LiberUiceſimuſſeptimus

docendi hominem ꝯpetit Inferior qͥdeꝫ deo: ſed ſuꝑiorhomine. Ad quod intelligendū ſcire oportꝫ: qual̓r deuset qualit̓ homo docet. Sciendū eſt ergo. ꝙ inter intellectum ⁊ corporaleꝫ viſum hec eſt dr̄ia: ꝙ viſui corporaliomnia ſua obiecta equaliter ſunt propinqua ad cognoſcendum. Senſus enī nō eſt vis collatiua: vt ex vno obiectoꝝ neceſſe habeat ꝑnenire in aliud. Sed intellecturnō om̄ia equaliter vicina ſunt ad cognoſcendū: ſed quedam ſtatim conſpicere pōt. quedā vero nō cōſpicit: niſiex alijs principiis inſpectis. ſic ergo homo ignotorumcognitōem per duo accipit: ſcꝫ ꝑ lumen intellectuale: etper primas ꝯceptiōes per ſe notas: que comparātur adiſtud lumē: quod eſt intellectꝰ agens ſicut inſtrumentaad artificem. Quātum ergo ad vtrūqꝫ. deus homīs ſcientie cauſa eſt excellentiſſimo mō: quia ⁊ ipſam animaꝫintellectuali lumīe inſigniuit. Et noticiā primoꝝ principioꝝ ei impreſſit. Que ſunt quaſi ſeminaria ſcientiaruꝫſicut ⁊ alijs naturalibꝰ rebus imp̄ſſit ſeminales ratōesomniū effectuū ꝓducendoꝝ. Homo aūt qꝛ ẜm ordinemnature alteri homini par eſt ī ſpecie intellectual̓ lumīs:nullo mō p̄t alteri hoī cā ſcientie exiſtere ī eo lumen cauſando vel augendo. Sed ex parte illa qua ſcientia ignotorum per prīcipia per ſe nota cauſatur: alteri hominicauſa ſciendi quodamō exiſtit: non ſicut noticiaꝫ principioꝝ tradens. ſꝫ ſicut qd̓ implicite ⁊ quodāmodo in potentia in principiis cōtinebatur educendo in actuꝫ: perquedam ſigna ẜſibilia exteriori ſenſui oſtenſa: ſicut ſupͣdictum eſt. Angelꝰ vero qꝛ natural̓r habet lumen intellectuale ꝑfectius ꝙͣ homo ex vtrāqꝫ ꝑte pōt homini eſſecā ſciendi: tn̄ inferiori mō ꝙͣ deus ⁊ ſuperiori ꝙͣ homo.Ex parte enī lumīs: ꝙͣuis nō poſſit intellectuale lumeninfundere. vt deꝰ facit: pōt tn̄ lumen infuſum cōfortaread perfectiꝰ inſpiciendū: Omne enim quod eſt ī aliquogenere imꝑfectum. quādo cōtinuatur perfectiori in genere illo magꝭ cōfortatur virtus eiꝰ. Sicut etiā videmꝰin corporibꝰ: ꝙ corpus locatū ꝯfortatur per corpꝰ locāsquod ꝯparatur ad ip̄ꝫ: vt actuſ ad potentiā: vt habeturin quarto phiſicoꝝ. Ex parte etiā principioꝝ p̄t angelꝰhomīem docere: nō qͥdem ipſoꝝ principioꝝ noticiā tradendo: vt deꝰ facit. neqꝫ deductōem cōcluſionū ex principiis ſub ſignis ſenſibilibꝰ ꝓponendo vt hō facit. Sedin ymaginatōne aliquas formas formādo: que formaripoſſunt ex cōmotione organi corporal̓: ſicut patꝫ in dormientibus: et mente captis: qui ẜm diuerſitatē fumoſitatum ad caput aſcendentiū diuerſa phantaſmata patiuntur. Et hoc mō cōmixtiōe alteriꝰ ſpūs fieri poteſt. vteaque ipſe angelus ſcit per imagines huiōi ei cui immiſcetur oſtendat¶ LXXV.De triplici viſione.Auguſtinꝰ ſuper geneſiꝫ libro duodecimoRia ſunt aūt viſoꝝ genera. Naꝫ omniā corꝑaAgitatur ymaginibꝰ animo imp̄ſſis. Et faciuntet preſētia vident̉ ī ſuis formis. ⁊ abſentia cōduo genera viſoꝝ. vnū ꝑ corporis ẜſus: quod vocaturcorꝑale. Alterū per ſpūm in quo ymagines ille continētur: et vocatur ſpūale. Dilectio nō aliter videtur p̄ſensin ſpecie qͣ eſt: ⁊ alit̓ abſenſ in aliqua imagine ſui ſimiliſed ꝙͣtum mente cerni pōt: ab alio magis: ab alio minꝰcernitur. Et hoc eſt terciū genus quod vocatur intellectuale. quia intellectu mentis cernitur. Nam ſpiritū amente diſtingui inuenimꝰ ab apl̓o in epiſtola ad corrintheos. euidentiſſimo teſtimonio. Si enī inquit orauerolingua: ſpūs mens orat. mens aūt mea īfructuoſa eſt.linguaꝫ intelligit̉ hic dicere obſcuras et miſticas ſignificationes a quibꝰ ſi intellectū mentis remoueas nemoedificatur audiendo quod nō intelligit. Un̄ dicit. Quienī loqͥtur lingua: nō homībꝰ loquitur: ſed deo Nemoenī audit. ſpūs aūt eſt qͥ loquitur miſteria. ſatis indicatſe linguam hoc loco appellare: vt ſunt ſignificationes

