LiberUiceſimūſoctauus
in his quatuor affectōnibus eſt: ⁊ d̓ hiſ accipiend̓ putoquod ꝑ prophetam dicitur a dn̄o. Conuertimini ad mein toto corde veſtro. non enim corporalis conuerſionisnos admonet: q̄ quideꝫ in momento fieri poſſet: ſꝫ ſpiritualis: que nō vno die ꝑficitur. vtinā vel in omni vita p̄ſenti valeat conſūmari. Hanc vero ſpūalem non parumadiuuat corporalis: de qua ſubiungitur ī ieiunio ⁊ fletu¶ Idē in libro d̓ ꝯſideratōe. v. Ecce affectus nr̄i latētmole corporea pregrauati: et luto herentibꝰ deſideriis.Sola interim arida et tenuis conſideratio p̄uolat. Ettamen ex tantillo quod iam datur. libꝫ exclamare Bn̄edilexi decorem domꝰ tue ⁊ locuꝫ hr̄tatōis gl̓ie regni tuiQuid ſi totum colligat ſe anima. et reductis affectibusē cunctis locis quibus captiui tenentur timendo q̄ nōoportꝫ: amādo que n̄ decet: dolendo vane: gaudendo vanius. cum his ineat tota voluntate ⁊ libertate volatumpulſet impetu ſpūs. et in pinguidine gͣtie illabatur. Nōne cum cepit circūire illas lucidas manſiōeſ. ⁊ ſinū illūabrahe curioſius ꝑſcrutari: ⁊ ſub altari martirū reuiſere animas in pͥma ſtola. ſecundā patientiſſime expectantes: multomagis tunc inſtabit: ⁊ dicet. vnam petii a doio. ⁊cꝭ.¶ LXXV¶ De apathia ſiue carentia affectionum¶ Auguſtinus vbi sͣOs itaqꝫ dum vite huiꝰ infirmitatē gerimusſi affectōes oīno nullas habemꝰ. tunc potiꝰ nōrecte viuimus. Uituperabat enī apoſtolꝰ qͦſdāquos etiam dixit ſine affectōe eſſe. Nam omīno nō dolere dum ſumus in hoc loco miſerie: ſicut etiaꝫ quidamapud huiꝰ ſeculi litteratos ait: non ſine magna mercedecontingit īmanitatis in animo ſtuporis in corꝑe. Quocirca illa q̄ grece apathya dicitur: latīe impaſſibilitas ſiita intelligenda eſt: vt ſine his affectōibꝰ viuatur: q̄ cōtra rōnem accidunt. mentemqꝫ ꝑturbant. Bona planeet maxime optāda eſt: ſed nec ip̄a eſt huius vite. Nā inhac vita ſi dixerimꝰ. ꝙ peccatū n̄ habemꝰ. noſ ip̄os ſeducimus. Tunc itaqꝫ apathya illa erit quando peccatumnullum erit in homine. nunc vero ſatis bene viuitur:ſi ſine crimīe. Sine peccato aūt: qui ſe viuere eſtimat: n̄id agit vt peccatum non habeat: ſed vt veniaꝫ non accipiat. Sed ſi apathya illa dicitur cum animū cōtingereomnino non pōt vllus affectus: quis hunc ſtuporem nōomnibus viciis iudicet eſſe peiorem. Poteſt ergo n̄ abſurde dici perfectam beatitudinē ſine timore ⁊ triſticiafuturā. ſed n̄ ſine amore ⁊ gaudio. Si aūt apathyā illaeſt: vbi nec metus exterret nec angit dolor: auerſanda ēin hac vita. ſi recte id eſt ẜm deum viuere volumus. Inilla vero beata q̄ ſempiterna ꝓmittitur: plene ſperandaeſt. Timor enī ille caſtus ꝑmanens in ſeculum ſeculi. n̄erit timor exterrens a malo qd̓ accidere pōt: ſed tenensin bono quod amitti nō poteſt. vbi eī boni adepti amorimmutabil̓ eſt ꝓfecto ſi dici p̄t mali cauendi timor ſecurus eſt. vt ſcꝫ nomīe timoris ſignificetur ea voluntas:qua nos neceſſe erit nolle peccare: ⁊ non ſolicitudine infirmitatis: ne forte peccemꝰ. ſed trāquillitate caritatiscauere peccatū. Aut fortaſſe timor caſtus in ſeculuꝫ ſeculi dictꝰ eſt ꝑmanens. quia id permanebit. quo timoripſe ꝑducit. ſicut dicitur. Patientia paupeꝝ non ꝑibitin finē. Que cū ita ſint. Qm̄ recta vita dicenda eſt quaꝑueniendum ſit ad beatam. Om̄s iſtos affecuts rectavita rectos habet. peruerſa vero ꝑuerſos Beata veroet eterna amorem quidem habebit ⁊ gaudium non ſolūrectum. ſed etiā certuꝫ. timoreꝫ aūt ⁊ dolorē nullū Un̄iam apparet vtrimqꝫ quales eſſe debeāt in hac ꝑegrīatione ciues ciuitatis dei viuentes ẜm deū nō ẜm hoīeꝫet quales in illa qͣ tendunt īmortalitate futuri ſunt. Ciuitas porro imꝑioꝝ non ẜm deū ſed ẜm homineꝫ viuentium. his affectibꝰ prauis tanꝙͣ morbis ⁊ ꝑturbatōibꝰ
