Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

ſuā ẜm eſt beatitudinis obiectum: ſic videtur niſia beatis: vl̓ ſimpliciter vel ẜm qͥd: ſicut in raptu vel prout in eo reſultant reꝝ ſimilitudines: ſic ꝓprie videturvt ſpeculuꝫ: Et hoc modo dicūt ſpecl̓m eternitatis viſūab angelis ante ſuā beatitudinem: a prophetis. Sedhec opinio non videtur rōnabilis propter duo. Primoquia ip̄e ſpecies reꝝ in mente diuina reſultātes: ſuntaliud ẜm rem ab ipſa eſſentia diuina. Sed huiōi ſpecieſvel rōnes diſtinguūtur in ipſa ẜm diuerſos eius reſpectus ad creaturas diuerſas. Cognoſcere ergo diuinameſſentiam ſpecies in ip̄a reſultates nichil aliud eſt: ꝙͣcognoſcere ipſam in ſe: relatam ad aliud. Priꝰ eſt autem aliquid cognoſcere in ſe: ꝙͣ pro vt eſt ad aliud comparatum. Unde viſio quā videtur deus: vt eſt reꝝ ſpēspreſupponit illā videtur vt eſt in ſe eſſentia quedam:ẜm quod eſt obiectum beatitudīs. vn̄ impoſſibile eſt:aliquid videat deuꝫ ẜm qd̓ eſt ſpecies reꝝ: videateum ẜm eſt beatitudinis obiectuꝫ. Secundo qꝛ ſpēsalicꝰ rei inuenitur in aliquo dupliciter: vno modo ſicutpreexiſtēs ad rem cuiꝰ eſt ſpecies. Alio modo ſicut a reibi reſultans. Illud ergo in quo apꝑent ſpecies rerū vtpreexiſtentes ad rein: non pōt proprie ſpecl̓m dici: ſedmagis exemplar. Illud aūt ſpeculū pōt dici in quo reꝝſimilitudines a rebus ip̄is reſultant. Quia ergo in deoſpecies ſunt rōnes reꝝ: nuſꝙͣ inuenitur dictum a ſanctis: deuſ ſit reꝝ ſpeculū: ſed magis ipſe res createſunt ſpeculum dei: prout dicitur ī prima ad corrintheoſxiii. Uidemꝰ nūc ſpecl̓m ī enigmate. Et ſic etiā filiꝰdicitur eſſe ſpeculū patris: prout a patre in ip̄o ſpeciesdiuinitatis recipitur ẜm qd̓ habetur Sapientie ſeptīo.Speculuꝫ ſine macula. ⁊cͣ. ergo a magiſtris diciturprophetas in ſpeculo eternitatis videre. Non ſic intelligendum eſt. quaſi ipſum deum eternū videāt: prout eſtſpeculū reꝝ: ſed quia aliqͥd creatū intuentur: ī quo ipſaeternitas dei repn̄tatur. vt ſic ſpecl̓m eternitatis intelliatur: quod eſt eternū ſed qd̓ eſt eternitatē repn̄tansEx hoc ē deo ꝯpetit futura certitudinal̓r: vt p̄ſentiacognoſcere: vt Boecius dicit: qꝛ eius intuitꝰ eternitatemenſuratur: eſt totā ſimul Un̄ eiꝰ aſpectui ſubiacentomnia tempora: que in eis geruntur. Inquātum ergoab iſto diuino aſpectu reſultat in mente prophete futurorum ſcientia per lumen ꝓpheticū: ſpecies ī quibꝰpropheta videt: ip̄e ſpecies ſimul lumine propheticoſpeculū eternitatis dicūtur. qꝛ diuinū intuitum rep̄ſentant. prout in eternitate futuroꝝ euentꝰ p̄ſentialiter inſpicit. Itaqꝫ ꝓphete in libro p̄ſcientie d̓i dicūtur legerehac ſil̓itudine: qꝛ ex ip̄o libro diuine p̄ſcientie efficiturreꝝ futuraꝝ noticia in mente ꝓphete: ſicut ex lectōne libri efficitur noticia reꝝ que ſcribūtur in libro in mentelegentis. Non auteꝫ ꝙtuꝫ ad hanc ſimilitudinē: propheta ip̄aꝫ dei p̄ſcientiā videat: ſicut legens ī libro materiali videt libꝝ materialem Et quāuis om̄s cognitōnes a diuina p̄ſcientia diriuētur: non tn̄ omnis cognitōrep̄ſentat eam vt rōne eternitatis etiā futura p̄ſentialiter intueatur. vnde poteſt dici q̄libꝫ ſcientia ſpeculum eternitatis: ſꝫ in hoc pͥuilegiata cognitio ꝓphetaꝝoſtenditur..LXXXVI.Adhuc de eodemEd fortaſſis obuciet aliquis: nihil pōt videi niſi vbi eſt. Futura vero ꝯtingentia ſuntẜm īmobilem veritatē: prout vidētur a prophetis: niſi tm̄ in ip̄a preſcientia diuina Ideoqꝫ videturprophete videāt illa ī ipſa ſolū dei preſcientia. Si dicatur futura cōtingentia ſunt quidem primordialiter īdiuina preſcientia. Sed ex inde per quaſdaꝫ ſpecies admentem humanam diriuātur: vbi a ꝓpheta videntur.Econtra obiicitur: qꝛ quicqͥd ī aliquo recipitur: eſt in eo modum recipientis: modū ſuū. Mens aūt pro

