Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

ſine corporali eſſe pōt. Item ſpūalis viſio indigꝫ intellectuali. vt diiudicetur. non ecōuerſo. ac hoc ſpiritual̓ corporal̓ ītellectuali vtraqꝫ ſubiecta eſt. QXXVII. De eatūdem cōnexione Idem in eodemEc itaqꝫ tria viſoꝝ genera ſigillatim ꝯſideranda ſunt: vt ab inferioribꝰ ratio ad ſuꝑiora conVſcendat. Corporalis ſane viſio nll̓i hoꝝ generip̄ſidet: ſed qd̓ per eaꝫ ſentitur. illi ſpūali viſiōi tanꝙͣ p̄ſidenti nūciatur Nam aliquid ocl̓is cernitur: cōtinuofit ymago eius in ſpiritu: ſed dinoſcitur facta niſi cuꝫablatis ocl̓is ab eo quod ocl̓os videbamus ymaginēeius ī animo inuenimus. Et ſiqͥdem ſpiritus irratōaliseſt velut pecoris. hec vtiqꝫ oculi nūciāt. Si aūt animaratōalis eſt. ītellectui nūciatur: qui ſpiritui p̄ſidꝫ: vt ſiilld̓ quod hauſer̄t oculi. atqꝫ id ſpūi: vt eius illic ymagofierꝫ: nūciauerunt. alicuius rei ſignum eſt. aut ītelligat̉cōtinuo quid ſignet. aut que ratur: quia nec ītelligi necrequiri: niſi officio mentis pōt. Uidit rex Balthaſararticulos manus ſcribentis in pariete. continuo corporis ẜſum in ſpū eius ymago rei viſe impreſſa eſt. atqꝫipſo viſo facto: p̄terito illa in cogitatōe ꝑmanſit. videbatur in ſpū intelligebatur: nec tūc intellectū erathoc ſignum: cum corꝑaliter oculis apparerꝫ Iam tam̄ſignum eſſe intelligebatur: id habens: ex mentis officioEt qꝛ id requirebatur: quid ſignificaret: etiā ipſā inqͥſitioneꝫ vtiqꝫ mens agebat. Quo comꝑto daniel acceſſit ſpū prophetico mente illuſtratā quid iſto ſignoportenderetur aꝑuit. Cum petrus in alienatōe mentisillum diſcum vidiſſꝫ illas voces macta māduca ī ſpiritu audiſſet: redditus corporis ẜſibus: id qd̓ viderat etaudierat in eodem ſpū cernebat cogitādo. Cuꝫ vero reqͥrebatur: vt iſta ſigna intelligerētur: mentis erat actōcogitātis vel conātis. ſed deerat effectus. donec nūciati ſunt venerāt a cornelio At vero corporali accedēteviſione: cum ſpūſſanctus rurſus in ſpū eius dicerꝫ vade cum eis: adiuta diuinitus mens intellexit. quid illisomnibꝰ ſignis ageretur. ſatis ergo apparet corporaleꝫviſionē referri ad ſpūalem: ſpūalem ad intellectualē.LXXVIII. De viſionis fallacia vel errore.Lluditur aūt aīa ſimilitudinibꝰ reꝝ non earumvicio: ſed opiniōis ſue: cuꝫ aliud alio apꝓbatCab intelligentia deficiens. fallitur ergo in viſion corporali cum in ipſis corporibuſ putat fieri. quodfit in corꝑis ſenſibꝰ: ſicut nauigātibus videntur in terra moueri: que ſtant: ſtare ſidera: que uiouentur. diuaricatis radiis oculoꝝ duas lucerne ſpecies appere: inaqua remus infractus. Aut cuꝫ putat hoc eſſe: qd̓ ſimiliter collocatū eſt. aut ſimil̓r ſonat: vl̓ olet vel ſapit vl̓git. Unde in omnibꝰ viſis corꝑalibus alioꝝ ſenſuuꝫconteſtatio. maxime ipſius mentiſ adhibetur: vt quodin hoc reꝝ genere verum eſt inueniatur quātuꝫ inueniri poteſt. In ſpūali autem viſione fallitur aīma imagines quas ſpū videt. corpora eſſe arbitratur. vel quodſibi ſuſpitōe falſaqꝫ coniectura finxerit: hoc etiā in corporibus putat: que viſa coniectat At vero in illis intellectualibus fallitur. Aut enī intelligit. verum ēAut ſi non ē veꝝ non intelligit. Aliud eſt enī in his errare que videt: aliud ideo errare. qꝛ non videt̉ Quidfaciant oculi habent: cuꝫ ſimile corpꝰ viderint: quodab alio diſcernere non poſſunt. Aut qu id faciat animiintentio: in ſpū facta fuerit corporis ſimilitudo: quānon valeat diſtinguere a corpore. Sed intellectus adhibetur querēs quid iſta ſignificēt: vl̓ vtile doceāt: et autinueniens ad fructum ſuū ꝑuenit: aut inueniens indiſceptione ſe tenꝫ: ne aliqua pernicioſa temeritate prolabatur in exicialem errorem.

