LiberUiceſimuſſeptimus

genere viſoꝝ. Alia ſunt que in ipſa anīa videntur: ſicutvirtutes qͥbus vicia ſunt contraria: ſiue permaſure. vtpietates. ſiue tm̄ vtiles huic vite ad vitā eternaꝫ adipiſcendam. ſicut fides ſpes ⁊ patiētia Aliud aūt eſt ipſuꝫlumen quo illuſtratur aīa vt omnia vel in ſe vl̓ in illo veraciter intellecta ꝯſpiciat. Naꝫ illud ipſe deus eſt. Hecaūt creat̉a: ꝙͣuis rōnalis ad eiꝰ ymaginē facta. que cuꝫconatur lumen illud intueri palpitat infirmitate. et minus valet. Ineſt tamen quicqͥd ſic valet. Cum ergo illirapitur ⁊ a ſenſibꝰ ſubtracta carnalibꝰ illi viſioni exp̄ſſius pn̄tatur. non ſpaciis localibus. ſed modo quodamſuo etiā ſupͣ ſe videt illud quo adiuta. vidꝫ quicqͥd in ſeintelligenda videt.¶ LXXXIDe prophetica viſione. ¶ ActorIcet aut prophetia viſio dicatur. ⁊ ꝓpheta videns appelletur: vt diuina ſcriptura ait: non tn̄viſio quelibꝫ pōt dici prophecia. ſed viſio eorūque procul ſunt a ꝯmuni cognitōe: vt ſic dicatur eē propheta non tm̄ procul fās: id ē ānunciās: ſed etiā proculvidens: a phanos quod eſt apparitio. Unde prophetiaſic deſcribitur: Eſt diuina inſpiratio reꝝ euentꝰ immobili veritati denuncias Aliqn̄ tamē ꝓphetiā dicitur ſermo propheticꝰ. Aliquādo prophetādi actuſ. Aliquādoipſum prophetatum. Et aliqn̄ prophetie donū: ſcꝫ habitus mentis quo cognoſcit anīa res a deo ſibi oſtēſas inſpeculo. Uel etiā actus ipſe procedens ex tali hītu. id ētalium reꝝ actualis cognitio. Et hoc quarto modo accipitur ī predicta diffinitōe Un̄ eſt ꝙ dicitur inſpiratōdiuina. hoc eſt. aꝑta ſcientia a deo inſpiratā. Qd̓ auteꝫſequitur reꝝ euentus īmobili denūcians veritate. hoc ēres vt hn̄t eſſe. ſiue ſint future ſiue pn̄tes ſiue preterite.Moyſes enī fuit propheta manifeſtādo preterita: vtcreatōem reruꝫ que ſibi erat a deo reuelata. Similiterheliſeus prophetiſauit de pn̄ti: cū in ſpiritu vidit pꝰ tergum naaman ſyri currētem giezy. Si quis etiam a dointm̄ illumīaretur. vt aꝑto ītellectu viderꝫ d̓ū eē trinūet vnū. hec viſio poſſet dici prophetia de pn̄ti. Sed magis proprie dicitur propheta qui res futuras denūciatUnde patꝫ ꝙ yſaias de hoc articulo. Ecce virgo cōcipiet. ⁊cꝭ. duplicem habuit cognitōem. ſcꝫ fidei noticiam⁊ cognitōem prophetalē. Sed in actu nō poterat ſimulillis duabus vti: quia cognitō ꝓphetalis eſt aperta: nōſic aūt cognitio fidei. Cum itaqꝫ quicqͥd manifeſtaturſub quodā lumine manifeſtetur. oportet vt ea q̄ manifeſtantur homini ſupͣ cōmunē cognitōeꝫ quodā altiori lunine manifeſtētur. quod lumē propheticū dicitur: ex cꝰreceptiōe aliquis propheta conſtituitur ¶ ¶ Hieronimꝰſuꝑ yſaiam libro primo. Nequaꝙͣ ergo ſicut montanuſſomniat: prophete ī extaſy locuti ſunt: vt neſcirent quidloq̄rentur. Si enī ſapientes erant quomō inſtar brutoꝝquid dicerent ignorabāt. ¶ Auguſtinꝰ vbi ſupra.Pro inde qͥbus per aliquas reꝝ corporaliū ſil̓itudinesin ſpū demōſtrabātur ſigna: niſi acceſſiſſꝫ mētis officiūvt etiā intelligerētur: non dū erat ꝓphetia. Magiſqꝫ ꝓpheta erat qͥ interp̄tabatur qͥd aliꝰ vidiſſꝫ: ꝙͣ ipſe qui vidiſſet. Unde apparꝫ magis ad menteꝫ ꝑtinere prophetiam: ꝙͣ ad illū qͥ modo quodā ꝓprie vocatur ſpūſ. Et eſtvis aīme quedā inferior: vbi corꝑalium reꝝ ſil̓itudinesexprimūtur. Itaqꝫ magis ioſeph fuit ꝓpheta: qͥ intellexit quid ſignificarent ſeptem ſpice: ⁊ ſeptem boues: qͣmpharao qui eas vidit ī ſomniis. Illiꝰ enī ſpūs informatus eſt vt viderꝫ. Huiꝰ mens illuminata. vt intelligerꝫAc per hoc in illo erat lingua in iſto prophetia: quia inillo reꝝ imaginatio ī iſto ymaginū īterp̄tatō. Minꝰ ergo prepheta eſt: qui reꝝ ſola ſigna in ſpū per imaginesvidit. Magis propheta qui ſolo eaꝝ intellectu p̄dituseſt. Sed maxīe ꝓpheta eſt: qui vtroqꝫ precellit: ſicut daniclis excellentiā temptata eſt: qui ⁊ ſomniū regi quodviderat dixit: ⁊ quid ſignaret apperuit. ¶ LXXXII

