LiberUice ſimuſoctauus

et incipiens a peruerſo appetitu ſimilitudinis d̓ei ad ſimilitudineꝫ pecoꝝ ꝑuenit. Hinc eſt ꝙ vir ⁊ mul̓r nudati ſtola prima tunicas pelliceas mortalitate merueruntDonor eī homīs verus imago ac ſimilitudo dei ē: quenon cuſtoditur niſi ad ip̄m a quo impͥmitur. Itaqꝫ tātomagis inheretur deo: quāto minus ꝓprium diligitur.cupiditate vero experiende ſue poteſtatis quodam ſuonutu ad ſemetip̄m tanꝙͣ ad mediū ꝓruit. Itaqꝫ cū vulteſſe ſicut ille ſub nll̓o ab ipſa etiā ſui medietate penalit̓ad yma propellitur. id eſt ad ea quibus pecora letanturſic homo in honore poſitus comꝑatur iumentis inſipientibus. qua ergo cauſa longe tranſiret a ſūmis ad infima niſi ꝑ mediū ſui. Cum enī neglecta caritate ſapiētieque ſemꝑ eodem mō manet ſciētia ex mutabiliū ac temporalium experim̄to concupiſcitur: q̄ inflat ⁊ non edificat: Ita p̄grauatus animꝰ quaſi pondere ſuo a beatitudine expellitur. ac ꝑ illud ſue medietatis experimentumex pena ſua diſcit. quid interſit inter bonū deſertum etmalum cōmiſſum: nec redire poteſt effuſis viribus atꝫperditis niſi ꝑ gͣtiam ſui conditoris ad penitētiā voca¶ XXII.tis ac peccata condonantis.¶ Qualiter duę ꝑtes ratōnis ꝑtinent ad ſcientiaꝫ et ſapientiamPparet itaqꝫ cum ſcd̓m deum viuimꝰ mentemnoſtrā in eiꝰ inuiſibilia intentā ꝓficienter debere formari. ex eius eternitate: veritate caritateQuiddā vero eius in vſuꝫ reꝝ mutabiliū: ſine quo hecvita nō agitur dirigendū: nō vt ꝯformetur huic ſeculofinem in bonis talibus cōſtituendo: et in ea detorq̄ndobeatitudinis appetitū. ſed vt quicqͥd in vſu temporaliūrōnabiliter facimꝰ. eternoꝝ adipiſcendoꝝ ꝯtemplatōefaciamus. ꝑ iſta trāſeuntes: illis inherentes Habet enīet ſcientia modū ſuū bonum. ſi quod in ea inflare ſolet:caritate īmutatur eternoꝝ: q̄ vt ſcimꝰ nō inflat. ſed edificat. Quippe ſine ſcientia nec ip̄e virtutes quibꝰ recteviuitur habere poſſunt. qͥbus hec vita miſera ſic gubernetur: vt ad illaꝫ que vere beata eſt ꝑueniatur. Diſtattn̄ ab eternoꝝ cōtemplatōne actio qua bene temꝑalibꝰvtimur. ⁊ illa ſapientie.: hec aūt ſcientie deputatur Un̄apoſtolꝰ. Alii datur inquit ẜmo ſapientie. Alii ẜmo ſcientie ꝑ eundeꝫ ſpūm. Et beatus iob. Ecce pietas eſt ſapientia. Abſtinere aūt a malis eſt ſcientia. Ubi ſane intelligendum eſt: ad actōeꝫ ꝑtinere ſcientiā. ad cōtemplationem vero ſapientiā. Pietatem enī vocat dei cultumgrece theoſebyam dictū Et qͥd eſt dei cultuſ: niſi amoreius: quo tūc eū videre deſideramꝰ: ⁊ viſuros credimꝰ.ac ſperamꝰ. ⁊ inꝙͣtum