Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

verbi gr̄a. naute inimicos ſuos ventis: damnuꝫ naufragio comparāt. Sic paſtores timoreꝫ ſuū rugitui leōiſaſſimilāt: inimicos ſuos leones vrſos ac lupos dicūt:Sic ergo amos qui fuit paſtor pecoruꝫ: timorem dei rugitui leonis aſſimilat in prophetia dicens. Dominꝰ deſyon rugiet. ⁊cͣ. Nos aūt dicimus in prophetia duoeſt ꝯſiderare: ſcꝫ ip̄ꝫ prophetie donū. huiꝰ doni iamcepti vſum. Ip̄m qͥdem prophetie donū ſupͣ facultatemhomīs excedens a deo datur. non virtute alicꝰ cauſe create vel cauſate ꝙͣuis prophetia naturalis ex virtute alicuiꝰ creature ꝑficiatur in nob̓. hec aūt differt inter oꝑationem diuina et operatōem creature. qꝛ deus ſuaoperatione non ſolū formā ſed materiā producit. vnd̓ſicut preexigit eius operatio materiā: ita nec diſpoſitionem materialeꝫ ad effectū ꝑficiendū. Nec tn̄ formāſine materia: aut ſine diſpoſitōe facit: ſed ſimul pōt materiam formā dare vnica operatōe: vel etiā materiaꝫꝙͣtumcūqꝫ indiſpoſitā ad debitā diſpoſitōem reducereque compe tit perfectōi quā inducit: ſicut patet in ſuſcitatione mortui. Corpus enī mortuū eſt omnino indiſpoſitum ad animā recipiendā: tamē vnico diuino operecorpus animā et diſpoſitōeꝫ ad animā recipit: ſed adoperationē creature p̄exigitur materia: d̓bita materie diſpoſitio. Non enī poteſt virtus creata ex quolibꝫquodlibet facere. Patꝫ ergo prophetia natural̓ p̄exigit diſpoſitōem debitam naturalis complexiōis. Sedprophetia que eſt ſpūſſancti donum preexigit eam.licꝫ exigatur tn̄ ad debitum ꝓphetie vſum. nam ſiml̓dono ꝓphetie datur ꝓphete diſpoſitō nat̉al̓: ſit adprophetiā cōueniens. Uſus aūt prophetie cuiuſlibꝫ eſtin poteſtate prophete: et ẜm hoc dicitur prima corinth̓xiiii. Spūs prophetarum ꝓphetis ſubiecti ſunt. Etab vſu prophetie aliquis pōt ſeip̄m impedire: ſic adbitum prophetie vſum de neceſſitate diſpoſitio debitarequiritur: ꝓphetie vſus ex virtute prophete creatavel cauſata procedat. Unde determinata diſpoſitōeꝫexigit. Dicendū eſt ergo quedā diſpoſitōnes ſunt indifferentes ad prophetiā: et he diuina operatōe mutantur in ꝓpheta. ſed ẜm earum cōuenientiaꝫ proceditprophetia. Indifferens enī eſt ad prophetiā: vt quibuſcunqꝫ ſimilitudinibꝰ res ꝓphetata figuretur. Diſpoſitōneſ vero contrarie diuina virtute a propheta auferūtur. diſpoſitōes neceſſarie cōferūtur. Unde ſi obiiciatur viſioneꝫ ymaginariā freq̄nter fit ꝓphetia. obhoc ad illā requiri videtur imaginationis bonitas. Dicendum licꝫ ad requiratur: tamen neceſſitatep̄exigitur. deus ipſe qui donuꝫ infundit prophetiepotens eſt complexionē organi virtutis ymaginatīe inmelius reformare: ſicut et oculos lippos vt clare poſſētLXXXIIII.videre. Utrum bonitas morū requiratur ad illaꝫ.Uiā vero legitur in libro ſapientie: ſapiētiadei nationes in anīas ſanctas ſe tranſfert: etamicos dei prophetas cōſtituit. Amici verodei non ſunt niſi tm̄ illi: in quibꝰ viget bonitas morum:videtur bonitas moꝝ requiratur ad prophetiā. at vero bonitas hominis in caritate ꝯſiſtit: quā homo deovnitur. Quecūqꝫ ergo ſine caritate eſſe poſſunt: cōmuniter inueniri poſſunt in bōis malis. In enī p̄cipuediuina bonitas cōmendatur: tam bonis ꝙͣ malis vtit̉ad ſuū propoſitum implendum. Et ideo vtriſqꝫ bōisꝙͣ malis illa dona largitur. que ad caritatem neceſſariādependentiaꝫ non hn̄t: prophetia aūt non hꝫ aliquamneceſſariā colligantiā caritate propter duo. Primoquia prophetia eſt in ītellectu. caritas in affectu Et ſicprophetia alie intellectꝰ ꝑfectiones depēdent a caritate. Et hac rōne fides prophetia oīa alia huiōiin bonis malis eſſe poſſunt. Secūdo qꝛ prophetia datur alicui ad vtilitatem eccleſie et non propter ſeipſum.