velut imagines reꝝ ⁊ ſimilitudines: que vt intelligant̉indigent mentis obtutu. Cuꝫ aūt nō intelligūtur in ſpiritu eaſdem dicit eſſe: nō in mente. Ꝙ ergo ꝑ linguāquā loquendo mouemꝰ: ſigna reꝝ dantur: nō res ip̄e ꝓferūtur. Ideo trāſlato verbo vocauit liuguaꝫ quālibetſignoꝝ ꝓlationem priuſꝙͣ intelligātur: quo cū intellectꝰmentis acceſſerit: fit reuelatio vl̓ agnito vel propheciāvel doctrina Un̄ dicit: ſi venero ad vos līguis loquensquid vobis ꝓdero. niſi vobis loquar in reuelatōe. aut īagnitione. aut in prophecia. aut in doctrina. id ē niſi linguis id eſt ſignis acceſſerit intellectꝰ. vt nō ſpū tantuꝫſed ⁊ mente agnoſcatur quid agitur Spūale ergo nuncvocamꝰ tale genus viſoꝝ: quale ⁊ corpoꝝ imagines abſentium cogitamꝰ. Intellectuale aūt illud excellentiusqd̓ mentis eſt ꝓpriū. Siue intellectuale: ſiue ītelligibiledicamꝰ: idem ſignificamꝰ: quāꝙͣ nonnulli hoc intereſſevoluerūt: ꝙ ītelligibilis ſit reſ: que ſolo intellectu ꝑcipipoſſit. Intellectualis aūt mens que intelligit. Sed eſſealiquā rem q̄ ſolo intellectu cerni poſſit: ac non etiā ītelligat. difficil̓ queſtio eſt. Eſſe aūt rem q̄ intellectu percipiat: ⁊ intellectu percipi nō poſſit: nō arbitror quemqͣꝫdicere. Mens qͥppe non videtur niſi mente. qꝛ ergo videri pōt: intelligibil̓: qꝛ vero ⁊ videre ītellectual̓ eſt ẜmiſtam diſtinctionem.¶ LXXVI.¶ De ipſarum ordineUe cū ita ſint: pertinent ẜſus ad viſa corꝑaliaqui per quinqꝫ quaſi riuulos diſtāter valentesdiſtribuitur. Eſt aūt hoc celum oculis cōſpicuūUn̄ tantuꝫ lumīaria ⁊ ſidera fulgēt excellentius vtiqꝫomnibus corporeis elemētis. ſicut oculoꝝ ẜſus excellitin corpore. Quia vero omnis ſpūs omni corꝑe ſine dubio p̄ſtātior eſt. Sequitur vt nō loci poſitōe: ſed naturedignitate p̄ſtātior ſit natura ſpūalis illo corporeo celo:etiā vbi rerum corporaliū exprimūtur imagines. hic exiſtit quiddā mirabile: vt cū prior ſit corꝑe ſpūs: ⁊ poſterior corporis imago ꝙͣ corpus: tn̄ quia illud quod tēꝑepoſterius eſt: ſit in eo quod natura priꝰ eſt preſtātior ſitymago corporis in ſpū: ꝙͣ ip̄m corpus in ſubſtantia ſuaNec ſane putādum eſt facere aliqͥd corpus in ſpū: tāꝙͣſpūſ corpori faciēti materie vice ſubdatur Omni modoenī p̄ſtantior eſt qui facit: ea re de qua aliqͥd facit. Spiritus aūt p̄ſtātior eſt corpore. Non ergo corpus in ſpū:ſed ſpūs in ſeip̄o facit imagīes illas celeritate mirabilique ineffabiliter longe eſt a corꝑis tarditate: cuiuſymago mox vt oculis viſum fuerit: in ſpū videntis nulliuspūcti temporis interpoſitōe format̉. Itemqꝫ in audituniſi auribꝰ percepte vocis ymaginem ꝯtinuo ſpūs in ſeip̄o formaret ⁊ me moria retineret: ignoraret̉ ſecundaſillaba: vtꝝ eēt prima vl̓ ſcd̓a: cuꝫ iam prima vtiqꝫ nll̓aeſſꝫ: que ꝑcuſſa aure trāſierat. ac ſic om̄is locutōiſ vſusOmnis cantandi ſu auitas: omnis poſtremo in actibꝰnoſtris corporal̓ motus dilapſus occiderꝫ. Neqꝫ vbi ꝓgreſſum eſſet ſciretur: niſi tranſactos corporis motusmemoriter ſpūs teneret quibus conſequentes in agendo ꝯuerterꝫ: quos vtiqꝫ nō tenerꝫ: niſi ymaginabilitera ſe factos ī ſe ꝯp̄henderꝫ Ipſarum eī futuraꝝ motōnūymagines p̄ueniūt fines actuuꝫ noſtroꝝ. Quid enī agimus ꝑ corpus: quod n̄ cogitādo p̄occupauerit ſpiritusomniumqꝫ viſibiliū oꝑum ſimilitudinē in ſeipſo primoviderit: ⁊ quodāmo do diſpoſuerit. Quāuis itaqꝫ in eadem anima fiāt iſta tria genera viſionū. hn̄t utiqꝫ ordinem ſuū. p̄ſtātior eſt enim viſio ſpiritual̓ ꝙͣ corporalisCorporalis enī ſine ſpūali eſſe non pōt: quādo quidemeodem mom̄to quo corpus ẜſu corporis tāgitur. fit ⁊ inanimo tale aliquid. non qd̓ id ſit ſed quod ſimile ſit. Qd̓ſi etiā nō fierꝫ nec ſenſus iſte eſſꝫ. quo ea q̄ extrinſecusadiacent ſentiūtur. neqꝫ enim corpus ſentit: ſed animaꝑ corpus: quo velut nuncio vtitur ad formandū in ſeip̄aquod extrinſecus nūciatur. At vero ſpūalis viſio etiaꝫ