¶ Quid ſit ꝓphecia ¶ ThomasCiendum aūt ꝙ aliquid retinetrur ī aliquo duIpliciter: vno mō vt forma in ſubiecto ꝯſiſtens.Alio modo per moduꝫ paſſionis. Sicut pallorin eo qui naturaliter vel ex aliquo forti accidente hunccolorem habet. eſt vt qualitas quedam. In eo vero quiſubito ex aliquo timore palleſcit: eſt vt quedam paſſio.Similiter ⁊ lumen corꝑale eſt quideꝫ in ſtellis. vt ſtellarum qualitas: vtpote q̄dam forma in eis permanens.In aere vero eſt vt quedā paſſio: quia lumen nō retinꝫ:ſed recipit tm̄ ꝑ oppoſitōeꝫ corꝑis lucidi. In ītellectuergo humano lumē quidem eſt quaſi qualitas vl̓ formaꝑmanens: lumen ſcꝫ eſſentiale intellectꝰ agentis ex quoaīma noſtra intellectus ſcꝫ agens intelletualis dicitur.Sic aūt lumen propheticū in propheta eſſe non p̄t: quicunqꝫ enim aliquā cognoſcit intellectuali lumīe: quod ēei effectiuū quaſi ꝯnaturale vt forma ī eo ꝯſiſtens oꝑtꝫꝙ de eis fixam cognitōeꝫ habeat: quod eſſe non poteſtniſi ea inſpiciat ī principio in qͦ poſſunt cognoſci: Quādiu enim non fit reſolutio cognitoruꝫ in ſua principia:cognitio non firmat̉ in vno: ſed app̄hendit ea q̄ cognoſcit ẜm probabilitatem quandā vtpote ab alijs dicta.Un̄ neceſſe habet de ſingl̓is acceptōeꝫ ab alijs habereSic̄ ſi aliqͥs neſciret geometrie cōcluſiones ex prīcipiiſdeducere hītum geometrie nō haberet Sed quecunqꝫde concluſionibꝰ geometrie ſciret: apprehenderꝫ quaſicredens docēti: ⁊ ſic indigeret vt d̓ ſingul̓ īſtrueret̉. l̓ inſtitueret̉. Nō eī poſſꝫ ex qͥbuſdā ī alia ꝑuenire firmiternō facta reſolutione in prima principia. Principiū aūtin qͦ pn̄t cognoſci futura ꝯtīgentia: et alia q̄ cognitōemnaturalem excedūt: de quibꝰ eſt prophetia eſt ipſe deusUnde cuꝫ prophete dei eſſentia non videāt: nō poſſuntea que prephetice vident cognoſcere aliquo lumine: qd̓ſit quaſi q̄dam forma habitualis eis inherens: ſed oportet ꝙ de ſingulis ſigillatim inſtruantur. Un̄ oportꝫ ꝙlumen propheticū non ſit hītus: ſed magis ſit in animaprophete ꝑ modū cuiuſdā paſſionis: vt lumen ſol̓ ī aereUnde ſicut lumen nō remauet in aere: niſi apud irradiationem ſolis: ita nec lumen p̄dictum remanet ī mente:ꝓphete: niſi qn̄ actualiter diuinitꝰ inſpiratur: Et indeeſt. ꝙ ſancti de prophetia loquentes de ea ꝑ modū paſſionis loquūtur: dicentes ea eſſe inſpiratōem vl̓ tactuꝫquendā: quo ſpūſſanctus dicitur tāgere cor prophete. ⁊alijs huiōi verb̓ de prophetia loquūtur. Et ſic patet: ꝙꝙͣtum ad lumen propheticū: ꝓphetia non p̄t eſſe hītus.Sed ſciendū: ꝙ ſic̄ eſt in rebus corꝑalibus: ꝙ aliqͥd poſtpaſſionem etiā paſſione abeūte efficitur habiliꝰ ad paciendum: ſicut aquā calefacta prius: faciliꝰ poſtmoduꝫpoſt infrigidatōem calefiet. Et homo poſt frequentestriſticias: faciliꝰ ad triſticiā prouocatur. Ita etiam qn̄mens aliqͣ diuina inſpiratione tāgitur: etiā illa inſpiratione abeūte remanet habilior ad iterato recipiendum.ſicut poſt deuotā oratōem remanꝫ mens deuotior. vndepropter hoc: vt Auguſtinꝰ. dicit in libro de orādo deuꝫne mens que curis ⁊ negociis torpeſcere ceꝑat: omninorefrigeſcat: ⁊ penitꝰ extinguatur: ſed crebrius inflāmetur. certis horis ad negociuꝫ orādi mentem reuocemꝰ.Un̄ ⁊ mens prophete poſtꝙͣ fuerit ſemel aut pluries diuinitus inſpirata: etiā inſpiratōe actuali ceſſante remanet habilior: vt iteꝝ īſpiretur: Et hec habilitas dici p̄thabitus prophetie: licꝫ hītus dicatur improprie.Utrum requiratur diſpoſitio naturalis adprophetiam habendam. ¶ LXXXIIIIdetur aūt ꝙ ad prophetiā habendā requirat̉diſpoſitō natural̓: qꝛ talis ꝑfectio qualis ē prophetia nō recipitur in aliquo: niſi ẜm diſpoſitōem recipientis. Un̄ Hieronimꝰ ſuꝑ amoſ. Naturale inquit eſtvt omnes qui volūt rem rei comꝑare: in rebus illis comparationes ſumāt: quas exꝑti ſunt: ⁊ in qͥbꝰ nutriti ſūt.