Contingit aūt aliquē vtiliter quātum ad aliquid deẜuire eccleſie. qui in ſeip̄o bonus eſt: nec deo caritatēconiunctꝰ. Unde prophetia oꝑatio mira eccleſiaſtica miſteria: alia huiōi que ad vtilitatem eccleſie cōferuntur inueniūtur quādoqꝫ ſine caritate: ſola hom̄iesbonos facit. Sciendū tamen inter peccata qͥbus caritaſ amittitur: q̄dā ſūt que vſū prophetie īpediūt. q̄dāque non. quia enim carnalia peccata mentem a ſpiritualitate omnino retrahunt. ex ipſo aliquis carnalibꝰpeccatis eſt ſubditꝰ ineptus ad prophetiā redditur: adcꝰ reuelatōē ſūma ſpiritualitas mentis reqͥritur. Peccata vero ſpiritualia ſpiritualitatem mentis impediunt. Ideo contingit aliquem prophetā ſpiritualibꝰpeccatis ſubditum. non autem carnalibꝰ vl̓ etiā immenſiſ ſeculi ſolicitudinibꝰ. qͥbꝰ mens a ſua ſpūalitate retrahitur. Et ideo dicit Rabanꝰ: hoc eſt ſignum aliqͥsſit falſus propheta. quādo voluptatibꝰ ſolicitudinibꝰſeculi detinetur. conſonat ei qd̓ habetur mathei. viiAttendite a falſis prophetis a fructibꝰ eoꝝ. ⁊cꝭ. Qd̓de manifeſtis oꝑtet intelligi: vt ibidem dicit gloſa: quemaxime ſunt peccata carnalia. Spiritualia vicia interius latent. Porro ſapientia ſe trāſfert in animaꝫ dupliciter. Uno vt ip̄aꝫ dei ſapientiā animā inhabitꝫ ſic homīem ſanctuꝫ facit dei amicuꝫ. Alio modo ſolum ꝙͣtum ad effectum: et ſic non oꝑtꝫ ſanctuꝫ faciatvl̓ dei amicum: ſic trāſfert ſe in mentem maloꝝ: quoſprophetas ꝯſtituit. Et quāuis prophetia ſit donum ſpirituſſancti: non tn̄ cum hoc dono ſpirituſſanctꝰ datur.ſed ſolum dono caritatis. Si autem obiicitur prophetia non p̄t eſſe in peccatore: qꝛ ſic eſſꝫ idem actꝰ a pecato a ſpirituſancto. Dicimus prophetia qͥdemꝯtingit male vti: ita prophetie actꝰ inꝙͣtum a prophetia egreditur ſit malꝰ. Cum em̄ aliquis prophetie actūad aliqͥd malū ordinat. Tūc qͥdeꝫ ip̄e actꝰ prophetie bonus eſt a ſpirituſancto: ſꝫ ordinatio illius actꝰ ad fineꝫindebitum: non eſt a ſpirituſancto. ſed a ꝑuerſa homīsvoluntate. Dicit autem Hieronimꝰ ſuꝑ matheum: tꝑeillo quo ꝯiugales actꝰ gerūtur p̄ſentia ſpirituſſanctidabit̉: etiaꝫ ſi propheta eſſe videatur qui ī officio generationis obſequitur. nec hoc eſt propter culpā: qm̄ actꝰmatrimonialis culpa caret: ſed propt̓ ꝯcupiſcentie paſſionem annexam. huiuſmodi nanqꝫ paſſiones vehementes ad ſe trahunt totaliter rationis attentionem et perconſequens eam auertūt a ſpiritualium inſpectione.Et ideo vehem̄tibus paſſionibus vl̓ ire: vl̓ triſticie: autdelectatōis: vſus prophetie impeditur. etiā in eo prophetie donum ꝑcipit. Et ſic etiā naturalis īdiſpoſito ꝯͣplexiōis impediret: niſi diuina virtute quodāmō curaretur. LXXXV. Qualiter ꝓphete dicūtur ī ſpeculo videreUia vero prophete in libro p̄ſcientie de i: vbiomnia ſcripta ſunt dicuntur legere: ſiue in ſpeculo eternitatis: in ab eterno reſpondent omniuꝫ reꝝ forme Scienduꝫ dicuntur ī illo libro legerevel in ſpeculo videre: non qͥdem materialit̓ quaſi ſpecl̓ꝫip̄m aūt libꝝ videāt: ſed cauſaliter: quia ſcꝫ ex illo librovl̓ ſpeculo deriuatur prophetie cognitio. At vero ẜmhoc non videtur prophetis in hoc attribui cognitō aliqͣpͥuilegiata: cum inde deriuetur om̄is cognitio humanaScienduꝫ itaqꝫ: ſpecl̓m proprie loquendo non inuenitur niſi in rebus materialibꝰ. ſed in rebus ſpiritualibꝰ quādam trāſſumptioneꝫ d̓r. ſcꝫ ſimilitudinem acceptam a ſpeculo materiali: vt ſcꝫ in rebus ſpiritualibꝰ dicatur eſſe ſpecl̓ꝫ id in quo alia rep̄ſentātur: ſic̄ in ſpecl̓omateriali apꝑent forme reꝝ viſibilium. Sic ergo dicutquidam ip̄am diuinam mentem in qua oīm reꝝ rōnesrelucent eſſe ſpecl̓m quoddā: et dici eternitatis ſpecl̓m:ex hoc eſt eternum: quaſi eternitatem hn̄s Dicunt̉ iſtud ſpecl̓m videri poteſt dupliciter: vel eſſentiam