Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

re frigerabātur. Iuxta illud Auguſtini ſuper geneſymad litteram. In paradiſo beata vita in ſuo fonte bibiturUn̄ aliquid huic humane vite aſpergitur. vt in temptationibus huius ſeculi: temperant̉. iuſte. fortiter. prudent̉qꝫ viuatur. Porro intellectus ſpeculatiuꝰ cogitur attendere his: aliquis operatur circa ẜſibilia. ſꝫ negociari pōt etiaꝫ circa alia ītelligibilia. Tanta tam̄ eſſe p̄tin actu ſpeculatōis vehem̄tia omīno abſtrahet a ſenſibili operatione. Deniqꝫ paulus in raptū ꝙͣuis habuitfidei habitum. tamen actuꝫ. ex hoc quidem diuinam eſſentiaꝫ vidit. ydoneus teſtis illius beatitudiniseſſe potuit. Nec tn̄ oportꝫ: omnia exꝑiretur in ſe: queſanctis inerūt in illa beatitudine.¶AVIIꝘad videndum deum in ſtatu p̄ſentirequirit̉ abſtractio a vi vegetabili.Dviſionem itaqꝫ diuine eſſentie que eſt actusperfectiſſimꝰ intellectus. reqͥritur abſtractō abillis vehementiaꝫ intellectiui actꝰ nata ſuntimpedire. Unde tres ſint ip̄ius aīe potentie: vt ſupͣdictum eſt. ſcꝫ vegetatiua: ſenſitiua: intellectiua. Hīceſt intellectiua per operatōnes aliarum aliqn̄ in ſuisactibus impeditur: ecōuerſo alie eam aliquādo impediūtur. hoc aūt in qͥbuſdam ꝯtingit ſe: in quibuſdaꝫ accidens. ſe quidem īpediunt ſe inuicem intellectiue ſenſitiue operatōes. tum ꝓpter hoc: ī vtriſqꝫ opera:tionibus oportꝫ intentōem adeſſe: tum etiā quia intellectus quodāmō ẜſibilibus operationibꝰ admiſcetur:a phantaſmatibꝰ accipiat ita a ſenſibilibꝰ oꝑatōnibꝰquodāmodo intellectus puritas inquinatur. Sꝫ ad hoc anima corpori vniatur: vt forma: requiritur aliquaintentio: hec vnio dependeat ex voluntate animeſed magꝭ ex natura. Similit̓ etiā ex tali vnione puritasintellectus directe inquinatur. Anima enī non vnit̉corpori vt forma mediātibus ſuis potentiis. ſed eſſentiam ſuā. nihil ſit mediuꝫ inter formā et materiaꝫ: vtꝓbatur in libro meth̓. nec tamen eſſentia anīe ita corꝑivnitur. totaliter corporis conditōnem ſequatur: ſicutalie forme materiales ſunt omnino in materia quaſiſubmerſe: intātum nulla virtus aut actio ex eis ꝓdire pōt: niſi material̓. Ab eſſentia vero anime ſolumꝓcedunt q̄dam vires ſiue potentie ſūt quodammō corporales: vtpote corꝑeoꝝ organoꝝ actus exiſtentes: vires ſenſitiue ſcꝫ vegetatiue. Sꝫ etiam vires intellectiue ſunt penitus īmateriales nullius corporis actꝰ exiſtentes: vt ꝓbatur in libro de anīa. Unde patꝫ viresintellectiue ꝓcedunt ex eſſentia aīe: ex ea parte quaeſt corpori vnita: ſed magis ẜm hoc quod remanet a corpore libera: vtpote ei totaliter ſubiugata. Et ſic vnioanime ad corpus ꝑtingit vſqꝫ ad operatōeꝫ ītellectꝰvt poſſit eius puritatem impedire. Unde ſe loquēdoad operatōem intellectus ꝙͣtumcūqꝫ intenſam: reqͥritur abſtractio ab illa vnione qua anīa corpori vniturvt forma. ſimiliter etiā nec reqͥritur abſtractio ab oꝑationibus anime vegetabil̓. Operatiōes enī huius ꝑtisanime ſunt quaſi naturales. quod patꝫ ex hoc: ꝯplentur virtute qualitatū actiuarum: ſcꝫ calidi frigidi humidi ſicci. vnde nec rationi ſiue voluntati obediūt: vtpatꝫ in primo ethicoꝝ. Et ſic patꝫ adhuiōi actionesnon requiritur intentio: Et ita eaꝝ actus oportetintentioneꝫ auerti ab operatōe intellectīa. Simil̓r etiānec operatio intellectiua aliquo modo huiōi operatōnibus admiſcetur: cum nihil ab eis accipiat propter hoc non ſunt ꝯgnoſcitiue: neqꝫ inſtrum̄to aliquo corꝑeovtetur intellectus: quod oporteat per operationes aīevegetabilis ſuſtentari. Sicut accidit de organis potentiarum ſenſitiuaꝝ. Et ſic puritati intellectus nihil p̄iudicatur per operationes anime vegetabilis. Un̄ patet per ſe loquendo operatiō anīe vegetabilis: operatōintellectus ſe impediunt. Per accidens tn̄ pōt ex al

