Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſnonus

adiuuant: cum infantes nutriantVIIDe mēbris conſimilibꝰ et primo oſſibꝰ.Embra vero cōſimilia: ſicut dictum eſt ſupͣ: ſūtpartes toti: totumqꝫ parti aſſimilātia Sunt at . ſeptem: pͥmum ſcꝫ oſſa. ſecundū cartilago. cord̓ne rui. ligamen. terciū vene. quartū arterie. quītum caroglādes et pinguedo. ſextū cutes pellicule. ſeptimū pili vngule. Oſſa itaqꝫ ſunt purior ſiccior corꝑis ꝑs:duabꝰ ex cauſis neceſſaria ſunt. aut qꝛ ſunt fundam̄tuꝫſuꝑ totiꝰ corꝑis ſita eſt fabrica: et ob hoc oportuit eſſefirmiora. Aut qm̄ ab exterioribus defendūt interioraꝓpter hoc oportuit hec eſſe duriora. Ex libro de naturis reꝝ Sicut in pariete luteo pali ip̄m ſcꝫ parietemtenent. ne penitus obruatur. ſic oſſa carnem fragilē ſtipant. ne ſua mollicie corpꝰ in vnum imꝓbe cōuoluatur.Sunt aūt dura: interius cōcaua alba nimiū: ac durabilia. Oſſa maſculoꝝ fortiora ſunt: oſſibus feminaꝝ: niſitm̄ in genere amazonum vbi robur feminarum prefertur fortitudini viroꝝ Uidetur qͥdem os cōſolidari poſtconfractōem vel abſciſionem: fieri robuſtū vt ante: ſꝫnon eſt veꝝ. Coniungitur enī adheret os oſſi. et parsparti. qͥbuſdam ebullitōibus mediis d̓fluūt ex medulla. hoc aūt nullo fieri pōt: vt oſſiū fractio ꝯtinueturſicut in pͥma creatōne. Iſidorus vbi ſupͣ. Oſſa ſuntcorꝑis ſolidamenta. In his enī poſitio omnis roburqꝫconſiſtit. Oſſa aūt ab vſto dicta ꝓpter quod cremarent̉ab antiquis ſiue: vt putant: ab ore: eo ibi pateāt.alias vbiqꝫ cute viſceribꝰqͣꝫ obtecta velātur. Medullaappellata eſt: eo made faciat oſſa: irrigat enim cōfortat. Uertibula ſunt ſumme oſſiū partes: nodis craſſioribꝰ cōglobate: dicte ita: eo ad īflexionem membrorūilla vertātur. Cōpages capita ſūt oſſiuꝫ dicta eo ſibiꝯpacta neruis vl̓ glutino qͦdā adhereāt. Auicen̄. in ſecundo canōe. Oſſa homīs in potu data cōferunt doloriiuncturaꝝ: eadeꝫ qͦqꝫ aduſta in potu dātur epilenticis. VIII. De ratione multitudinis oſſium.Conſtantinus vbi.ſſa aūt in corpore multa ac diuerſa genera ſexcauſis oportuit eſſe. Primo ꝓpter motōem corporis: qꝛ membra q̄dam in animalibus aliqn̄ moueri neceſſe eſt aliquando quieſcere. aliqn̄ quidem mouenturmanuū vole ſine brachiis: et digiti ſine volis. Secūdopropt̓ fumoſe ſuꝑfluitatis expulſionem. Omnis nanqꝫcibi ſuꝑfluitas eſt ſubtilis vl̓ groſſa. Groſſe viā inferiꝰnatura dedit: quam ſecreto illā excludit Fumoſe veroviam ſuperius fecit: videlicꝫ poros in cute et in capitisoſſe. Caput ſumma pars corꝑis idemqꝫ eſt ſibi: quodtectum domui. Fumi vero natura petit ſemper altiora.Ideo neceſſe fuit oſſa capitis ꝑforata eſſe: ne fumꝰ ꝯcluſus ꝓhiberetur exire. hi tn̄ pori propalātur viſui: nealiquid ab exterioribꝰ intraret: qd̓ cerebro noceret. Cercio etiā oportuit eſſe oſſa multa. vt faciliꝰ eſſent paſſibi:lia. Si vnicum eſſet: vnius pars pateretur: neceſſeeſſet vt ſibi totū cōpateretur. Ideo fecit natura duo veltria. vbi oportuit plura: vt ſi vnum pateretur: alteruꝫcōpatiendo lederetur. Quarto propter magnitudīeꝫet ꝑuitatē: iuxta membroꝝ enī qͣntitatem quedā optuiteſſe magna: vt in coxis brachiis. Quedā uero parua:vt in digitis. Quinto ꝓpter firmitatē: qm̄ vbi debebāteſſe ſolida. natura fecit ea ꝯcaua. Sexto propt̓ motꝰleuitatem: ſicut in corꝑis ſimilibus menbris: qꝛ magnaſunt oſſa mobilia. oꝑtuit ea eſſe cōcaua: etiā ex duabus cauſis plena ſunt medullis: ne cōcauitate frangerētur: vel vt inde nutrirentur. IX De diuiſionibus eorumſſa itaqꝫ iūcta aut ſolida ſunt et īmobilia. AucPnon ſolida et mobilia. quoꝝ motꝰ aut mollis eſt