Qualiter ſobrius ītellectus et vigilanteꝫet dormiētem a pernicioſo defendit errore.Udicat aut ſobrius intellectꝰ diuinitus adiutꝰque vel quāta ſint. in qͥbus aliud putare ꝙͣ eſt:non ſit anīe pernicioſum. Neqꝫ putātiū periculo: et non potiꝰ exicio ſuo quiſqꝫ a bonis putat̉ bonꝰſi occultus ſit malꝰ. ſi in rebꝰ ipſis .i. ī ipſo bono quo ſitquiſqꝫ bonus: erretur. aut aliquid obeſt oībus hoībuſqui dormiūt ſimilitudinē corpoꝝ corꝑa arbitrant̉Aut aliquid obfuit petro: ſolutus a vinculis: ſeqꝫ angelo deducente: putabat ſe viſum videre. Aut in illaextaſy reſpondit: nequaꝙͣ dn̄e: qꝛ nunꝙͣ manducaui om̄ecōmune immūdum. putas ea ipſa que in diſco demonſtrabātur: vera eſſe aīalia. Et in hiſ corporalibꝰ dyabolus fallit: nihil obeſt ludificantur oculi: ſi errat̉in veritate fidei: intelligentie ſanitate: que docꝫ deusſubditos ſibi. Aut ſi ludificet animā ſpūali viſiōe ymaginibus corpoꝝ: vtpote corpus eſſe quod eſt. Aliqͥdobeſt anime: ſi pernicioſe ſuaſioni ꝯſentiat. Und̓ aliqua fit queſtio de cōſenſiōibꝰ ſomniātiuꝫ: ſibi cōcumbere videntur. vl̓ contra propoſitū ſuum vel contra licitos mores quod ꝯtingit: niſi cuꝫ ea vigilātes etiācogitamus: cum placito conẜſionis: ſed ſicut taliapter aliquid loquimur. quod non poſſemꝰ. niſi etiā cogitaremus: ſic admouentur in ſomnis exprimuntur: vteiſ caro natural̓r moueatur: quod naturaliter colligitper genitales vias emittit. Qd̓ quidem ſine peccato avigilāte fieri poſſet: tūc vero ſine peccato fit. ꝙͣ ſiuepeccato a vigilāte d̓r. quod vt diceretur: ſine dubio cogitatum eſt Uerūtamen ꝓpter anime affectōneꝫ bonāque deſiderio meliore mundata ml̓tas interficit cupiditates: que ad naturalē motum carnis ꝑtinent queꝫ caſtivigilātes cohibent. dormiētes aūt id̓o poſſunt. quianon hn̄t in poteſtate: quin admoueatur exp̄ſſio ymagīscorꝑalis: diſcerni non poſſit a corpore: ꝓpter iſtam ergo anime affectōem bonā etiā in ſomnis quedā eiꝰ merita clarent. Nam ſalomon dormiēs p̄poſuit ſapiētiāomnibus rebꝰ: eamqꝫ neglectis ceteris p̄catus eſt deū. placuit hoc dn̄o: nec diſtulit retributiōem bonam prodeſiderio bono. CXXX De mutua diuerſarum viſionum collatione vel comparationeIcut aūt in hac luce corporea eſt celū quod ſuper terras conſpicimus. Un̄ luminaria clarent ſidera. que corpora longe meliora ſunt terreſtribus. ſic in illo genere ſpūali: in quo vidētur ſimilitudines corpoꝝ. luce quadā ſua ſunt q̄dam excellentiamerito diuina. demonſtrāt angeli multis modis Sūtalia viſa vſitata humana. ſiue qualia ſepe d̓mōſtrataſunt his qui rapti a corporis ẜſibus mortuis ſimiles iacuerunt. infernales penas vider̄t. cum ip̄i in ſeipſisgererēt quādam ſimilitudinē corꝑis ſui quaꝫ poſſentad loca penalia ferri: talia ſimilibus ẜſibus experiri.Quāuis ſūt corꝑalia: ſꝫ ſil̓ia corꝑibꝰ qͥbꝰ aīe corporibꝰ exute afficiūtur vl̓ bn̄ male: ip̄e corꝑibꝰ ſuisſimileſ appareant ſibimet. Sūt tn̄ vera leticia veramoleſtia facta ſubſtātia ſpūali. et in ſomnis mutum intereſt vtꝝ in letis an̄ in triſtibus ſumus: et vtiqꝫdubitādum eſt. exp̄ſſiora ſunt illa que inferna dicūtur: ob hoc vehem̄tius ſentiuntur. Sꝫ in ſpū noſtroml̓tipliciter exiſtunt: ſiue ex corpore ſpūi quodāmo ſuꝑgerūtur: ſicut ſi fuerimꝰ affecti vel carne vel animo.ſolum enī vigilātes curas ſuas cogitādo verſant in ſil̓itudinibus corpoꝝ. ſed etiā dormiēteſ hoc ſepe ſomniatquo indigēt. Naꝫ negocia ſua gerūt ex animi cupidꝰditate: epulis poculiſqꝫ inhiātes inſiſtunt. ſi forte eſurientes ſitiētes dormiūt: omnia puto illis angelicisdemōſtratōibuſ ſic habenda ac ſi in iſta natura corpoꝝceleſtibꝰ terreſtria ꝯparētur. Sic in pͥmo ītellectualiū

E3I