LiberUice ſimuſſeptimus
ſpūalem: aut ī rebꝰ ītelligibilibꝰ ꝑ ītellectualem viſiōeꝫSed cuꝫ imaginibus corpoꝝ oīno detinetur: ſiue in ſonis: ſiue in extaſy: ſi nichil ſignificāt ip̄ius aīe ſunt imaginatōnes. Cū aūt aliquid ſignificāt ſiue dormientibꝰexhibeātur: ſiue vigilātibus: ſiue in extaſy: miruſ modꝰeſt: ſi cōmixtione alterius ſpūs fieri poteſt: vt ea que ipſe ſcit: ꝑ huius ymagines ei cui īmiſcetur oſtendat Nōnulli volunt animā habere quādam vim diuinatiōis inſe ip̄a. Sed ſi ita eſt: cur nō ſemꝑ p̄t cum ſemꝑ velit. anquia nō ſꝑ adiuuatur: vt poſſit. Cū ergo adiuuetur necvtiqꝫ a corꝑe. reſtat vt a ſpū adiuuetur. Sed quomodoadiuuatur: vtrum in corpore ſit aliquid: vt inde quaſirelaxetur et emicet eius intentio: quo in id veniat: vt inip̄a videat ſignātes ſimilitudines que ib̓i iam erāt necvidebātur ſicut multa habemꝰ in memoria q̄ non ſemꝑintuemur: an fiāt ibi que ante̓ non fuerāt. Uel in aliquoſpū ſunt: quo illa iam emergens ibi eas videat. Sꝫ illaſi iam erāt quaſi proprie cur eas etiā non ītelligit. an ſicut ſpūs eius adiutuſ eſt: vt eas in ſe videret: ita ⁊ mēsniſi adiuuetur ea: que habet ſpūs intelligere non pōt.An forte corporea nō remouentur: vl̓ quaſi relaxenturimpedimenta: vt ſuo impetu anima ī ea q̄ videnda ſūtexeratur. Sed ip̄a prorſus in hec aſſumitur: ſiue tātumſpiritualiter cernenda: ſiue etiā intellectual̓r cognoſcenda. An̄ aliquādo in ſeip̄a videt illa. aliquādo ꝑ alteriuſſpūs commixtōeꝫ. Quicqͥd hoꝝ eſt temere affirmare n̄oportꝫ. Illud tamen nō eſt dubitādum: ymagineſ q̄ ſpūcernuntur. non ſemꝑ eſſe ſigna aliaꝝ reꝝ: ſiue ī vigilantibus ſiue in dormientibꝰ: ſiue in egrotātibꝰ. Mirū eſtaūt ſi aliquādo extaſis fieri pōt vt n̄ iſte corꝑaliū rerū¶ XdVII.ſimilitudines aliquid ſignificēt.¶ De diuerſis eiuſdem cauſisUiſquis a me querit: vnde viſa corporalibusſimilia in extaſi appareāt: q̄ raro accidit animeviciſſim: quero vnd̓ appareāt dormientibꝰ quequottidie ſenſit aīma: ⁊ nemo illud aut nō multū curatinquire re. Ego vero multo amplius miror: maximeqꝫſtupeo: quāta celeritate ac facilitate anīa fabricet ymagines corpoꝝ ī ſe que ꝑ corporis oculos viderit: ꝙͣ ſomniātium vel etiā in extaſi viſiones. Illd̓ plane exemplorū experim̄tis colligidatur: ſicut corpoꝝ pallor: rubortremor vel morbus: aliquādo a corpore cauſas habet:aliquādo ab aia. Et a corꝑe quidem vl̓ cū humor ſuffūditur: vel actus ſiue labor aliqͥd aliud corpori iniectumintrinſecus turbat. Ab animā vero: vel cuꝫ timore turbatur: vel pudore confunditur: vel iraſcitur. vel amat:vel ſi quid huiōi. Ita et ip̄i anime: vt in ea viſa pergatque nō ei per corꝑis ſenſus nunciātur ſꝫ ꝑ incorꝑalemſubſtātiam: ita vt nō diſcernat vtꝝ corꝑa ſint: aut ſimilitudines corpoꝝ: aliquādo a corꝑe accidit: aliquando aſpū. Et a corpore qͥdem ſiue naturali viciſſitudine: vtſunt viſa ſomniātiuꝫ mala valitudine ẜſibus ꝑturbatisvt cum a freneticis ſimul et corpora videntur: ⁊ viſa ſimilia corporibus: tāꝙͣ et ip̄a pre oculis aſſint Aut penitus ītercluſis: ſicut ſepe madefacti aliquo morbo ingraue ſcente p̄ſente corpore diu abſentes: deinde homībusredditi multa ſe uidiſſe dixer̄t. A ſpū vero: cum omnīoſano et integro corpore in alienatiōeꝫ mentis: ſed cummalus in hoc arripit ſpūs: aut demonyacos facit: autabrepticios: aut falſos prophetas. Cum aūt bonꝰ: fid̓les miſteria loquēteſ: aut accedente etiā intelligētia veros prophetas. ⁊ ad tempꝰ quod per eos oportet oſtendi: videntes atqꝫ narrātes. Sed cum a corꝑe cauſa eſtvt talia viſa cernantur non ea corpꝰ exhibet: neqꝫ eniꝫhabꝫ ea vim vt formet aliquid ſpūale: ſed ſopito: aut ꝑturbato: aut etiā ītercluſo itinere intentōis ī cerebro: qͣdirigitur ſentiendi modꝰ: anima ip̄a que proprio motuab hoc opere ceſſare non p̄t: quia per corpꝰ non ſiniturvl̓ n̄ plene ſinitur ad corꝑalia: vim ſue intētōis dirigere
