LiberUiceſimuſnonus
De ſtomacho.lxix.De viſceribus et inteſtinislxx.De numero inteſtinoꝝ ⁊ officiis ſinguloꝝlxxiDe epate et iecorelxxii.De ortu venaꝝ a iecorelxxiiiDe fellelxxiiii.lxxv.De ſpleneDe renibuslxxvi.De veſicalxxvii.De vrinalxxviii.De mēbris generatiuis: ⁊ pͥmo de teſticulislxxixDe virga virililxxxlxxxi.De matrice et vuluaDe lumbis et vmbilico ⁊ ylijslxxxii.De māmillislxxxiii.De lacte.lxxxiiii.De mēbriſ ꝯpoſitis vniuerſalibꝰ ⁊ pͥmo d̓ capite lxxxvDe facie et frontelxxxviDe collo.lxxxviiDe humeris ⁊ brachiislxxxviiiDe manibus et digitis.lxxxix.De torace et pectore ⁊ ventrexc.De lateribus ⁊ dorſoxci.xcii.De anchis natibus et coxisDe genubus et tibiisxciii.De pedibusxciiii.De phiſonomia membroꝝ humani corꝑisxcv.De medicinis ex humano corꝑe..xcvi..I.De cauſa creandi humani corꝑis.Richardus d̓ ſancto victore ī li. excerptōnūPirituſquidem hūanucreatus eſt propter deum. corpautē ꝓpter ſpūmmundꝰ vero propter corpꝰ vt ip̄emundus ſeruirꝫcorpori: corpusaūt ſpiritui ⁊ ſpiritꝰ creatori Sane ſcriptura ſecularis materiam habet opus conditionis. Diuina veroſcriptura materiā habet opuſ reſtauratōis Opus nempe conditōis eſt: quo factum eſt vt eſſeut que nō erantOpus aūt reſtauratōis eſt quo factū eſt vt meliꝰ eſſenque perierant. Opus ꝯditōnis eſt creatio mūdi cū oībꝰclem̄tis ſuis. Opus reſtauratōnis eſt incarnatio verbicum oībus ſacramentis ſuis. Opꝰ cōditionis ī ſex diebꝰfactuꝫ eſt Opus reſtauratōis nō niſi ſex etatibꝰ perficipoteſt. Sex aūt ſunt cōtra ſex: vt idem cognoſcatur eſſeredemptor qui creator. Primū opus ſcꝫ cōditionis factum eſt: vt ſtanti homini ſubeſſet. Secundū factum eſtvt lapſum erigeret. Et ſacra quideꝫ ſcriptura vt ad materiam ſuā tractādā cōpetentius accedat Primū opusconditōis cōmemorat Non enī poſſet raꝑationeꝫ hoīsſine eius lapſū: nec eius lapſum ſine ip̄ius creatōe: neceius creatōeꝫ ſine totius mūdi conditōe declarare. Etideo voluit pͥus opus cōditionis cōmemorare. Mūdoigitur creato: diſpoſito: ordinato. ꝙ eſſꝫ hūano corporine ceſſarium cōmodum gͣtum: fecit deus homīem poſſeſſorem omniū: dominū vniuerſoꝝ: qui ꝙͣuiſ temꝑe poſterior: cauſa tamen prior: dignitate ſuꝑior inuenitur.¶ Actor. Animā qͥdem homīs creauit deus ex nichiloſicut ⁊ angeluꝫ. corpus aūt de materia preiacenti: ſcꝫ de¶ II.ferra rubea ſcd̓m ioſephum.
