LiberUiceſimūſoctauus

faſtidire quod eſt contrarium concupiſcere. Abhominari quod eſt contrarium deſiderare. Dolere qd̓ contrariatur gaudere. Triſtari quod contrariū eſt letari.Odire quod eſt contrariū amare et diligere. Eſt autemconcupiſcere app̄henſum delectabile appetere. Deſiderare vero intenſe et ardenter appetere. Gaudere veroeſt iocundari de adeptione boni. Letari vero eſt de fruitione ſiue vſu boni. Amare vero et diligere aliquid bonum appetere. Nam proprie amor et dilectio non dicuntur reſpectu ſui: ſed alterius. Econtra faſtidire eſtdelectabile reſpuere. Abhominari vero eſt cuꝫ ardoreet intentione reſpuere. Bolere affligi ex ſeꝑatōe ſeu diuiſione boni d̓lectabilis ſiue cōuenientis Triſtari veroaffligi ex preſentia ſiue cōiunctōne diſcōuenientis ſiuetriſtabilis. Odire vero eſt velle alij malū ſiue appeterePoſſemus etiā addere aliā contrarietateꝫ actuū qͥ ꝑtinent ad concupiſcibilem et iraſcibilem: ſcꝫ miſereri ⁊ inuidere. Sed qꝛ miſereri eſt contriſtari in alienis malis.Inuidere triſtari in alienis bonis. ideo cōtinentur ſubtriſticia. Notandus ē ergo numerꝰ horuꝫ actuum. Duplex enim eſt diſpoſitio virtutis cōcupiſcibil̓ mouentisad actus. ſcꝫ placentia et diſplicentia. Quidā ergo actꝰexeunt ab ea ẜm placentiā Quidā vero ẜm diſplicentiāScd̓m placentiam duobꝰ modis. nā placentia aut eſt boni aut mali. Si boni iteꝝ dupliciter: proprii vel alteriꝰ.Si ꝓprii iteꝝ dupliciter coniuncti vel diſtantis. Boniergo ꝓprii diſtātis adhuc placentia generat cōcupiſcentiam et deſideriū. Sed concupiſcentia eſt appetitꝰ illiꝰſimpliciter: deſiderium appetitus intenſus. Boni verodelectabil̓ proprii cōiuncti placentia generat gaudiumet leticiā. ſed gaudium de adeptōe: leticia de fruitōe velvſu. Boni vero alteriꝰ placentia generat amorem et dilectionem. Mali vero placentia nō pōt eſſe reſpectu ſuiſed reſpectu alter ius. Nullus enī poteſt malū ſibi appetere. Ideo placentiā mali eſt ſolum reſpectu alterius etgenerat odium. A cōcupiſcibili ergo ẜm placentiā exeunt iſti actus concupiſcere. deſid̓rare: gaudere: letari ⁊amare: odire. Scd̓m diſplicentiā egrediūtur actus ml̓tipliciter. Nam diſplicentiā aūt eſt boni aūt mali. ſi boni aūt ꝓprii vel alterius. ſi proprii generatur faſtidium⁊ abhomīatio ſeu accidia. ſi alteriꝰ: generatur inuidia.ſi aūt mali: hoc eſt dupliciter ꝓprii l̓ alterius. ſi propriigeneratur dolor ⁊ triſticia. ſi alterius generatur miſericordia Sic ergo det̓minātur p̄dicti actus concupiſcibilis. Et ſi qui ad hos ſunt reducibiles ẜm placentiam ⁊diſplicentiā: que ſūt diſpoſitōeſ ip̄ius concupiſcibil̓: vtimperet motibus.¶ LXVIIꝯͣe actibus iraſcibilis.Ttus auteꝫ iraſcibilis cum ſit in arduum ⁊ difficile: ſunt ẜm duplicem diſpoſitōem. ſcꝫ debilitatis ⁊ corroboratōniſ. Bebilitas eſt diſpoſitōque conſeqͥtur ex diſconfortatōne virtutis iraſcibilis.Corroboratio eſt diſpoſitio que conſequitur ex confortatione eiuſdem. ẜm ergo corroboratōem fiunt actus eximꝑio iraſcibilis quidā in bonum. quidam contra malū.In bonum vero nō ẜm quācunqꝫ rōnem. ſed ẜm excellētie rōnem: vel honoris. ẜm hoc ergo ſunt actꝰ ambitio:et ſpes: ſuꝑbia: dominatio: cōtemptus. Ambitō ⁊ ſpesſunt reſpectu honoris vel excellentie adhuc diſtātis. ſedambitio eſt appetitus honoris vel excellentie n̄ habitevel ardui cuiuſcūqꝫ. ſpes vero appetitus eiuſdeꝫ: ſed cūconfidentia obtinendi. ſuꝑbia vero ⁊ dn̄atio ⁊ cōtemptꝰſunt reſpectu boni ardui: vt honoris et potentie iam obtentē. ſed ſuꝑbia et dominatō dicunt appetitū excellenꝰtie: vel dominatōis p̄ſentis. Et intento ſuꝑbie eſt ab inferioribus ad ſuꝑiora excellere. Intentō dominatōniseſt ꝑ ſuꝑioritatem inferioribus peſſe. Contemptꝰ verodicit det eſtatōem ſiue reꝓbatōnem ſubiectōis ſiue veritatis vl̓ virtutis. Contemptus enī ꝓprie eſt reprobatō