ſpū corꝑaliuꝫ ſimilitudines agit: aut intuetur obiectasEt ſiqͥdem ipſa eas agit: phantaſie tm̄ ſunt. Si autemobiectas intuetur oſtenſiones ſunt. ¶ Xcvxxj.Adhuc de eodemEniqꝫ cum oculi dolent: vl̓ extincti ſunt: qꝛ noneſt cauſa in ſede cerebri vnde ipſa dirigitur intentio ſentiendi: nō fiunt huiōi viſiones: ꝙͣuiscernendis corporalibꝰ oſtacl̓m exiſtat a corpore. magisenī ceci dormientes ꝙͣ vigilātes aliquid vident. dormientibus quippe in cerebro cōſopitur via ſentiendi: queintentōem ad oculos deducit. Ideoqꝫ ip̄a ītentio in aliud aduerſa cernit viſa ſomnioꝝ: tanꝙͣ ſpecies corꝑalesadſint: vt ſibi dormienſ vigilare videatur. ⁊ vera corꝑaintueri ſe putet. Cum auteꝫ vigilāt ceci: ducitur ꝑ iſtaitinera intento cernendi: que cū ad loca venerit oculoꝝnon exercetur foras: ſed ibi remanet: vt vigilare ſe ſentiat. potiuſqꝫ eſſe in tenebris vigilādo etiā ꝑ dieꝫ ſiue ꝑnoctem. tm̄ ergo intereſt vbi ſit impedimentū ſentiendicorporalia: cum fit corpore. Si enī nō ſit niſi in ip̄is aditibus. ⁊ quaſi ſeniuum ianuis. velut in oculis: auribusceteriſqꝫ ẜſibus corporis. ſola impeditur perceptio corporaliū. Nam anime intento in aliud ſic aduertitur. vtꝓ corporibꝰ habeat ſimilitudines corpoꝝ. Si auteꝫ cāeſt intus in cerebro vnde dirigūtur vie ad ea que forisſentienda ſunt ip̄ius intentōis vaſa ſopiūtur vl̓ turbantur l̓ includunt̉. quibꝰ nititur anima in eaque foris ſūintuenda. Quem viſuꝫ qꝛ nō admittit. tanta exp̄ſſioneformat ſil̓ia: vt ymagīes corporaliū a corporibꝰ diſcernere non valens. vtꝝ in iſtis: an in illis ſit neſciat: ⁊ cuꝫſit. longe alio modo ſciat. ꝙͣ in cogitādo verſantur imagines corpoꝝ. Qui modus niſi ab exꝑtis capi non pōt.Itaqꝫ cum in corpore cā eſt. vt ī eas exp̄ſſius intuendaymagineſ humanꝰ animus attollatur. nihil ſignificarecredendū eſt: niſi cum a demōſtrāte ſpū inſpiratur. Ugilantibus etiā neqꝫ vllo mōafflictis occulto quodaminſtinctu ingeſtas cogitatōes quas ꝓmendo diuinarētnō ſolum aliquid agentes. ſicut cayphas pontifex: ſineintentione prophetandi. verū etiā id ſuſcipientes vt diuinādi mō aliquid dicerent: nouimꝰ. Quo nam mō hecviſa in ſpūm homīs veniāt: vtꝝ ibi primitus formēturvl̓ formata ingerātur. et quada coniūctione cernanturvt ſic angeli homībus oſtendāt cogitatōes ſuas: et corporalium reꝝ ſimilitudines. quas in ſuo ſpū futurorūcogitatōe p̄formāt. quemadmodū ⁊ ip̄i noſtras cogitatōes non vtiqꝫ oculiſ. quia nō corꝑe ſed ſpiritu videntveꝝ hoc interiit: quia illi noſtras etiā ſi nolumꝰ videntnos aūt ipſoruꝫ niſi oſtendant. noſſe non poſſumꝰ: qꝛ ſiceas hn̄t ī poteſtate occultare ſpiritualibꝰ modis. quemadmodum interiectis qͥbuſſibꝫ obſtaculis noſtra corꝑane alioꝝ oculis videātur: abſcondimꝰ: diſſerere atqꝫ explicare operoſiſſimum eſt.¶ FAIX¶ De diſcretione ſpirituumOn ſane mirū eſt ſi et demonium hn̄tes aliqrvera dicunt: que abſunt a p̄ſentium ſenſibusQuod certe neſcio qua occulta mixtura fit: vttanꝙͣ vnus ſpūs ſit patientis atqꝫ vexantis. Cum autbonus ſpūs in hec viſa hūanuꝫ ſpūm aſſumit. nullo mōiſta eſſe ſigna aliaꝝ reꝝ dubitandū eſt. ⁊ eaꝝ quaſ noſſe vtile ē. Dei enī munꝰ eſt diſcretio. Saue difficillimūeſt. cuꝫ ſpiritus malignꝰ quaſi tranquillus agit: ⁊ ſinealiqua corporis vexatōe aſſumpto humano ſpiritu etiāvera dicit. ⁊ vtilia p̄dicat tranſfigurans ſe in angelumlucis. Ad hͦ vt cum illi in manifeſtis bonis creditu fuerit: ſeducat ad ſua. hūc neminē noſſe arbitror. niſi donō iſto de quo dicit apoſtolꝰ d̓ diuerſis dei muneribusloquens. alij diiudicatio ſpirituū. hoc enī dono cōtinucdiiudicatur an malꝰ ſit. Tamen et per corꝑalem viſiōeꝫet per ſpūalem mali angeli fallunt. ⁊ boni inſtruūt. Atille ſimilitudines in animo noſtro quomō innoteſcant