Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

ſola diſtantia eſt: que viſum dyaboli vl̓ cuiuſqꝫ ſpiritusrōnalis ꝓhibere pōt. In hoc aūt vmbra eſt: ꝓhieꝫſicut dictū eſt. Sed nōne angeli boni vidēt cogitatōsſanctoꝝ. etiā in hoc corpore mortali ac tenebroſo degētium: vtiqꝫ. ſed hoc hn̄t ex gͣtia non ex natura. Ideoqꝫde d̓monibus eſt ſimile. Gēiqꝫ ſuꝑiores in bonis angelis iuxta Dyoniſiū Iohannē damaſcenū īferiorespoſſunt illuminare ſiue illuminatōes eis tanꝙͣ maioralumīaria minoribꝰ tradere. quia ſcꝫ illis preminēt in lumine intelligētie gͣtie. Sꝫ illi qui preſunt inter malosangelos nequaꝙͣ poſſunt inferioribꝰ tenebras erroristradere: quia preminēt aut ſuꝑeminēt inqͣtū errantſed ẜm quod meliora naturalia in ſe habēt. Ideoqꝫ necipſi poſſunt malaruꝫ cogitatōum tenebras vt dictū eſt LXXI.tradere. Qualiter angeli boni imprimāt anime locutōnes ſuasUia vero dicit ꝓpheta: dicit angelꝰ qui loquebatur ī me. pōt queri quo angelus loquaturad animā in corꝑe exiſtentē. Aut enī eſt aliquidmedium inter eoſ quod fluat intellectꝰ āgeli ad aīmaꝫaut non. Si nil eſt mediū: ergo cum tam aīa ꝙͣ āgelꝰ ſitſimplex abſqꝫ ꝑtibꝰ: oporterꝫ ex toto tāgāt ſe inu ita totꝰ angelus totā animā: et eꝯuerſo: ergo vnūeſt in altero. quod eſt contra p̄dicta: ſupͣ enī oſtenſum ē. angelus non poteſt illabi anime. Si eſt ibi mediumqueritur quid ſit illud. videtur non ſit: qꝛ angelusnon agit mediū: videtur etiā non ſit neceſſariuꝫ medium: ſed poſſit intellectus angeli trāſire ad animaꝫſine medio: qꝛ maior ſimilitudo eſt angeli ad animaꝫ: ꝙͣcorporis ad animaꝫ. Igitur ſi de ẜſu corꝑali tranſeuntaliqua īmediate ad animā. ſcꝫ vox color. et huiuſmodi.Multomagꝭ de angelo pōt aliquid tranſire ad animaꝫſine medio. ſcꝫ eius locutio ſiue intentio. Reſponſio.Angelꝰ loquitur ad anīam ſine medio cooꝑante vel impediente. Non enī aliquod mediū trāſit ẜmo eius adanimā: ſicut ẜmo homīs tranſit ad aures alterius aeremediante ducente. ſi forte ſit aliquid interpoſitum: impedit: quin trāſeat. ſicut dictū eſt ſupͣ de magnete attrahit ferrū per mediū. Unde etiā ſi īterponat̉aliquid. vt argentū non impedit: quin attrahat. Ita ethabet angelus virtutē aliquā occultā qua imprimit intentionem ſuā anime: nullo medio impediēte vel cooperante: ſi āgelus coniūgat ſe anime: non tn̄ oportetſit in ea ſiue intra eam. qꝛ nec angelus nec anima ꝙͣtuseſt ꝙͣtitate. ſed virtute: non replent locuꝫ. Und̓ inquolibet loco etiā minimo poſſent eſſe infiniti ſpūs: nectamen vnus eſſꝫ in altero. LXXIIQualiter incendant in aīma cogitatōnesbonas.Oteſt etiā queri quomō angelꝰ incendat in aīacogitatōes bonas: ſic̄ demones vt ſupͣ dictūeſt non ſunt īmiſſores ſed incenſores malarū cogitationum: ita angeli boni ſunt īmiſſores ſed incenſoresbonarū: ſolus enī deus īmiſſor eſt gr̄am illuminātemet mouentē ad bene cogitādum Angelus autē incenſorquia p̄parat intellectū ad gͣtiā illuminātem: vt immiſſarecipiatur: vl̓ vt īmiſſa recepta augeatur: ſicut enimignis appoſitus ad ligna: ꝙͣtum eſt de ſe ꝑatus ē ad immittendum ſe in ligna. igniendū ea ſed iuuatur vndiqꝫ flabello vel folle quo incendatur: vel incenſus augeatur. Ita in anima gratia ꝑata eſt ad illumināduꝫ intellectum: ſed quodammodo iuuatur miniſterio angeliqui preꝑat intellectū ad lumē eius recipiendū: vel īmiſſum vl̓ receptū ad augendū: hoc eſt incendere Un̄ patet non eſt idem immiſſio ignis corporalis eius incēſio. Queritur quomō incendat cogitatōes bonas. ſcꝫaut ẜm operationē interiorem factā in ẜſibilibus Aut