ꝓficimꝰ: nunc etiā ꝑ ſpeculum inenigmate videmꝰ. De his ⁊ huiōi mihi videtur eſſe ſermo ſapientie Abſtinere aūt a malis qꝛ Iob ſcientiā eſſedixit: reꝝ ꝓculdubio tꝑaliū illā eſſe innuit. qꝛ ẜm tempꝰin malis ſumꝰ. a quibuſ abſtinere debemꝰ. vt ad eternabona veniamꝰ. Quicqͥd ergo prudenter fortiter tꝑant̉iuſte a nob̓ agitur: ad illaꝫ pertinet ſcientiā ſiue diſciplinam. quā malis euitadis ac bonis appetēdis actio nr̄averſatur Inſuꝑ etiā quicqͥd ꝓpter exempla vl̓ cauendavl̓ imitāda: ⁊ ꝓpter neceſſaria docum̄ta reꝝ quaꝝcūqꝫque noſtris accōmodata ſunt vſibꝰ. cognitōe hiſtoricacolligimuſ. De his ergo cum ſit ẜmo hūc eſſe ẜmonemſcientie puto a ẜmone diſcernendū ſapientie ad quā pertinent ea q̄ nec fuerūt nec futura ſunt: ſed ſunt ſiue vllamutatiōe tempoꝝ. vbi nō ſolum reꝝ ẜſibilium in locispoſitaꝝ ſine ſpaciis localibꝰ manent intelligibiles ⁊ incorꝑales rōnes. veꝝ etiā motionū in temporibꝰ tranſeuntium ſn̄ tēporali tranſitu ſtant. Etiā ip̄e ītelligibilesad quas mentis acie paucoꝝ ꝑuenire eſt. Et cum ꝑuenitur quātum fieri pōt: nō in eis ꝑuentor ipſe manet: ſꝫveluti repellitur acies ipſa reuerberata: fitqꝫ ei nō trāſitorie cogitatō tranſitoria. q̄ tamen cogitatio trāſiensper diſciplinas qͥbus eruditur animꝰ: cōmendatur mēo

rie: vt ſit quo redire poſſit: q̄ cogitur inde trāſire: Quāuis etiā ſi ad memoriā cogitatio nō redirꝫ: ⁊ ibi qd̓ commendauerat inueniret. velut rudis ad hoc ſicut ductafuerat duceretur. idqꝫ inueniret: vbi pͥmū inuenerat iuilla incorporea veritate: Un̄ rurſus quaſi deſcriptuꝫ inmemoria figeretur. Neqꝫ enī ſicut manet: verbi gratiaquadrati corporis in corꝑali et in mutabili ratio. ſic inea manet etiā homīs cogitatō. ſi tn̄ ad illā ſine fantaſiacorꝑal̓ ſpacii potuit ꝑuenire. Aut ſi alicꝰ artificioſi acmufici ſoni ꝑ temporis moras tranſeuntis comp̄henditur numeroſitas incorꝑaliter ſtās in ſecreto altoqꝫ ſilētio tamdiu ſaltem poteſt cogitari: ꝙͣdiu pōt ille cantusaudiri. tn̄ quod inde rapuerit. ⁊ ſi tranſiens aſpectꝰ mētis: et quaſi glutiens in ventre: ſic in memoria repoſuerit. poterit quodāmō recordādo ruminare: ⁊ in diſciplinam qd̓ ſic didicit traiicere. Quod ſi fuerit omnimodadeletū obluiōe. Rurſus doctrina duce ad id venietur:quod penitus exciderat. ⁊ ſic inuenietur vt erat. UndePlato ph̓us ille nobilis conatus eſt perſuadere aīmashominū. hic ⁊ anteꝙͣ iſta corꝑa gererent vixiſſe. et hincea q̄ diſcūt potiꝰ remīſci cognita ꝙͣ cognoſcere noua.¶ XXIII.