Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Uice ſimuſnonus

octo. digitoꝝ manuū xxx. coxaꝝ duo: femoꝝ duo: vertebrarum ii. Geniculoꝝ duo. Cruriū radii iiii. plātaꝝlxv. calcanei duo. Aſtranguli duo Digitoꝝ pedū xxx.Hoꝝ q̄dā ꝯpoſita ſūt capitis ꝯiunctōeꝫ tanꝙͣ inuicēcōſuta vt capitis oſſa. Quedam ſimphaſym quādamid eſt vnitatem vel cōglutinatōem: vt ea que faciemplent. Queda gomphoſym. id eſt coartatōem: vt dentes. Quedā articulatōem vt lacerti a palato vſqꝫ adcoxam. Quedā inarticulatōeꝫ: vt cubitus manꝰ geniculi: plāte: digiti. Quedā armoniā id eſt aptiſſimāiunctioneꝫ: vt ſpondilia. Itaqꝫ capitis oſſa conſuta ſūtquia in ſerraꝝ modo facta atꝫ ī ſe cōmiſſa. habet auteꝫteſta quinqꝫ cōſutōnes: vnam .ſ. ſuper frontem que d̓rcorona. Alterā ī occipitio dicitur recta. Terciā veroretrorſum ſuper ceruicem que dicitur lapdo vel lepidoQue aūt circa vtraqꝫ tympora ſunt crocaſite vel lippydoydes dicuntur. Facies habet cōmiſſiones ix. vna ſcꝫper medium oculos. Et per naſum iii. et maxillaruꝫquatuor. Per palatum vnamXVIII. De motibus oſſium Conſtātinꝰ vbiſſium aūt ſicut dictum eſt ſuꝑ: q̄dam ſunt ſolidaet immobilia. q̄dam aūt non ſolida mobilia.Quoꝝ motus aūt mollis eſt aut durꝰ. Et oꝑtꝫvt alterius acumē ſit intra alterius concauitatem: cuivicꝫ cōcauitati ineſt quoddā obſtaculū ad repellendumacumīs ictum. ne cadens et cōcauum collidens ſuā perdat mobilitatem. Ip̄mqꝫ obſtacl̓m quadā quaſi cartilagine veſtitum eſt: ſimiliter concauuꝫ. Quibꝰ ineſt hūiditas viſcoſa: vt lenius moueātur oſſa. Utriſqꝫ vero inextremitatibꝰ ligam̄ta neruoſa q̄dā inducūtur: ne ex nimio motū oſſa ſe iungātur Raſi ī almazore ī pͥma ꝑteOſſa condidit deus. vt ea corpꝰ ſuſtentaretur rectificaretur. Et qꝛ neceſſe fuit vnā ꝑtem corporis aliqn̄ ſn̄altera moueri: non vnū tm̄ os in corpore fecit ſed ml̓ta:quibꝰ etiā diuerſas figuras tribuit: vt ad id apta forēt:qd̓ per ea fieri neceſſe eſt. Item quia neceſſe fuit q̄dameoꝝ qn̄qꝫ cōiunctim. quādoqꝫ ſigillatim moueri: ſub̓iecuidam ea coniunxit: quā ex vnius oſſis extremitatecreauit: cuꝫ alteriꝰ extremitate continuauit. hec ſubialigamentū vocatur. quod eſt corpꝰ albuꝫ duꝝ. non hn̄sſenſum. Et iteꝝ qm̄ oſſa non mouentur ex eſſentia ſua:ſed motorem: igit̉ motum patientiū contigue fuerunteis a pͥncipio origine ſenſus motus a cerebro cōcauitates q̄dam que ſunt nerui. qui tn̄ per ſe: vt ſimplices ſunt: oſſibus cōiungūtur: niſi pͥus cum carne ligamentis miſceantur. Neruus ſi per ſe grandi menbrocōiungeretur. aut nullo aut debiliter ip̄m moueretQuāobrem neruus anteꝙͣ ad membꝝ quod per ipſummoueri debet perueniat diuiditur. ſubtiles ac minimepartes carnis ac ligam̄ti in ip̄is diuiſionibus ꝯtexūturet quod ex hoc toto ꝓuenit muſculꝰ vocatur. Poſt hocex vna extremitatū muſculi: qui ſcꝫ eſt verſus ꝑteꝫ menbri quod mouetur. q̄dam ſubſtātia naſcitur: corda nomīatur. Ip̄a eſt corpꝰ cōpoſitū ex neruo qui ad menbꝝdirigitur. ligamēto quod ex oſſe oriebatur. et eſt ſeparata a carne erat in muſculo: ꝓtenditur aūt quouſqꝫbreui extremitati membri qd̓ per ip̄am moueri debꝫiungatur Igitur ex ꝑata retractōe qua muſculꝰ ad partem radicis ſue retrahitur. corda fortit̉ trahitur. etbrum cum vniuerſalitate ſua mouetur. XIX De medullis oſtium Iſidorus vbi.Edulla appellata eſt eo madefaciat oſſa. irrigat enim et cōfortat Ex libro naturis re. Medulla eſt ſuꝑfluitas ſanguīſ: vt dicit Gal̓.in oſſibus concauitatē hn̄tibus. Unde omne aīal abundans in ſepo et ſanguine: abundat etiā in medulla. Qd̓maxīe patꝫ in pueris: in quoꝝ oſſibus inuenitur multꝰſanguis: non pōt in medullā decoqui quia calor in