ſcd̓m operationē īteriorem factā in phantaſmatibꝰ. autẜm oꝑationeꝫ factā in ſpeciebꝰ abſtractis ſuꝑ quas eſtcogitatio intellectiua. Primo non videtur: qꝛ nullaimmutatio videtur fieri in rebus ſenſibilibꝰ: ſiue ex ill̓eliciatur bona cogitatō ſiue mala: ſed eodē modo ſe habent: ergo angelꝰ immutat res ẜſibiles: vt īmutentcogitationem homīs ad bonū. Si ſecūdo hoc ſatisvidetur. quia contingit viſiones imaginariaſ aliquādofieri per angelos bonos: aliquādo malos. Unde patꝫ angelus bonus habꝫ poteſtatem trāſmutādi fantaſmatā: vt ſicut angelus malꝰ tēptādo impͥmit ymagīesincitantes ad malum: Sic angelꝰ bonꝰ deſtruens iſtasimprimit alios excitantes ad bonū. Sꝫ vtꝝ tam bonusꝙͣ malus āgelus impͥmat eas primo principaliter inanimā per aliquā oꝑationeꝫ occultā. An primo prīcipaliter in ſeipſo: vt ab ip̄o reſultent in aīa tanꝙͣ ab vnoſpeculo in aliud ſpeculū obiectū: non ſatis elucꝫ. De tercio aūt modo. ſcꝫ vtꝝ incendat ad cogitatiōes bonasoperationē factam in ſpeciebꝰ abſtractiſ. pōt queſtiovidetur enī. quia ſpecies abſtracte inꝙͣtum abſtracte ſunt niſi intellectu anīe vl̓ angeli. nec hn̄t dependentiam ab ipſo intellectu humano vl̓ angelico. Igiturnon ſubiacent oꝑatiōi angeli. Item videtur nulla luxfluat ab angelo ī animam: quia ſuper illo verbo pͣs. Damichi intellectū vt diſcam mandata tua. Dicit gloſaſolus deus dat intellectū. Et ſi aliqn̄ miniſterio angelivtatur: ita enī inquit dicitur angelꝰ dare intellectuꝫ homini: ſicut quiſꝙͣ dicitur dare lumē domui: cui feneſtrāfacit: cum eam ſua luce non penetret vel illuſtret.LXXIII Eiuſdeꝫ queſtionis determinatōOs itaqꝫ dicimꝰ ſicut dicit Augꝭ doctrinahumana docet mīſterio exteriꝰ ſolꝰ aūtdeus autoritate interiꝰ iuxta illud. Unus eſt magiſterveſter illumīat omnē homīem. ⁊cꝭ. Ita pōt dici de angelis illumināt animā: niſi mīſterio: ſcꝫ p̄parandointellectū ad gͣtiam illuminātem: vt dictuꝫ eſt. Et incendunt bonas cogitatōes tripliciter. Per ẜſibilia exteriora: ſcꝫ ea immutādo: vt ex illis eliciatur bona cogitatiolicꝫ a nob̓ percipiatur iſta īmutatio. Et phātaſma interiora: ſcꝫ imagīationi ea imprimēdo. vt ſupͣdictūeſt. Et etiā ipſuꝫ intellectū p̄parando ad lumen diuinūrecipiendum: enim ip̄m lumē ītelligentie immittit:ſed ſicut dicit Auguſtinꝰ: ſic̄ malignus ſpūs quibuſdam nebulis erroris obſtruit om̄s meatus intelligētie.Ita bonꝰ āgelus econuerſo remouēdo iſtas nebulas etroris: meatus ītelligentie aperit: ad recipiendū lumē exradio diuine lucis. quo introeūte ſurgūt cogitatōes bone. Tamē cācell̓. videtur dicere angeli illumināt an influendo lucem intelligentie: ſicut dicit Dyoniſiꝰ āgeli ſuꝑiorū ordinum: quia ſūt propinquiores pͥmolumini illumināt inferiores Sic et aīe que ſunt naturainferiores āgelis: recipiūt ab eis illumīatiōes: quibuscogitatōes incendātur ad bonū Et dicit cancell̓: agelus influit illuminatōem ſuꝑ ſpecies abſtractas. Dicitetiaꝫ duo primi modi incendendi poſſunt ꝯuenire demonibus: ex odinatōe: tuꝫ ex ꝑmiſſione diuina Ultīmꝰ ūta ꝯuenit niſi āgelis bonis. Indignū em̄ eſſꝫ vtangelus malus operatiōem ſuam opprimerꝫ animaꝫẜm debꝫ eſſe ſedes dei: īmediate ei adherere. hoc ēẜm rōnem. vn̄ ꝯuenit: vt aliquid ponatur inter deuꝫ ipſam: niſi gratiā quā adherꝫ deo: vl̓ ſubſtātia hn̄sgͣtiā ſcꝫ que p̄parꝫ animā ad gratiam recipienda. heceſt angelus bonꝰ incendens cogitatōem ad bonum.LXXIIII. Qualiter angelus animam doceatThomas de aquinoUm aūt angelus ſit medius inter deum et hominem ẜm ordinem nature. medius ſibi modꝰ