LiberUiceſimuſſeptimus
verbi gr̄a. naute inimicos ſuos ventis: damnuꝫ naufragio comparāt. Sic ⁊ paſtores timoreꝫ ſuū rugitui leōiſaſſimilāt: inimicos ſuos leones ⁊ vrſos ac lupos dicūt:Sic ergo amos qui fuit paſtor pecoruꝫ: timorem dei rugitui leonis aſſimilat in prophetia dicens. Dominꝰ deſyon rugiet. ⁊cͣ. Nos aūt dicimus ꝙ in prophetia duoeſt ꝯſiderare: ſcꝫ ip̄ꝫ prophetie donū. ⁊ huiꝰ doni iam ꝑcepti vſum. Ip̄m qͥdem prophetie donū ſupͣ facultatemhomīs excedens a deo datur. non virtute alicꝰ cauſe create vel cauſate ꝙͣuis prophetia naturalis ex virtute alicuiꝰ creature ꝑficiatur in nob̓. hec aūt differt inter oꝑationem diuina et operatōem creature. Ꝙ qꝛ deus ſuaoperatione non ſolū formā ſed ⁊ materiā producit. vnd̓ſicut nō preexigit eius operatio materiā: ita nec diſpoſitionem materialeꝫ ad effectū ꝑficiendū. Nec tn̄ formāſine materia: aut ſine diſpoſitōe facit: ſed ſimul pōt materiam ⁊ formā dare vnica operatōe: vel etiā materiaꝫꝙͣtumcūqꝫ indiſpoſitā ad debitā diſpoſitōem reducereque compe tit perfectōi quā inducit: ſicut patet in ſuſcitatione mortui. Corpus enī mortuū eſt omnino indiſpoſitum ad animā recipiendā: ⁊ tamē vnico diuino operecorpus ⁊ animā et diſpoſitōeꝫ ad animā recipit: ſed adoperationē creature p̄exigitur ⁊ materia: ⁊ d̓bita materie diſpoſitio. Non enī poteſt virtus creata ex quolibꝫquodlibet facere. Patꝫ ergo ꝙ prophetia natural̓ p̄exigit diſpoſitōem debitam naturalis complexiōis. Sedprophetia que eſt ſpūſſancti donum nō preexigit eam.licꝫ exigatur tn̄ ad debitum ꝓphetie vſum. nam ſiml̓ cūdono ꝓphetie datur ⁊ ꝓphete diſpoſitō nat̉al̓: q̄ ſit adprophetiā cōueniens. Uſus aūt prophetie cuiuſlibꝫ eſtin poteſtate prophete: et ẜm hoc dicitur prima corinth̓xiiii. Spūs prophetarum ꝓphetis ſubiecti ſunt. Et iōab vſu prophetie aliquis pōt ſeip̄m impedire: ⁊ ſic ad d̓bitum prophetie vſum de neceſſitate diſpoſitio debitarequiritur: cū ꝓphetie vſus ex virtute prophete creatavel cauſata procedat. Unde ⁊ determinata diſpoſitōeꝫexigit. Dicendū eſt ergo ꝙ quedā diſpoſitōnes ſunt indifferentes ad prophetiā: et he diuina operatōe nō mutantur in ꝓpheta. ſed ẜm earum cōuenientiaꝫ proceditprophetia. Indifferens enī eſt ad prophetiā: vt quibuſcunqꝫ ſimilitudinibꝰ res ꝓphetata figuretur. Diſpoſitōneſ vero contrarie diuina virtute a propheta auferūtur. ⁊ diſpoſitōes neceſſarie cōferūtur. Unde ſi obiiciatur ꝙ ꝑ viſioneꝫ ymaginariā freq̄nter fit ꝓphetia. ⁊ obhoc ad illā requiri videtur imaginationis bonitas. Dicendum ꝙ licꝫ ad eā requiratur: nō tamen d̓ neceſſitatep̄exigitur. Nā deus ipſe qui donuꝫ infundit prophetiepotens eſt complexionē organi virtutis ymaginatīe inmelius reformare: ſicut et oculos lippos vt clare poſſētLXXXIIII.videre.