phete mutabilis eſt: ob hoc in ea poſſunt recipi: vtvidetur futura contingentia īmobiliter Ceteꝝ illud qd̓eſt proprium diuine cognitōi: non pōt niſi a deo cognoſci. Tale aūt eſt futura cognoſcere: ſicuc patet ex verb̓yſaie. Annūciate inquit que ventura ſunt: dicemusqꝛ dii eſtis vos. Itaqꝫ videtur poſſint a ꝓphetisfutura cōtingentiā videri: niſi in ipſo deo. Dicit autemAuicenna quādoqꝫ mens homīs intantuꝫ eleuatur. ſpeculo p̄ſcientiaꝝ coniūgitur. maxima vero eleuatōmentis humane eſt in cognitione prophetie. Ideoqꝫ videtur ſpecl̓o p̄ſcientie ꝯiungatur. ita futura in ip̄adei preſcientiā intueatur. Finis etiā humane vite: ſicutphiloſophi tradūt: eſt vt homo ẜm mentē altiori ſpecl̓oconiūgatur. quod eſt ſpeculū intelligibiliū ſubſtantiaꝝ.Quaꝝ videlicꝫ ſuprema eſt diuina eſſentia in relucētomnia. Deniqꝫ ſi duo ſint ſpecula quaꝝ vnū ſit ſuꝑiꝰ: alteꝝ inferius: a ſpeculo ſuꝑiori reſultēt ſil̓itudinesin inferiori. ille qui in ſpeculo inferiori ſpecies videt:dicitur in ſuperiori videre. ꝙͣuis eiꝰ viſio quodāmodoa ſuperiori ſpeculo diriuetur. Ex hoc itaqꝫ intueturpropheta in mente ſua ſpecies receptas a mēte diuinaꝫ videtur debeat dici videre in ſpeculo etermitatiſſiue in mente diuina: ſed in m̄te propria vbi eſt ſpeculūtemꝑale: ꝙͣuis ab eterno diriuetur. Ad hec aūt predicta patꝫ reſponſio: vl̓ ex ꝑte vl̓ ex toto. Dicendū eſt em̄ rōnes futuroꝝ cōtingentiū ẜm īmobilem veritatemoriginaliter ſunt in mente diuina: ſed exin̄ effluūt īte ꝓphete. Et ſic in reuelatōe accepta propheta futuraimmobilit̓ cognoſcere poteſt. Et forma qͥdem receptaſequitur modū recipiētis quātum ad aliquid: ꝓut habeteſſe in ſubiecto eſt in eo material̓r vl̓ īmaterial̓r: vniformiter vl̓ multipliciter: ẜm exigentiā ſubiecti recipiētisſꝫ quātum ad aliquid forma recepta trahit ſubiectū recipiens ad modū ſuuꝫ: prout ſcꝫ nobilitates ſunt deratione forme: cōmunicantur ſubiecto recipiēti. Sicſubiectum formā recipit nobilitates: hoc modogloriā immortalitatis corpꝰ corruptibile īmortale efficitur Et ſil̓iter irradiatōem ab īmobili veritate eleuatur mēs ꝓphete ad hoc mobilia īmobiliter videatPorro quia futuroꝝ noticiā quidem eſt deo propria:pter hoc futuroꝝ cognito non pōt accipi niſi a deo:tn̄ oportꝫ ipſum deū videat: quicūqꝫ a deo cognoſcitfutura: et veꝝ eſt mens prophete ẜm Auicēnā ſpeculo p̄ſcientiarum ſiue intelligentiaꝝ coniūgitur: ipſas intelligentias videat: ſed qꝛ ex earum irradiatōneipſaruꝫ preſcientie efficitur ꝑticeps. finis aūt humanevite non ſolum iuxta philoſophos: ſed etiā ẜm fideꝫ eſtvt homo ſpeculo altiori ꝯiūgatur. ſꝫ ad hunc finemin via ſꝫ ſolum in patria ꝑtingitur. Speculum aūt invidet propheta ꝙͣuis temꝑale ſit: tamen eternā dei preſcientiam repreſentat: ſecunduꝫ hoc videt in ſpeculoeternitatis.LXXXVII Quid ſit illud qd̓ menti ꝓphēte imprimitur in reuelatōne.Um autem ẜm Auguſtinuꝫ a ſola viſione intellectuali dicatur aliquiſ propheta. que ſcꝫ viſionon eſt de rebus eaꝝ ſimilitudines: ſed peripſas reꝝ eſſentias: vt legitur ſuꝑ epiſtolā ſecundā adcorintheos. Uidetur in viſiōe prophetica nulle ſpecies īprimantur in mente prophete: ſꝫ ſolūmodo lumenintellectuale. Ecōtra vero ſicut viſuſ determīat̉ adaliquid determinatū viſibile cognoſcendū lumen ſed ſpeciem viſibilem: ſic intellectꝰ poſſibil̓ determinat̉ ad intelligibilia cognoſcenda lum̄ ītellectꝰ agentis: ſꝫ ſpecies intelligibiles Cum cognitio prophete determinetur ad q̄dam que prius cognoſcebat videt̉ non ſufficiat lumīs infuſio: niſi etiā ſpecies īprimat̉Ad hec ſil̓ia reſpōdeo: prophetia ē q̄dā ſuꝑnatural̓