LiberUiceſimuſnonus

neceſſitati fuiſſe p̄latā. Trāſitura eſt quippe neceſſitastempꝰ quia ventuꝝ: quādo ſola inuiceꝫ pulcritudine ſn̄vlla libidine ꝑfeuamur. Quod maxime ad laudem referenduꝫ eſt conditoris: cui dicitur in pſalmo. Confeſſionem et decorem induiſti.¶ IIII¶ De corpis eiuſdem membris¶ Iſidorus vbi ſupraEmbra ſunt partes corꝑis. Artus vero ſunt qͥbus mēbra colligātur: ab artando dicti. Artuſ¶enī dicti ſunt: eo ꝙ inuicem colligati neruis artentur. id eſt ſtringātur. Quoꝝ diminutiua ſūt articuli.Nam artus dicimꝰ maiora membra vt brachia. Articulos vero minora vt digitos. Et in corpore nr̄o q̄damvtilitatis tm̄ cauſa facta ſunt vt viſcera: q̄dam etiā vtilitatis ⁊ decoris vt ſenſus in facie: et in corꝑe manus ⁊pedes: quoꝝ membrorū ⁊ vtilitas magna eſt. et ſpeciesdecentiſſima. Quedā tantū d̓coris: vt māmille in viriaet in vtroqꝫ ſexū vmbilicus. Quedā diſcretōis: vt in viris genitalia barba ꝓlixa. pectus amplū In mulieribuslenes gene ⁊ anguſtū pectus. Ad concipiendos autemet portandos fetus renes ⁊ laterā dilatata. ¶ Cōſtāti.in pantegni. iii. ꝑte. Facit āt natura qn̄qꝫ mēmb̓ꝝ vnūduaꝝ vel triū reꝝ inſtrumentū: vt ſubtileꝫ fecit matreꝫcerebꝝ operire venas ⁊ arterias ad inuicem ligare. Cerebꝝ quoqꝫ ne diꝑgeretur adiunare. Ideꝫ etiā fecit inpulmōe ⁊ eius cānalibus. vt eſſent inſtrum̄ta flatus adcalorem naturaleꝫ cordi reẜuādū. ⁊ nichilominꝰ vocisinſtrum̄tū. Aliquādo etiā facit eadem natura: vt expulſa ſint alterius rei iuuam̄ta: ſicut fumꝰ d̓r cauſa pilorūeſſe ¶ Ex libello de anathomya. Membrū eſt ſolida etfirma pars animalis ex ſimilibꝰ l̓ diſſimilibꝰ compoſitaad aliquid ſpeciale officiū deputata. Cum aūt oīa menbra tam mollia ꝙͣ ſolidā ortū hn̄t a ſanguine tanꝙͣ a nutrimento: pīguēdo tn̄ ſolidior eſt ſanguīe: caro pinguedine neruus ẜſibilis carne: motiuꝰ ẜſibili. cartilago qͦqꝫneruo motiuo: ⁊ oſſa cartilagine.¶ V.¶ De varia membrorum diuiſioneEmbroꝝ q̄dam ſūt pͥncipalia: quedā a pͥncipalibus orta. Principalia ſunt cor ep̄ar teſticulicerebꝝ. Cor epar et cerebꝝ qꝛ ꝯẜuant rem ſpeciei. Teſticuli vero qꝛ conẜuāt ſpeciem rei. A pͥncipalibus orta ſunt nerui arterie vene ⁊ vaſa ſeminaria Nerui enī oriūtur a cerebro ſpūm vitaleꝫ cū pauco ſanguīedeportātes vbiqꝫ corporis ad vitā faciendā et motumcomplendum. Uene oriūtur ab epate deportātes ſāguinem ⁊ alios humores cū ſpiritu naturali ad nutrim̄tuꝫtotius corꝑis. Uaſa ſemīaria oriūtur a teſticulis: ī quibus materiā ſpermatū cōtinetur: q̄ in teſticulis dealbata ꝑ virgam in matricem effūditur ad generatōeꝫ faciendam. Iteꝫ menbroꝝ quedā ſunt innatas tm̄ virtuteshabentia: vt ſunt membra cōſimilia. Quedaꝫ vero innatas ⁊ īfluentes. ⁊ hec ſunt menbra officialia ¶ Cōſtanin pantegni ī ſcd̓a ꝑte. Naturaliter vero diuidūtur mēbra ſcꝫ in ſimilia et cōpoſita. Si milia dico ꝑtes toti: to.tumqꝫ parti aſſimilātia. vt ſunt oſſa nerui ⁊ conſimilia.Cōpoſita vero vocātur officialia: vt caput ep̄ar manꝰpedes ⁊ cetera talia. ¶ Ex yſagogis ypocratis. Corpꝰquidem homīs in tres ꝑtes gnaͣles diuiditur. ſcꝫ caputpectus. ⁊ pedes. in ꝑticulas aūt multas. Specialiter ātcōſtat d̓ venis et arteriis. neruis ⁊ oſſibus: cartilagībꝰadipibus et ceteris ſpiritibꝰ. Uena eſt vaſculū ſimplexquo ſanguis ꝑ queꝫ alimur circumgeritur. Arteria eſtvaſcl̓m quadruplex: quo vitalis ſpūs continetur: ꝑ quēetiam ſignū pulſus efficitur. Neruus eſt vaſculum quoſpūs ẜſualis ⁊ volubilis cōtinetur. Os eſt corpus duꝝet forte factum ad ceteꝝ corpꝰ fulciendū. C artilago eſtcorpus neruis durius: offibꝰ vero mollius. Quod ſi qn̄raſum fuerit: l̓ p̄ciſuꝫ nūqͣ creſcit neqꝫ iūgitur. Adep̄s

