos a cranei defendens oſſibꝰ Primum par cuiꝰ ſubſtantia nature cerebri vicina eſt. plusoībus alijs cōcauum eſt: vt per illud detur oculis ſpūsviſionis. Omnibꝰ qͦqꝫ maius eſt: ne concauitatis cauſarūperetur. aut maiorem ꝙͣtitatem ſpiritus ferret Factiſunt aūt molles. vt velociter facerent ſentientes. Prod̓unt aūt hi duo nerui qͣſi a duobus vberibꝰ cerebri. vicinanteſqꝫ naribus pͥus ibi iungūtur. ⁊ a naribus in oculos in moduꝫ ꝓtendūtur. Cōcauitatis cōuenientia hecoculis neceſſaria fuit. vt ſi forte ramuſculꝰ vnus pateretur ꝑ alteꝝ alteri lumen oculo p̄beretur. hoc ꝓbare poteris: ſi vno oculo clauſo alteꝝ apꝑueriſ. Neruꝰ a dextrapte veniens ad dextꝝ tendit oculū. a ſiniſtra ad ſiniſtꝝQuoꝝ quilibꝫ ad oculos vſqꝫ ꝓgreſſus: ita ibi dilatat:vt vitream tunicā circundet cocauus. Spūs āt viſiōisa ce rebro egrediens: eandemqꝫ tunica ꝑcutiens oculuꝫirradiat Hi qͥdem nerui in egreſſiōe a cerebro lenes ſūtet molles. ſed qͣnto plus ab ip̄o elongātur. tanto duriores efficiuntur Cum āt ad oculos cōueniūt. ibideꝫ ruiſus molleſcunt ¶ Actor. De ceteris ſex paribꝰ breuitatis cauſa ꝑtranſeo ¶ Cōſtantinꝰ vbi ſupͣ. Reliqͥ veronerui videntur a cerebro ꝓcedere nucha mediatrice.Nucha enī a cerebro deſcendit in ſpondiles dorſi: incipiens a fine puppis: id eſt a pͥma ſpondili colli. Ab hacergo procedūt nerui ẜſum et motum p̄ſtantes voluntarium m̄bris ſub collo poſitis. Sunt aūt trigītaduo ſibiparia: ⁊ vnum tm̄ impar. In collo enī octo ſunt ī dorſoxii. in renibus. v. Iuxta anū tria. In ano tria in fine anivnum par. Octo pͥma ꝑtiuntur in multa. Pars eniꝫ inlacertos dorſi. Pars in dyafragma. Pars in aſcellas.Simil̓r diuiduntur et cetera menbriſqꝫ ſibi vicinis vir

tutem ſubmīſtrāt. Sed hoꝝ omnium pͥmuꝫ exit a pͥmaſpondili colli ſecedens in lacertos capitis. ceteri vero ⁊colli ⁊ dorſi inter duas ſpondiles exitū hn̄t: excepto xii.dorſi in parte inferiori. qui ab integre ſpondilis medioprocedit. Nerui qͥ circa anum exeunt ad inferiora loca ꝓcedunt. vt ad nates. ad virgaꝫ et ad pedes. ¶ XXIII¶ De ligamentis et cordis et muſculis.Igamentum eſt ſubſtantia inter neruos ⁊ oſſaoſſibus quidem mollior. neruis autem durior.Incipit ab extremitate oſſium: id̓oqꝫ nulluꝫ habet ẜſum. illa etenim tm̄ ſentiunt: que de cerebro exeuntligam enta dupliciter neceſſaria ſunt. vl̓ vt in ſua concathenatōne oſſa ligent: vel vt lacerti cum oſſibus per ealigentur. hoꝝ forma diuerſa eſt: aut enim ſicut nerui rotunda ſunt. qꝛ in locis carentibus neruis poſita ſunt. ſicut in concathenatōe armi et cubiti. Aut lata ſunt vt ligandorum culcitra ſint: et firmiter ligent liganda Autlata ſunt et ſubtilia ſicut panniculi. vt per eā vene defēdantur ac nerui: Cordarum vero natura ligamentoruꝫac neruoꝝ eſt media. Pars enī ligamentoꝝ ac neruoꝝin ſūmitatibus lacertorum in menbroꝝ confinio ſe mouentium vbi cum eis miſcentur et corde vocatur. Und̓et ſentiendi ligandi atqꝫ mouendi hn̄t ſupplementa harum forma: ſicut et ligamētoꝝ diuerſa eſt. ¶ Ex librode natura reꝝ. Corde vt dicit Galienꝰ. ab extreītatibꝰmuſculoꝝ originem ducūt: et ad mēbra mobilia tendūtque cum retrorſum retrahūtur ꝓpter ſui pͥncipii retractionem ea quibꝰ alligantur retrahunt. Quādoqꝫ uerolaxant: qm̄ accidit eis relaxatio: ex eo ꝙ relaxantur pͥncipia ſua: ⁊ ad ſitus ſuos redeunt. ab extenſione ſcꝫ quāhabent a ſuis principiis egredientibꝰ menſurā ſue cōſuete longitudinis ¶ Razy vbi sͣ. Muſculi quoqꝫ ſuntvol nutarioꝝ motuum inſtrumenta. hos quoqꝫ compōidicimus ex carne et neruo ⁊ ligamento. hoꝝ figure ẜmlocoꝝ diuerſitatem prout eis neceſſe eſt diuerſificanturet ī facie quidem ſunt muſculi. xlv. videlicet ad oculorū⁊ palpebraꝝ motus. xxiiii. Ad motū mandibule. xii. Etceteris faciei ꝑtibus decem. Porro ad mouendū caputet collum ſunt. xxviii. Sic et omnia cetera membra quevolunt arie mouentur: proprios hn̄t muſcl̓os quibꝰ moueantur. ¶ Actor. De his autem plenius infra dicet̉cum de membris compoſitis agetur. ¶ XXIIIIDe venis ¶ Iſidorus vbi ſupra.Ene dicte ſunt eo ꝙ vie ſunt natantis ſanguīsatqꝫ riui ꝑ omne corpus diuiſi quibus vniuerfa membra irrigantur ¶ Cōſtantinus vbi sͣ.Uene incipientes ab epate neceſſarie fuer̄t: vt ſanguinem ab eodem ad membra corporis nutrienda deferrētSunt aūt rarioris ac mollioris nature: vt qꝛ vicine ſuntepatis nature: mutarent aliqͣntulum ſuccū ſiue ſanguinem venientis ad ſe. he de vna tunica ſunt facte: non d̓duabus ſicut arterie Arterie ſpiritum recipiunt ⁊ ſanguine m. iſte vero ſolum ſanguīem. Uene ergo exeuntesab epate due ſunt. vna exit ab epatis ꝯcauitate que porta noīatur. Altera vero a gibboº epatis q̄ ꝯcaua vocatur. Porte extremitas ante ꝙͣ ep̄ar exeat eſt quinaria:exiens autem ab epate vſqꝫ ad duodenum inteſtinū vid̓tur ꝑ̄tingere. ibi vero diuiditur ī octo. Duaꝝ minoruꝫvna ītrat inteſtinū portās ad epar ſuccū ab ip̄o inteſtīorecipiendū. Altera ſecedit ī ſtomachum: et ī aliud īteſtinum portam noīatuꝫ. ⁊ inde cibi ſuccuꝫ portat: ſi qͥd ibireperiat. Reliquaꝝ vero ſex. vnaqueqꝫ ꝓprium habeteffectū. Quaꝝ etiam q̄dam ſubdiuidūtur ac multipliciter furculantur. Similiter ⁊ illius q̄ concaua d̓r multipharia eſt diſtributō: et q̄dam ꝓpriis vocantur nomībꝰvt aſcellata q̄ et baſilica. Spatuloſa que et cephalica.Et media ⁊ ſephen. huiōi ſunt venaꝝ in corpore cōpoſitiones. quaꝝ xi. ſunt diuiſiones. Sunt enī quedam advmbilicum fetuū venientes ab epate. q̄dā a porta. q̄da