tera alteri impedimentū ꝓuenire. inqͣtum ſcꝫ intellectꝰaccipit a phantaſmatibꝰ ſunt in organis corporalibꝰque oportet per actū vegetabil̓ anīe nutriri cōẜuariEt ſic per actus nutritiue potentie eoruꝫ diſpoſitō variatur. per conſequens operatio ẜſitiue potētie a quaintellectus phantaſmata accipit: ita per accn̄s etiamipſius intellectꝰ operatio impeditur: ſicut patet in ſōnopoſt cibum. Et econuerſo per hunc modū operatio intellectus impedit operatōeꝫ anime vegetabil̓: inꝙͣtum adoperationē intellectꝰ reqͥritur operatio imaginatiue vitutis ad cuiꝰ vehemētia oportꝫ caloris et ſpirituū ꝯcuiſum fieri: ſic impeditur actus virtutis nutritiue vehem̄tiam ꝯtemplationis. Sed hoc habꝫ locuꝫ ī illacontemplatōe qua dei eſſentia videtur: talis contemplatio ymaginatiōis operatione non egeat. Et ſic patꝫ ad videndū deum per eſſentiā nullo modo requiriturabſtractio ab actibus anīe vegetabil̓: nec etiam aliquaeoꝝ debilitatio. ſed ſolū ab actibꝰ ẜſitiuaꝝ potentiaꝝ.AVIII. Solutiones ad dbiecta in contrariumTaqꝫ fortaſſis econtrario ſic obiiciet aliquis.Uires aīe vegetabil̓ magis ſunt materiales ꝙͣvires anime ẜſibilis: cum ergo ad hoc vt intellectus deum videat per eſſentia oporteat. vt dictum eſtabſtractioneꝫ fieri a ſenſibus: ml̓to ſortius ad puritatēillius viſionis requiri videtur. abſtractio fiat ab aīevege tabil̓ actibꝰ. Quod vtiqꝫ fieri non p̄t in ſtatu viteaīalis: ꝙͣdiu ſcꝫ aīma corpori vnitur vt forma. qꝛ ſicutdicit philoſophꝰ: ſemꝑ nutriūtur aīmalia. In exodo qͣꝫdicitur a dn̄o. Non videbit me homo viuet. vbi dicitAuguſtinꝰ ī glo. Oſtendit huic vite carnis corruptibil̓deum ſicuti eſt apparere non poſſe In illa tamē vita pōtvbi vt viuatur huic vite moriendū eſt. Ibideꝫ etiā glo.Gregorii. Qui ſapientiā inquit deus eſt vidꝫ: huic vite funditus moritur: mors aūt fit per ſeparatōem anīea corpore. cui vt forma vniebatur. Preterca fortior eſtvnio qua vnitur aīma corpori vt forma: ꝙͣ illa vniturei ut motor. ex qua vnione ꝓueniunt operatōnes potentiarum ut per organa corporea oꝑentur. Sꝫ hec ſecūdavnio īpedit viſioneꝫ diuine eſſentie: ratione cuiꝰ oportꝫ fiat abſtractō a corporeis ẜſibus: vt dictū eſt. Igiturml̓to fortius iſta pͥma vnio impedit. Et ſic oportebit abea abſtractionem fieri. Ceteꝝ maior impuritas contrahitur in anima ex ꝯiunctione ip̄ius ad corpus: ꝙͣ exiunctione ſimilitudinis corporal̓ ad ip̄am. Sed ad hoc mens deum per eſſentiā videat: oportꝫ eam d̓puraria ſimilitudinibꝰ corporis: app̄hendūtur per ymagīationem ſenſum. vt dictū eſt. Ergo multo fortius oportet animā a corpore ſeparari: ad hoc deuꝫ per eſſentiāvideat. Deniqꝫ dicit apoſtolꝰ in ſcd̓a ad corintheos.Quādiu ſumus ī corpore peregrinamur a domino perfidem enī ambulamꝰ non per ſpeciem. Ergo ꝙͣdiū aīaeſt in corpore: non p̄t deū in ſua ſpecie videre. Nos itaqꝫ dicimus: ꝙͣuiſ potentie anīe vegetabilis ſint magꝭmateriales: ꝙͣ potentie anīe ſenſitiue. tn̄ cum he ſint abintellectu remote. ſic minꝰ poſſunt impedire vehemētiā intellectus vl̓ impediri ab ea. Uiuere aūt dupliciterdicitur. Uno dicitur eſſe ip̄m viuentis: qd̓ relinquitur ex hoc anima vnitur corpori: vt forma. Alio moponitur viuere operatione vite. Sic diſtinguit philoſophus in libro de aīa. per intelligere ſentire et aliasoperatōes anime. Et ſimiliter mors ſit pͥuatio vite.oportꝫ ſimiliter diſtīguatur: ita quādoqꝫ deſignetpͥuationem illiꝰ vnionis: qua anīa vnitur corpori vt forma. Aliquādo vero pͥuationeꝫ opeꝝ vite. Un̄ Auguſt.ſuper geneſim ad literā. Ab hac quiſqꝫ vita quodamomoritur ſiue omnino exiens de corpore: ſiue auerſus etalienatus a carnalibus ſenſibꝰ Et ſic accipitur mori ingloſis inductis. Qd̓ patꝫ ex hoc: qd̓ ſubiūgitur ī gloſa