ut durus. oportuit vt alteriꝰ acumen ſit intra concauitatem alterius ſicut videcꝫ plenius dicetur inferius.Auicenna in pͥmo canone. Oſſium corꝑis alia ſuntfundam̄tum. vt ſpondiles dorſi. Super has enī corpusfabricatur ſicut nauis ſuper lignum quod pͥmū in ea ponitur. Alia ſicut clipeꝰ ad tuendū: ſicut os carnei. Aliaſicut arma qͥbus bellatores impedientes repellātur: vtoſſa ſimenia vocata: ſunt ſuper dorſi ſpondiles vt ſpine. Alia qͥbus iuncturaꝝ vacuitates replentur. vt oſſaſummamina. alias ſiſamina ſunt inter oſſa digitoruꝫAlia qͥbus corꝑa ſuſpendēda ſuſpendūtur. ſicut os laude aſſimilatū qd̓ eſt muſculū gutturis ac lingue ac alioꝝſuſpenſoriū. Omnia aūt corporis oſſa ſuſtentacl̓m ſuntet correctio. Et illa qͥdem que ſunt ad ſuſtentandum tm̄aut ad defendendū: ad mouenda mēbra neceſſariaſūt: ſolida facta ſūt. licet ī eis vacuitates ſit foramīaparua pͥori. neceſſe. fuit in eis eſſe nutrimenti cauſaet etiā alicꝰ rei neceſſe eſt vt in ea penetret: ſicut odorqui aere in oſſe colatorio ſimili attrahitur ad cerebriquoqꝫ ſuperfluitates per ip̄ꝫ expelluntur. Illa veropropter motū etiam neceſſaria ſunt. vnam hn̄t concauitatem maiorem intrinſecam in medio ſui poſitam. vnaquidem eſt vt corpus eoꝝ exterius remaneat durius.Nam ſi pluribus receptaculis nutrimenti ꝑuis et ſeꝑatis indigeret inde lapſum vl̓ laxum fieret. Nunc autemfactum eſt duꝝ et eius nutrim̄tum qd̓ eſt medulla in interiori eius concauitate eſt aggregatum. ſcꝫ ꝯcauitasfacta eſt etiam magna: vt oſſium corpora ꝓpter motuꝫſint leuia. Dura vero facta ſunt ne in hora fortiſſimoꝝmotuū rumpantur. Iuuamentū quoqꝫ medullarum eſt: ſolum vt ea nutriat: ſed etiam vt ea ſemꝑ mollificet.ne frangātur. quia motꝰ exiccat. Concauitas qͥdem minor eſt: vbi magis neceſſaria eſt firmitas. Maior auteꝫvbi maior exigitur leuitas. Oſſa omnia vicina ſunt etconiuncta: inter aliqua tn̄ inueniitur ſpacium paruū qd̓implent cartilaginoſa. vel cartilaginibus ſimilia. X De oſſibus ſingulorum membrorū et primo cranei Conſtantinꝰ vbi.Mnium aūt oſſium ſex modi ſunt. Alia nanqꝫcapitis ſunt. alia dorſi. alia pectoris et coſtaruꝫalia ſpatularum furculaꝝ. alia quoqꝫ manuūet alia pedum. Capitis ſunt carnen̄ oſſa menti: denium. Cranei forma rotunda eſt ante tn̄ et retro acuta.Rotunda qͥdem aut vt a paſſibilitate ſit remotior: autvt ꝙͣtitatis cerebri ſit capacior. Anterius aūt proptercerebri prorā acuitur. Unde numeri ꝓdeunt: qui qͥnqꝫſenſus deferunt Poſterius vero propter cerebri puppiꝫacuitur Un̄ medulle ſpondilium egrediūtur. Craneumeſt ex oſſibꝰ multis ſibi inuicem cōcathenatis. qd̓ factūeſt quinqꝫ cauſis. aut propter fumi ſuꝑfluitateꝫ reiiciendam: aut vt vene arterie viam habeant ad cerebrūintroeundi et exeundi. Aut vt panniculi cerebri firmit̉ei inhererent: ne cerebro inciderent. cadentes aggͣuarent Aut ne ſi vnum frangeretur: alia conquaſſarenturAut quia ꝓra mollior eſt: puppis autem durior. huiuscranei forma quindupla eſt: in artubꝰ ſexdupla. Cuiꝰoſſa quedam hn̄t propria nomīa. vt coronatum. erectuꝫet lauda ſunt et alia duo ſibi ſimilia ſuper auriculas exvtroqꝫ latere poſita que vocantur decuma. Alia quoqꝫpuo in medio capitis vtrimqꝫ cum erecto iuucta et ſuntquadrāgula quoꝝ mollis eſt ſubſtantia ꝓpter fum ſuꝑfluitatem diſſoluendaꝫ qui circa prore cerebri ventricl̓ꝫadunatur Sunt et alia duo vtrimqꝫ poſita ſol̓ decumisa craneo differentia que appellantur tympora. Sunttriangula in oſſa tria diuiſa: quorum vnumquodqꝫ ſuāhabet naturam. vnum eſt petroſum foramen habensauricule poſitum ibi ꝓpter auris diuiſionem. Alterumſūmitati māmille natura ſimillimuꝫ poſitū: ibi propt̓ osmenti firmandum: ne ſuum exiret locum: non eſt adeo