¶ Utrum bonitas morū requiratur ad illaꝫ.Uiā vero legitur in libro ſapientie: ꝙ ſapiētiadei ꝑ nationes in anīas ſanctas ſe tranſfert: etamicos dei ⁊ prophetas cōſtituit. Amici verodei non ſunt niſi tm̄ illi: in quibꝰ viget bonitas morum:videtur ꝙ bonitas moꝝ requiratur ad prophetiā. at vero bonitas hominis in caritate ꝯſiſtit: ꝑ quā homo deovnitur. Quecūqꝫ ergo ſine caritate eſſe poſſunt: cōmuniter inueniri poſſunt in bōis ⁊ malis. In hͦ enī p̄cipuediuina bonitas cōmendatur: ꝙ tam bonis ꝙͣ malis vtit̉ad ſuū propoſitum implendum. Et ideo vtriſqꝫ tā bōisꝙͣ malis illa dona largitur. que ad caritatem neceſſariādependentiaꝫ non hn̄t: prophetia aūt non hꝫ aliquamneceſſariā colligantiā cū caritate propter duo. Primoquia prophetia eſt in ītellectu. caritas in affectu Et ſicprophetia ⁊ alie intellectꝰ ꝑfectiones nō depēdent a caritate. Et hac rōne fides ⁊ prophetia ⁊ oīa alia huiōiin bonis ⁊ malis eſſe poſſunt. Secūdo qꝛ prophetia datur alicui ad vtilitatem eccleſie et non propter ſeipſum.
Contingit aūt aliquē vtiliter quātum ad aliquid deẜuire eccleſie. qui in ſeip̄o bonus nō eſt: nec deo ꝑ caritatēconiunctꝰ. Unde prophetia ⁊ oꝑatio mira ⁊ eccleſiaſtica miſteria: ⁊ alia huiōi que ad vtilitatem eccleſie cōferuntur inueniūtur quādoqꝫ ſine caritate: q̄ ſola hom̄iesbonos facit. Sciendū tamen ꝙ inter peccata qͥbus caritaſ amittitur: q̄dā ſūt que vſū prophetie īpediūt. q̄dāque non. quia enim carnalia peccata mentem a ſpiritualitate omnino retrahunt. ex hͦ ipſo ꝙ aliquis carnalibꝰpeccatis eſt ſubditꝰ ineptus ad prophetiā redditur: adcꝰ reuelatōē ſūma ſpiritualitas mentis reqͥritur. Peccata vero ſpiritualia ſpiritualitatem mentis nō impediunt. Ideo contingit aliquem eē prophetā ſpiritualibꝰpeccatis ſubditum. non autem carnalibꝰ vl̓ etiā immenſiſ ſeculi ſolicitudinibꝰ. qͥbꝰ mens a ſua ſpūalitate retrahitur. Et ideo dicit Rabanꝰ: ꝙ hoc eſt ſignum ꝙ aliqͥsſit falſus propheta. quādo voluptatibꝰ ⁊ ſolicitudinibꝰſeculi detinetur. ⁊ hͦ conſonat ei qd̓ habetur mathei. viiAttendite a falſis prophetis ⁊ a fructibꝰ eoꝝ. ⁊cꝭ. Qd̓de manifeſtis oꝑtet intelligi: vt ibidem dicit gloſa: quemaxime ſunt peccata carnalia. Spiritualia eī vicia interius latent. Porro ſapientia ſe trāſfert in animaꝫ dupliciter. Uno mō vt ip̄aꝫ dei ſapientiā animā inhabitꝫ⁊ ſic homīem ſanctuꝫ facit ⁊ dei amicuꝫ. Alio modo ſolum ꝙͣtum ad effectum: et ſic non oꝑtꝫ ꝙ ſanctuꝫ faciatvl̓ dei amicum: ⁊ ſic trāſfert ſe in mentem maloꝝ: quoſprophetas ꝯſtituit. Et quāuis prophetia ſit donum ſpirituſſancti: non tn̄ cum hoc dono ſpirituſſanctꝰ datur.