LiberUice ſimuſſeptimus
Icendū ē ergo: ꝙ cognoſcere deū ꝯtīgit ml̓tipliciter: ſcꝫ per eſſentiā ſuam: ⁊ per res ſenſibilesaut etiā per effectꝰ intelligibiles. Simil̓r etiaꝫdiſtinguendū eſt d̓ eo quod eſt homini naturale. vni eniet eidem rei eſt aliquod ẜm naturā ⁊ contra natura ẜmſtatꝰ eius diuerſos: eo ꝙ nō ē eadem natura rei: dum ēin fieri: ⁊ dum eſt in perfecto eſſe: vt dicit rabi moyſesſicut quātitas cōpleta eſt naturalis homini cum ad etatem ꝑfectam peruenerit: ⁊ alia huiōi. eſſꝫ auteꝫ ꝯtra naturaꝫ: ſi puer in perfecta ꝙͣtitate naſceretur: ſic gͦ dicendum: ꝙ intelligentie humane ẜm quēlibꝫ ſtatum eſt naturale aliquo mō cognoſcere deū. Sed in ſui principioſcꝫ in ſtatu vie eſt naturale ei quod cognoſcat deuꝫ percreaturas ſenſibiles. Eſt etiā eī naturale vt perueniatad cognoſcendū deū per ſeip̄m in ſui conſumatōe. id eſtin ſtatu patrie: ⁊ ſic ſi in ſtatu vie eleuetur ad hoc vt cognoſcat deum ẜm ſtatum patrie. hoc erit ꝯtra naturamſicut eſſet cōtra natura: ꝙ puer mox natus haberet barbam. Notandū etiā: ꝙ duplex eſt natura: ſcꝫ ꝑticularisque eſt propria vnicuiqꝫ rei. ⁊ vniuerſalis q̄ complectit̉totum ordinem creaturaruꝫ naturaliū. Et ex hoc dupliciter dicitur aliquid eſſe contra naturā vl̓ ẜm naturam:vno mō quātum ad naturā ꝑticularem. alio mō ꝙͣtumad vniuerſalem: ſicut om̄is corruptio et defectꝰ ⁊ ſeniūeſt contra naturā particulareꝫ. ſed tn̄ eſt naturale ſcd̓mnaturam vniuerſalē: vt omne ꝯpoſituꝫ ex contrariiſ corrumpatur. Quia ergo ordo vniuerſalis cauſarum hochabet: vt inferiora a ſuis ſuꝑioribus moueātur. Om̄ismotus qui fit in inferiori natura ex impreſſione ſuperioris ſiue in corꝑalibus ſiue in ſpūalibus eſt qͥdem naturalis ẜm naturā vniuerſalem: n̄ auteꝫ ſemꝑ ẜm naturāꝑticularem: niſi quādo a naturā ſuꝑiori ſic imprimiturin naturā inferiorem: vt ip̄a imp̄ſſio ſit eius natura. Etſic patꝫ. quomō ea que a deo fiunt: poſſunt dici ſcd̓ꝫ naturam vel contra naturam.¶ CIII.¶ Utrū paulꝰ in raptū viderit deū ꝑ eſſentiāUidam aūt dixerunt: ꝙ paulus in raptū nō vidit deum per eſſentiā: ſed quadā viſione mediainter viſionem vie ⁊ viſiōeꝫ patrie. que quideꝫviſio media pōt intelligi talis: qual̓ eſt angelo natural̓:vt ſcꝫ videat deum. nō quidem per eſſentiā cognitionenaturali. ſed ꝑ aliquas ſpecies intelligibiles: vtpote cōſiderando eſſentiā ſuam que eſt quēdā ſimilitudo intelligibilis eſſentie increate: ꝓut dicitur in libro de cauſis.ꝙ intelligentia ſcit quod eſt ſupͣ ſe inquātum eſt creataab eo: vt ſic etiā intelligatur paulus in raptū vidiſſe deum ꝑ refulgentiā alicꝰ lumīs intellectual̓ in mente ip̄iꝰCognitio ergo vie que eſt ꝑ ſpeculū ⁊ enigma ẜſibiliuꝫcreaturarum eſt naturalis homini Sed cognitō patriequā deus p̄eſſentiā ſuam videtur eſt ſoli deo naturalisEt hec opinio repugnat dictiſ Auguſtini: qui expreſſein locis ſupͣdictis dicit paulū ī raptu deum per eſſentiaꝫvidiſſe: nec eſt etiā ꝓbabile: vt miniſter veteris teſtam̄ti: ac iudeus deum per eſſentiam viderit. vt habeturex hoc qd̓ dicitur numeri. xii. palā ⁊ n̄ per enigmā vidꝫdeum. ⁊cꝭ. Et miniſter noui teſtamenti doctori gentiumhoc cōceſſum nō fuerit. p̄cipue cū ip̄e apoſtolꝰ ſic argumentetur in ſecūda ad corinth̓. iii. Si mīſtratio damnationis fuit in gloria ⁊c̄. nec tamen beatus fuit ſimplicit̓ſed ſolum ẜm quid: ꝙͣuis mens eius illuſtrata fuerit ſuꝑnaturali lumine ad deum videndū. Qd̓ quidem apparere poteſt exemplo lumīs corporalis. In qͥbuſdam enīinuenitur lumen a ſole vt q̄dam forma: etiā manens qͣſigeueralis effecta: ſicut in ſtellis ⁊ in carbūculo ⁊ huiōIn qͥbuſdā vero recipitur lumen a ſole ſicut quedā paſſio trāſiens: ſicut in aere. Non eniꝫ efficitur lumen forma ꝑ̄manens in aere. quaſi cōnaturalis: ſed trāſit abeūte ſole. Similiter etiā lumen gl̓ie dupliciter menti infūditur. Uuo mō per modum forme ꝯnaturalis facte ⁊ ꝑ