eſt craſſa coagulatō circa humectū cōſiſiens. Articl̓useſt oſſium capitis: ad caput poſitio atqꝫ coniunctio.¶ VI¶ De diſtinctione membrorum ſcd̓m conuenientiā actōum ¶ Conſtātinꝰ vbi sͣ ī ij. ꝑte.Liter quoqꝫ diuidūtur mēbra: ꝓut ſīgula fecitnatura ꝓpriis actōnibus conuenientia. Actiones eī ſunt tres .ſ. anīalis ſpiritualis: naturalisquibus ſimilia ſunt inſtrum̄ta corporis Unde menbravirtutē aīalem ſequentia: vocātur aīmata. Spiritualeꝫſpiritualia Naturaleꝫ: naturalia. Anīata menbra fecitdeus in omnibus anīalibuſ ꝓpter ſenſus ⁊ volūtariosmotus In homine vero ⁊ ꝓpter hoc et ꝓpter intellectūet ratōneꝫ ea fecit: ut cerebrū: oculos: nares. articuloslīguaꝫ neruos: atqꝫ lacertos Mēbra ſpiritualia factaſūt ꝓpter ſpiracula flatus ⁊ caloris naturalis ꝯſeruat īas vt ſūt pectus ⁊ eius pāniculi: cor et pulmo cū cānalibus ſuis: fauces et dyafragma et arterie. Menbra naturalia bipartita ſunt: q̄dam eī ſunt nutritīa: quedā generatiua Nutritiua ſunt q̄ mutāt cibuꝫ in ſub̓iam menbroruꝫ totius corporis. Omnia enī humana ⁊ beſtialiacorpora conſumūtur ab aere ⁊ naturali calore. Ideo neceſſe eſt vt ad cōẜuandā integritatem eoꝝ ꝯſumptio cibis reꝑetur. Itaqꝫ nutritiua ſunt os: dentes ſtomachꝰinteſtīa. ep̄ar. ſplen. fel. reneſ. veſica. vene Generatīa vero facta ſunt: vt ſpecificarentur generalia. et indiuiduarentur ſpecificata. Nam qm̄ omnia indiuidua natural̓rꝯſūuntur: neceſſe eſt vt ꝑ genitalia reꝑentur. q̄ ſunt matrix vel vulua. virga teſticuli. ⁊ vaſa ſpermatis. Horuꝫautem triū geneꝝ. ſcꝫ animatoꝝ. ſpiritualiuꝫ. ⁊ naturalium menbroꝝ ſingula hn̄t vnum pͥncipale menbꝝ: cuiꝰcauſa facta ſunt alia. q̄ vel actōis ſue ſunt adium̄ta velſuꝑfluitatis expulſiua. vl̓ eiuſdem defenſiua. ī menbrisaīmatis pͥncipale eſt cerebꝝ: qꝛ in ip̄o ſunt memoria ratio ⁊ intellectꝰ. ⁊ de ip̄o virtꝰ ẜſibil̓ ac motꝰ voluntariꝰad alia menbra ꝓgrediuntur. Actōis eius adium̄ta ſūtoculi et cetera ſuꝑiꝰ noīata. Unūqd̓qꝫ eī hoꝝ exterioraportat ad cerebꝝ quod ſibi portata diſponit. Nerui aūtet lacerti ad opera a cerebro diſcreta atqꝫ diſpoſita mouentur. Iſtoꝝ etiaꝫ quedā ſuꝑfluitatis expulſiua ſūt vtnares emunctionum: oculi lacrimaꝝ Quedā vero defēſiua vt pāniculi ſuꝑ cerebꝝ. ſpiritualiū autē membroꝝpͥncipaliſſimuꝫ eſt cor. caloris enī natural̓ fundam̄tumeſt. qui d̓ ip̄o in alia oīa viuificāda ꝓcedit. Huiꝰ adiuuamenta ſunt pulmo. pāniculi. lacerti pectoris. Motu eīiſtoꝝ attrahitur aer ad cordis calorem refrigerandum.et calor fumoſus expellitur qͥ circa cor adunatur. Portantia vero ab ip̄o ad alia ſunt arterie. a corde nāqꝫ calorem naturaleꝫ ⁊ virtutem vitaleꝫ accipientes portātea ad oīa corꝑis menbra. Cordis autem defenſina ſunteius pāniculi. ⁊ dyafragma: ⁊ pannicl̓i pectoris. Nutritiuoꝝ membroꝝ pͥncipale eſt ep̄ar: vbi mutatur ciboruꝫſuccus ⁊ ſanguis efficitur: d̓ ip̄o ad totum corpꝰ nutriēdum diſpergendꝰ. Huiꝰ adiuuam̄ta diuerſa ſunt. Quedam eī cibum p̄parāt: vt ſtomacho leuioreꝫ reddāt ſicutdentes. Quedam eum calefaciūt et mutant vt epati admutādum in ſanguinem alleuient vt ſtomachꝰ. Quedāillum a ſtomacho in ep̄ar portant: ſicut inteſtini gibboſitas: quod medici ieiuniū vocant. Alia vero ab epatead totuꝫ corpꝰ et vena concaua. Alia quoqꝫ tm̄ ſuꝑfluitatem ſanguinis expellunt ⁊ mūdificant: vt ſplen. fel. renes. Alia partem cibi ſuꝑfluam recipiūt et expellunt.vt inteſtina groſſa et veſica. Quod enim a ſtomacho reiicitur: ab eis recipitur et expellitur. veſica vero recipitſuꝑfluitates aquoſas a renibus d̓ ſanguine depuratasIn menbris generatiuis teſticuli pͥncipales ſunt. Eiusadiuuamenta ſunt ſpermatis vaſa: que de vno ad aliudferunt. et de ſpermate fetus faciunt. Mammille etiam.