ſed ſolum cū dono caritatis. Si autem obiicitur ꝙ prophetia non p̄t eſſe in peccatore: qꝛ ſic eſſꝫ idem actꝰ a pecato ⁊ a ſpirituſancto. Dicimus ꝙ prophetia qͥdem nōꝯtingit male vti: ita ꝙ prophetie actꝰ inꝙͣtum a prophetia egreditur ſit malꝰ. Cum em̄ aliquis prophetie actūad aliqͥd malū ordinat. Tūc qͥdeꝫ ip̄e actꝰ prophetie bonus eſt a ſpirituſancto: ſꝫ ordinatio illius actꝰ ad fineꝫindebitum: non eſt a ſpirituſancto. ſed a ꝑuerſa homīsvoluntate. Dicit autem Hieronimꝰ ſuꝑ matheum: tꝑeillo quo ꝯiugales actꝰ gerūtur p̄ſentia ſpirituſſancti nōdabit̉: etiaꝫ ſi propheta eſſe videatur qui ī officio generationis obſequitur. nec hoc eſt propter culpā: qm̄ actꝰmatrimonialis culpa caret: ſed propt̓ ꝯcupiſcentie paſſionem annexam. huiuſmodi nanqꝫ paſſiones vehementes ad ſe trahunt totaliter rationis attentionem et perconſequens eam auertūt a ſpiritualium inſpectione.Et ideo vehem̄tibus paſſionibus vl̓ ire: vl̓ triſticie: autdelectatōis: vſus prophetie impeditur. etiā in eo qͥ prophetie donum ꝑcipit. Et ſic etiā naturalis īdiſpoſito ꝯͣplexiōis impediret: niſi diuina virtute quodāmō curaretur.¶ LXXXV.¶ Qualiter ꝓphete dicūtur ī ſpeculo videreUia vero prophete in libro p̄ſcientie de i: vbiomnia ſcripta ſunt dicuntur legere: ſiue in ſpeculo eternitatis: in qͦ ab eterno reſpondent omniuꝫ reꝝ forme Scienduꝫ ꝙ dicuntur ī illo libro legerevel in ſpeculo videre: non qͥdem materialit̓ quaſi ſpecl̓ꝫip̄m aūt libꝝ videāt: ſed cauſaliter: quia ſcꝫ ex illo librovl̓ ſpeculo deriuatur prophetie cognitio. At vero ẜmhoc non videtur prophetis in hoc attribui cognitō aliqͣpͥuilegiata: cum inde deriuetur om̄is cognitio humanaScienduꝫ itaqꝫ: ꝙ ſpecl̓m proprie loquendo non inuenitur niſi in rebus materialibꝰ. ſed in rebus ſpiritualibꝰꝑ quādam trāſſumptioneꝫ d̓r. ſcꝫ ꝑ ſimilitudinem acceptam a ſpeculo materiali: vt ſcꝫ in rebus ſpiritualibꝰ dicatur eſſe ſpecl̓ꝫ id in quo alia rep̄ſentātur: ſic̄ in ſpecl̓omateriali apꝑent forme reꝝ viſibilium. Sic ergo dicutquidam ip̄am diuinam mentem in qua oīm reꝝ rōnesrelucent eſſe ſpecl̓m quoddā: et dici eternitatis ſpecl̓m:ex hoc ꝙ eſt eternum: quaſi eternitatem hn̄s Dicunt̉ gͦꝙ iſtud ſpecl̓m videri poteſt dupliciter: vel ꝑ eſſentiam