alicuius rei vel ꝑſone: qꝛ eſtimatur vilis. Contra malūvero fiunt actus ẜm roborationem iraſcibilis: ſcꝫ audere: ⁊ iraſci: et inſurgere. Et audere eſt de victoria malip̄ſumere Iraſci vero eſt vindictā vel punitōneꝫ appetere. A quo ſequitur inſurgere in vindictā ſeu inferendūmalum. Iſti ergo actꝰ egrediūtur ab iraſcibili ẜm corroborationem ip̄ius in appetendo bonum arduū: uel inſurgendo contra malū. Scd̓m debilitatē vero ſeu diſcōfortationem ſunt motus ab iraſcibili ꝑ modum fuge: ⁊hoc multipliciter. Naꝫ quidam motus ſunt fuge a bonoquidaꝫ fuge a malo: ⁊ motꝰ fuge a bono nō ſunt ẜm rationē bōi cꝰcūqꝫ: ſed boni ardui ſiue excellentie. ẜm hocergo ſunt motꝰ pauꝑtas ſpiritus: d̓ſperatio: humiliatōreuerentia. Et pauꝑtas ſpūs opponitur ambitōi: queeſt appetitus fuge honoris ⁊ excellentie. Beſperatō vero eſt appetitus reſiliens a bono arduo ꝓpter diffidentiā obtinendi: ſiue diffidētiā reſiliens ab arduo obtinendo. ⁊ eſt contraria ſpei. Humiliatio vero eſt amor ſubiectionis: fugiens excellentiam. Et cōtraria eſt ſuperbie⁊ domīationi. Reuerentia vero eſt ex cōſideratōe excellentie alterius reſilitio in ꝓpriam pauꝑtatem. ſiue veneratio rei vel ꝑſone alicꝰ ꝓpter ſuam excellentiā. ⁊ eſtcontraria contemptui. Hi ergo ſunt motus iraſcibilisꝑ modum fuge a bono. Sꝫ dubitabit aliquis cū bonumtrahat appetituꝫ quomō poteſt eſſe fuga reſpectu boniReſponſio: non boni inꝙͣtum bonū: ſed inqͣtum difficile. Quidā vero actus ſunt ꝑ moduꝫ fuge a malo: vt penitentia impacientia timor. Et penitentia eſt fuga ſiuereſilitio a p̄terito malo ſeu d̓teſtatio. Impaciētia eſt reſilitio a p̄ſenti malo. Timor vero eſt fuga ſiue reſilitōa futuro malo. Scd̓m ergo diſpoſitionem d̓bilitatōnisvirtutis iraſcibilis ꝓcedunt actꝰ. ſcꝫ pauꝑtas: ẜm quodreſtringitur ad appet itum deſertionis honoris. d̓ſperatio: hūiliatio: reuerentia: penitentia: impatientia: timo:Quibꝰ contrarii ſunt actus ꝓcedentes ẜm diſpoſitōecorroboratiōis virtutis iraſcibilis: ſcꝫ ambito: ſpes: ſuperbia: ſeu dominatio: cōtemptꝰ: audacia: ira: magnani¶ LXVIII.mitas: ex qua eſt inſurgere.¶ De actibus vtriuſqꝫ generaliter et organoambarumEc ergo d̓ actibꝰ viriū iraſcibilis ⁊ concupiſciIbilis q̄ ſunt imꝑantes dicta ſunt. Et general̓rquicūqꝫ motꝰ ſūt ī bonū d̓lectabile iuꝙͣtuꝫ huiōi: et horū cōtrarii .ſ. qͥcūqꝫ ſūt circa triſtabile inꝙͣtuꝫ triſtabileopponitur d̓lectabili: ſunt motus ꝓcedentes ex imꝑio ꝯͣcupiſcibilis. Simil̓r quicunqꝫ ſunt motus in bonuꝫ expediens ſiue arduum appetendo ſiue fugiendo ab illo⁊ quicunqꝫ contra malum inſurgendo: vel a malo fugiendo. ſunt motus ꝓcedentes ex imꝑio iraſcibilis Nō attales ſunt motus qui iam dicti ſunt ſupͣ ꝓcedere ab imperio concupiſcibilis: ſcꝫ dolor. odiuꝫ. miſericordia. īuidia. Naꝫ hiuōi motus non fiunt inſurgendo contra malum vel fugiendo ab eo: ſꝫ magis placendo vel diſplicēdo ſicut patꝫ ex p̄dictis. Organum aūt virtutis iraſcibilis ⁊ cōcupiſcibilis eſt cor. Sicut eī virtutis apprehenſiue ẜſibilis organum pͥncipale eſt cerebꝝ. ita virtutismotiue organū eoꝝ eſt cor ſicut dicunt philoſophi. Ethuiōi ſignum eſt dilatatio cordis ⁊ conſtrictō ⁊ reuocatio ſanguinis ⁊ ſpūum ab exterioribus ad interiora inmotibus ꝯcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis. Cum enī motus fita virtute ꝯfortata. tunc fit dilatatō cordis. ⁊ emiſſio ſāguinis ⁊ ſpūuꝫ a corde. vel interioribꝰ ad exteriora. ſedleū iter ꝯfortata concupiſcibili. impetuoſe cōfortata iraſcibili Diſconfortata vero virtute fit cordis conſtrictō⁊ reuocatio ſpūum. ſed diſconfortata cōcupiſcibili lenteiraſcibili vero impetuoſe. Ex his ergo paſſionibus diffcrentibus in motibꝰ concupiſibilis apprehenditur organum virtutis motiue quod e ſt cor.¶ LXIX.