¶ De ſindereſi.Hieronimꝰ ſuꝑ ezechielem libro primoLeriqꝫ aūt in ezechiel̓ viſione iuxͣ Platonē vimanime rōnalem ⁊ iraſcentia et concupiſcentiaꝫad homineꝫ ⁊ leonem ⁊ vitulū referunt: rōnemet cogitatōem ac mentem ⁊ conſiliū in arce cerebri ponūt. feritatem autē ⁊ iracūdiā ⁊ violentiā in leone: quecōſiſtit in felle. libidineꝫ ac luxuriaꝫ ⁊ oīm voluptatumcupidinem in iecore. id eſt in vitulo. qui heret operibꝰterre Quartaꝫ vero ſup̄ ⁊ exͣ hec tria ponūt. quā greciſindere ſim vocāt. Que ſcꝫ cōſcientie ſcintilla ī caynqͣꝫnō eſt extincta. hec eſt qua victi furore vel voluptatibꝰ⁊ ipſa interdū rōnis decepti ſimilitudīe: ſentimus nospeccare. quā aquile ꝓprie d̓putāt: nō ſe tribꝰ miſcentē:ſed ip̄a errātia corrigentē. Hic eſt ille ſpūs qui ꝓnobisinterpellat gͦ emitibꝰ inenarrabilibꝰ. Nemo eī ſcit ea q̄ſunt homīs: niſi ſpūs qui eſt in eo. Un̄ paulus Integerſpūs veſter ⁊ aīa. ⁊cꝭ. Hanc tn̄ ꝯſcientiam: ſicut dicitur īꝓuerbiis. Impius cum in ꝓfundū peccatoꝝ venerit cōtemit: ſepe p̄cipitari videmꝰ et locū ſuum amittere: cūquidam ſcꝫ peccant ſine pudore: quibus merito diciturfacies meretricis facta eſt tibi: noluiſti erubeſcere. ⁊cꝭ.Actor. Itaqꝫ ſindereſis eſt conſcientie ſcintilla: inſpecula mentis cōſtituta: cuiꝰ eſt peccato remurmurare⁊ errata corrigere. Hec eſt q̄ libeꝝ arbitriū mouet ī bonum ꝯmune: ⁊ retrahit a malo cōmuni. Huius eniꝫ eſtiudiciū circa ꝯmune tm̄ bonū īmediate: rōnis aūt circabonū ſingulare. Preterea ratio iudicat d̓ deliberatōneſinderiſis aūt abſqꝫ vlla deliberationē: ſcꝫ dictat malūnon eſſe faciendū: ſed bonum. Non aūt eſt apud illaꝫ iudicium deliberationis: ſed tm̄ executionis. Differt aūta volūtate naturali ẜm rōnem: quia illa eſt potentia pura. ſinderiſis auteꝫ habitual̓ potentia: idem tn̄ ſunt inſubiecto. Uoluntas naturalis in plura bona mouet ꝙilla: qꝛ non ſolū in bona rōnabilia. ſed etiā in naturaliaet vitalia. Preterea motus voluntatis eſt tm̄ in affectiuis Motus autem ſindereſis eſt tam in cognitiuis ꝙ īaffectiuis. vtraqꝫ eniꝫ ꝯprehenduntur ſub hoc nomineſinde reſis. Nam ratione lucis vel cogitationis diciturintelligentia. Ratione aūt affectꝰ ſindere ſis id eſt diuiſio: qꝛ ſemper inter bonuꝫ ⁊ malū eſt diuiſiua. Et videt̉eſſe vis a tribus ceteris. ſcꝫ ratiōabili: concupiſcibili: eſiraſcibili ſeꝑata. Scd̓m hoc aūt nll̓o modo peccat: quianon ip̄a ſe p̄cipitat: ſed īferior ratō nebula peccati lumēeius obnubilat: ita ꝙ minus potens eſt in executōe fuieffectus: vt in remurmuratione contra peccatuꝫ. ⁊ hecip̄a obnubilatio vel declinatio dicitur eſſe p̄cipitatio.