ualeſcit: qui poſſit decoctū ſanguinem album facere: īmedullam cōuertere. Eſt ergo medulla ſuꝑfluitas ſanguinis oſſa nutrientis. Medulla nāqꝫ calida eſt hūidaOſſa vero frigida et ficca ſunt. Proinde videtur medulla ſit potius ſuperfluitas oſſium ꝙͣ nutrim̄tumet ī oſſibus animaliū frigidoꝝ ml̓ta reꝑitur medulla: qꝛcalor oſſium non p̄t in eis pinguedineꝫ facere vl̓ medullam cōſumere. ꝓpter hoc leo medullā non habet: qꝛ nimio calore naturali ꝯſumitur in ipſo oſſe. Eſt itaqꝫ medulla iuuamentū oſſium: vt ea fomentet humectet: ipſaqꝫ ſemꝑ mollificet ne frangātur. Nam motus etiā inanimali d̓ſiccat oſſa: arefacit nimiū. Medulla: vt aitPlinius: rubet in iuuenibꝰ: alba eſt in ſenibus. Quideꝫvero putauerūt nucham medullā eſſe: ſed falſum eſt. hocenī negat Areſtotiles: qd̓ etiam patet ex hoc: qꝛ nuchaquādam ī ſe habet duriciem quā habet medulla: me XX.dullam aūt non habent aquatica. De cartilagine. Iſidorus vbi ſupraArtilagines ſunt oſſa mollia ſine medulla: qd̓genus auricule et nariuꝫ diſcrimen: et coſtaruꝫextremitateſ hn̄t ſiue oꝑcula oſſium mouēturEt dicte ſunt cartilagines: eo leui attritu carent: dolore aūt plectūtur. Gregorius in moral̓. Cartilagoquidem ſpeciem oſſis habꝫ: ſed oſſis firmitatē habet.Conſtātinꝰ vbi ſup̄ Cartilago eſt teneritas quoꝝ libꝫfetuum oſſibus aſſimilata qua iam diximꝰ in oſſiumcōpoſitōnibus quibus iūgitur. Eſt et pectoris teneritas: et coſtaꝝ extremitas: et ypocundria pars in ano in ancha: in extrentatibus oſſiū acutoꝝ: nariūqꝫauricl̓arum et gutturis: cānalium pulmōis. Que oīacartilagīoſa ſunt facta ne forte rūperentur. quādo complicarentur Ex libro naturis reꝝ. Cartilago vt dicit Areſtotiles propinqua eſt creatōni oſſis: nec eſt dr̄ianiſi in mollicie duricia. Itaqꝫ ſicut os cōſolidaturpoſt abſciſionem: ita nec cartilago. hec ad flectendū habilis: vt dicit gal̓. iuuam̄tū corpori fuit: vt faciliorfieret oſſiū coniūctio in pellicul̓ carnibus. ſi enī mollecum duro cōponeretur abſqꝫ medio accideret ei paſſiovehemens in percuſſiōe: coartatōe: ſiue cōſtrictōe. exeius caſu ſuper duꝝ immediate. XXI.De neruis. Iſidorus vbi ſupra.Erni greca deriuatiōe appellati ſunt quos illineura vocant. Alij latine vocatos neruos putant. eo artuū ꝯiunctōes inuiceꝫ his īhereātid eſt ab inherendo. Maximū aūt viriū ſub̓iam nernoſfacere certiſſimū eſt. ꝙͣto fuerint dēſiores: tāt o propenſiꝰ augeſcere firmitateꝫ Razi vbi ſupͣ. Nernoꝝortus aūt a cerebro eſt: aut a nūcha. Nucha vero a poſteriori parte cerebri egreditur: cerebri pānicul̓ inuoluitur. ſpondilibꝰ qͦꝫ cooperitur: vſqꝫ quo perueniat ados quod cauda nomīatur. Ab hac aūt ſcꝫ nūcha vnāquāqꝫ duaꝝ ſpōdiliuꝫ iuncturā. vnū par neruoꝝ exoritur. quoꝝ vnū dextrorſum et aliud ſiniſtrorſum tendit:quouſqꝫ perueniat ad locū cauda nomīatur: a neruꝰpari carens egreditur. ꝙͣobrem impar d̓r. Sunt aūt illoexcepto. xxxi. paria: que a nucha exoriuntur. vii. ſcꝫ acolli ſpōdilibus ꝓcedentia. Duodecī a ſpōdilibꝰ coſtaꝝſuperioꝝ. ſcꝫ ī pectoris rectitudīe ſite ſūt. Et. ab inferioribus coſtaꝝ ſpōdilibꝰ. Tria vero ab oſſe ſuperpoſito renibus et alia tria ab oſſe caude: a cuius ſcꝫ caudeſūmitate neruꝰ pari carens exoritur. a cerebro qͦꝫ pariaſeptem egrediūtur: quoꝝ ſil̓iter vnus dextrorſuꝫ: aliꝰſiniſtroſum dirigitur. Ex libro de naturis reꝝ. Nerui durā ac flexuoſam hn̄t ſub̓iam ad ſeparādū difficilem. hi a cerebro oriūtur. his ad inuiceꝫ oſſa cōiungūtur. hoꝝ itaqꝫ iuuam̄tum eſt deferre virtutes ẜſibilesmotiuas a cerebro ad partes alias totum corpus roborare per qd̓ incedūt. Nullus aūt eſt neruus in capitehomīs: ſed in manibus pedibus ml̓ti. In locis oīm