quatitur. Et ſi qui in ea hos motꝰ quaſi temꝑare videant̉. ſic ſuꝑbi ⁊ elati ſunt. vt hocip̄o ſint ī eis maiorestumores. quo minores dolores. Et ſiquos habet ciuesqui tāto immaniore ꝙͣto rariore vanitate hoc in ſe adamauerint. vt nullo ꝓrſus erigantur vel inclinentur affectu: humanitateꝫ totā potius amittūt: ꝙͣ verā aſſequātur tranquillitatē. Non eī quia duꝝ aliquid ideo rectūaut quia ſtupidum eſt ideo ſanum.¶ LXXVIDe vi motiua membrorum.Iohannes de rupellaOnſequēter dicendū eſt de virtute motiua exteriori: q̄ conſequitur ad affectiuas. Eſt aūt huiꝰmodi virtus. ſicut dictum eſt ſuperiꝰ. infuſa neruis et muſcul̓ contrahens ligam̄ta cōiuncta membris ⁊relaxans. Subdiuiditur aūt in generaliter motiuam etparticulariter. ꝑticulariterqꝫ motiua ſubdiuiditur ꝑ cōtrectatiuā ⁊ ꝓgreſſiuaꝫ ⁊ oꝑatiuam ⁊ vocatiuā. ſicut videlicꝫ plenius dictum eſt ſup ¶ Auguſtinꝰ ſuꝑ geneſ īlibro. vii. Mouentur qͥdem et arbuſta non tn̄ vi extrinſecus impellente. ſicut cum ventiſ agitātur. ſed etiā illomotu quo intrinſecꝰ quicqͥd ad incrementū ac ſpeciemarboris pertinet agitur. quo ſuccus in radiceꝫ ducituret in ea quibuſ herbe natura vel ligni conſtat: vertiturNichil enī hoꝝ ſine interno fit motu: ſed non eſt ſpontaneus ille motꝰ qual̓ iſte qui ſenſui copulatur ad corꝑisminiſtratōem: ſicut in omni animaliū genere. Nam etnob̓ niſi ineſſet motuſ ille. nec corꝑa nr̄a creſcerent neccapillos ⁊ vngues ꝓducerent. Sed ſi hoc ſoluꝫ eſſet innobis abſqꝫ ſenſu ⁊ motu illo ſpontaneo. nequaꝙͣ diceretur homo factus in animā viuentem Aer nempe qͥ neruis infuſus eſt voluntati paret: vt membra moueat. etmedia cerebri pars motū menbroꝝ nunciat. vt mēoriateneatur. Anterior ſiquidem pars vnde ſenſus om̄s diſtribuuntur: poſteriori merito preponitur: quoniaꝫ iſtaducit: ⁊ illa ſequitur. Et ab illa ẜſus: ab iſta motus eſt.ſicut conſilium p̄cedit actōem. Et qꝛ corporal̓ motus qͥſequitur ſenſus ſine interuallis tempoꝝ nullꝰ eſt: agereaūt interualla temꝑm ſpontaneo motu. niſi ꝑ adiutorium memorie non valemꝰ. Ideo tres quaſi ventriculi cerebri demonſtrātur. vnus anterior ad faciem: a quo ſenſus omnis. alter poſterior ad ceruicem: a quo motꝰ oīsTercius inter vtꝝqꝫ in quo memoriā vigere d̓mōſtrātNam cum ſenſum ſeqͥtur motus nō cōiecturat homo.quid faciendū eſt. ſi fuerit quod fecit oblitꝰ. Deniqꝫ cūhec anime tanꝙͣ mīſteria vicio quolibꝫ ſeu ꝑturbatōneomnino deficiunt. deſiſtentibꝰ nūciis ſentiendi. ⁊ mini.ſtris mouendi: tanꝙͣ non hn̄s cur aſſit abſcedit. Si aūtnon ita deficiunt. vt in morte aſſolet. turbatur eiꝰ intentio tanꝙͣ conantis redintegrare labentia nec valentisEt in quibꝰ rebus turbatur: inde cognoſcitur que parsminiſteriorū in cauſa ſit: ut ſi potuerit medicina ſuccurrat. Et aliud eſt eſſe ip̄am. Aliud hec eiꝰ corꝑalia miniſteria. Hinc euidentur elucet. ꝙ plerumqꝫ ita ſe vehementi cogitationis intentione auertit ab omnibus vt p̄oculis patentibꝰ recteqꝫ valentibꝰ multa poſita neſciatEt ſi maior ē intentōdū ābulat repente ſubſiſtat. auertens vtiqꝫ imperandi motum a miniſterio motionis. qͣpedes agebātur Si autem non tanta eſt cogitatiōis intentio vt figat ambulātem loco. ſed tamen tanta eſt vtpartem illam mediaꝫ nunciātem corporis motus nonvacꝫ aduertere: obliuiſcitur aliquādo et vnde veniat etquo eat.LXXVIIDe motu ꝓceſſiuo quid ſitAlbertusUis autem ſit motus ꝓceſſiuus. vid̓tur Areſt.dicere: videlicet ꝙ motuſ proceſſiuꝰ eſt motꝰ organicꝰ in quo principiū et finis idem eſt. cuiꝰaliud quideꝫ mouetur. Aliud aūt quieſcit. Queritur