¶ De materia et loco et forma ipſius creationis.Ormauit ergo: ſicut ſcriptum eſt: dn̄s homīemin agro damaſceno de limo terre: quatuꝫ ad corpus. vnde ⁊ adam interp̄tatur terra rubea ſiueterrenus Erat corpus illud immortale: nō de conditōenature: ſed beneficio gͣtie: Nam eius īmortalitas eratſuſtentāda ꝑ eſum ligni vite Erat itaqꝫ potēs nō moriſi non peccaret: qꝛ qe ligno vite ſuſtentaretur: ⁊ potenſmori ſi peccaret: quia ligno vite pͥuaretur: ſicut ⁊ factūeſt. ¶ Iſidorus in libro ethimologiaꝝ vndecīo. Corpꝰdictum eſt eoꝙ corruptum perit: ſolubile enī atꝫ mortale eſt: ⁊ aliqn̄ ſoluendum. Caro aūt a creādo eſt appellata. Crem̄tum enim ſemen eſt maſculi: vnde animaliuꝫ ethominū corꝑa concipiūturhi nc ⁊ parenteſ creatores vocantur. Caro aūt ex quatuor elementis ꝯpacta eſt Nāterra in carne eſt. Ter in anhelitū. humor in ſanguine.ignis in calore vitali: habent in nobis elementa ſuā q̄qꝫpartem: cui quid debetur compage reſoluta. ¶ Uitru.bius in libro tercio de architectura. Corpus homīs itanatura cōpoſuit: vt os capitis a mento ad ſūmā frontēet radices imas capilli eſſet decime partis. Item manꝰpalma ab articulo ad extremū medium digitū tantūdeꝫIpſius aūt oris altitudīs tercia pars ab imo mento adīmas nares. Naſum ab imis naribus ad finem mediuꝫſuꝑcilioꝝ tātundeꝫ: ab eoꝝ āt fine ad imas radices capilloꝝ frons efficitur. Reliquā quoqꝫ membra ſuas habent cōmenſurationes et ꝓportōes qͥbus etiaꝫ antiquipictores ⁊ ſtatuarii nobiles vſi magnas laudes ſūt aſſecuti. Corꝑis aūt centꝝ naturaliter eſt vmibilicꝰ. Naꝫ ſihomo collocatꝰ fuerit ſupinꝰ manibꝰ ⁊ pedibus panſiscirciniqꝫ centꝝ in eius vmbilico collocatū circūagendorotundatiōem vtroꝝqꝫ manuū et pedū digiti tangēturItem quadrata deſignatō in eo inuenitur. Nam ſi a pedibus imis ad ſummū caput menſuraueris: eamqꝫ mēſuram ad manus panſas retuleris: inuenietur eadeꝫ laitudo vti et altitudo.IIIDe dignitate et nobilitate hūani corꝑisAuguſtinus d̓ ciuitate dei libro xxijAm vero in ipſo corꝑe ꝙͣuis nob̓ ſit cum beluismorta litate ꝯmune: multiſqꝫ eaꝝ reperiatur inIfirmius. quāta bonitas et ꝓuidentia creatorisaꝑꝑet: Nonne ita ſunt in eo loca ſenſuū ⁊ cetera mēbradiſpoſita: ſpecieſqꝫ ip̄a ⁊ figura et ſtatura totius corꝑiſita modificata: vt ad mīſterium aīe rōnalis ſe iudicꝫ factum. Non enī vt aīmalia rōnis expertia: ꝓna eſſe videmus in terram: ita creatus eſt homo: ſed erecta in celumcorporis forma amonet eum q̄ ſurſuꝫ ſunt ſapere. Porro mira mobilitas q̄ lingue ac manibus attributa eſt adloq̄ndū ⁊ ſcribendū: apta atꝫ ꝯueniensᵇ ⁊ ad oꝑa artiumplurimaꝝ officioꝝqꝫ complenda. Nōne ſatis oſtenditquali anime vt ſeruiret: tale ſit corpus adiūctuꝫ. Quāꝙͣ⁊ detractis neceſſitatibꝰ oꝑandi: ita oīm ꝑtium ꝯgruentia numeroſa ſit. ⁊ pulcra ſibi ꝑilitate reſpondeat: vt neſcias: vtꝝ in ea cōdenda maior ſit vtilitatiſ habita ratōꝙͣ decoris. Certe eī nihil creatū videmꝰ in corꝑe vtilitatis cauſa. quod nō habeat etiā decoris locum. Plus ātillud nobis apparet: ſi numeros menſuraꝝ quibus īterſe cuncta connexa ſunt et coaptata noſcemus: ſicut eſttanta perplexitas venaꝝ atqꝫ neruoꝝ: ⁊ viſcerū ſecretavitaliū qͥbus coaptatio: q̄ armonya grece d̓r. tanꝙͣ cꝰ dāorgani extrinſecus atqꝫ intrinſecus totiꝰ corꝑis cōſtat.Qui ſi noti eſſe potuiſſent. in interioribꝰ qͦqꝫ viſcer ibuſque nullū oſtentāt decus: ita delectaret pulcritudo rōisvt omni forme apparenti q̄ oculis placet ipſius mentisque oculis vtitur p̄ferret̉ arbitrio. Sūt vero q̄dā poſitaita in corꝑe: vt tm̄ modo decorem habeant: non et vſumſicut habet pectus virile: mam illas: ſicut facies barbāUn̄ puto facile intelligi: in conditōe corꝑis dignitateꝫ