manentis: ⁊ ſic facit mentē ſimpliciter beatā. ⁊ hoc mōinfunditur beatis in patria. Alio modo cōtingit lumēglorie mentem humana: ſicut quedam paſſio tranſienaEt ſic mens pauli in raptu fuit lumine glorie illuſtrataip̄m etiā nom̄ raptim ⁊ trāſeūdo oſtendit hoc eſſe factuꝫvn̄ nō fuit ſimpliciter glorificatꝰ nec habuit dotem glorie: cum illa claritas non fuerit effecta proprietas eiusEt ꝓpter hoc non fuit deriuata ab anīa in corpꝰ. nec in¶ UIIIIhoc ſtatu perpetuo manſit.¶ Ꝙ homo in corꝑe mortali conſtitutus nōpoteſt deum ꝑ eſſentiam videre niſi a ſenſibus corꝑis alienetur.Ciendum eſt ergo: ꝙ homo in mortali corporeꝯſtitutus: non pōt deum per eſſentiā videre niſia ſenſibus corꝑis alienetur Cuiꝰ ratō ex duobꝰpōt ſumi. Primo quidē ex hoc qd̓ eſt cōmune ītellectuiet alijs anime potentiis. hoc eī in omnibꝰ potentiis aīeinue nimꝰ: quia quando vna potentia in ſuo actu intenditur alia vel debilitatur in ſuo actu vel ex toto abſtrahitur: ſicut patꝫ in illo in quo operatio viſus fortiſſimeintenditur: ꝙ auditꝰ eiꝰ n̄ ꝑcipit ea que dicūtur: niſi forte ſua vehementia ad ſe trahāt ẜſum audientis: cuiꝰ ratio eſt: qꝛ ad actum cuiꝰ libꝫ cognoſcitiue potentie reqͥritur intentio: vt ꝓbat Auguſtinꝰ in libro de trinitate.Intentio aūt vnius nō poteſt fieri ad multa ſimul: niſiforte illa ml̓ta hoc modo ſint ad inuiceꝫ ordinata: vt accipiātur quaſi vnum. Sicut nec alicꝰ motꝰ vel oꝑatōispoſſunt eſſe duo termini ad inuicē nō ordinati Un̄ cū ſitvna anima ī qua om̄es potētie cognoſcitiue fundanturvnius et eiuſdem intentō requiritur ad oīm potentiaꝝcognoſcitiuaꝝ actus: Et ideo cum total̓r anīa intenditad actū vniꝰ potentie abſtrahitur hō ab actu alteriꝰ potentie. Ad hoc ꝙ intellectus eleuetur ad videnduꝫ diuinam eſſentiā: oportꝫ ꝙ tota intentio in hanc viſioneꝫ colligatur: cū hoc ſit vehem̄tiſſimum intelligibile: ad quodintellectꝰ ꝑtingere non pōt: niſi toto conamine in id intendat. Et ideo oportꝫ quādo mens ad diuinā viſioneꝫeleuatur: ꝙ fiat abſtractio a corporeis ẜſibus. Secūdovero poteſt eiuſdē ratō aſſignari ex eo: qd̓ eſt intellectuiꝓprium. Cum enī cognitio de rebus habetur ẜm quodſunt in actu ⁊ non ẜm quod in potentia ſunt: vt dicit indecīo meth̓a. intellectꝰ qui ſummā cognitōis tenet proprie īmaterialiū eſt: que ſunt maxime in actu. Un̄ om̄eintelligibile vl̓ eſt in ſe a materia īmune: vl̓ ē actōe ītellectus a materia abſtractū. Et ideo ꝙͣto intellectꝰ purioreſt a materialiū quaſi cōtactu. tanto ꝑfectior eſt Et ind̓eſt qꝛ intellectus humanꝰ materialia ꝯtingit ad phantaſma intuendo a qͥbus intelligibiles ſpeciēs attrahieſt minoris efficacie ꝙͣ intellectꝰ angelicꝰ: qui ſemꝑ adformas pure īmateriales intuetur. nichilominꝰ tameninquatuꝫ ī intellectu hūano puritas ītellectualis cognitionis nō penitꝰ obſcuratur: ſic̄ accidit in ẜſibus quorūcognitio vltra materialia fieri non p̄t: ex hocipſo quodde puritate remanet. ineſt ei facultaſ ad ea que ſūt pureimmaterialia ꝯtuendi. Et oportꝫ: ꝙ ſi aliquādo preterꝯmuneꝫ modū ad ſummū īmaterialiū videndū. ſcꝫ diuinā eſſentiā eleuetur: ꝙ ſalteꝫ ī illo actu poſitꝰ ab intuitumaterialiū abſtrahatur. Unde cū ẜſitiue vires non niſicirca materialia verſentur. nō poteſt aliquis ad diuinaeſſentiam eleuari videndā: niſi ab vſu corporeoꝝ ẜſuuꝫpenitꝰ abſtrahatur Ad hoc aūt ꝓbanduꝫ facit: qd̓ dicitAuguſtinꝰ ſuper geneſim. Nemo inquit deū in ſpecievidens viuit vita iſta: qua mortaliter viuitur in hiſ ſenſibus corporeis. Niſi enī ab hac vita quiſqꝫ quodamomoriatur: ſiue omnīo de corꝑe exiens: ſiue ſic auerſus ⁊alienatꝰ a corporeis ẜſibus vt merito neſciat. vtꝝ ī corpore an extra corpus ſit. in illā non rapitur et ſubuehitviſiōnem. Super illd̓ etiā ad corinth̓. ſiue mente excedimus deo. Dicit gloſa. Exceſſum mentis apoſtolꝰ dicit