Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſeptimus

ſuggeſtione in eo mala cogitatio ſurrexit. dum eidemſuggeſtioni male conſenſit.LXVIIIUtrum malignus ſpūs agat ī anīam īmediate mala ſuggerendo.Dhuc aut obiicere poteſt aliquis: dyabolꝰtemptādo agit in animā. Aut mediate: autimmediate. Et d̓r mediate: quia mediātibusſanguinibꝰ: quibus ſcd̓m Gregoriū immiſcꝫ ſe. Porroilli ſanguines aut attingūt animā: aut nequaꝙͣ. Si nequaꝙͣ: ẜm hoc nichil agerꝫ dyabolus in aīmā. Si veroſic tūc et dyabolus illis īmixtus animā attingit. Et itaſicut videtur. nihil impedit quin cogitatōeſ malas immittere poſſit. Nos aūt ad hoc dicimus: dyabolusquidem bn̄ poſſꝫ īmediate agere in animā: ſi vellꝫ: ſcilꝫoſtendendo ei ſpecieꝫ alicuius rei delectabil̓. ſed vl̓tita agere maxīe ī temptatione de gula et luxuria: quiaper ſolam ſpeciem apprehenſam non irritaretur concupiſcentia. Sed irritatur ex hoc. immittit imaginesdicto ſcꝫ miſcendo ſe ſanguinibꝰ. id eſt humoribushis enī mediātibus excitatur in anima concupiſcentia.Sed licꝫ his mediātibus attingat aīmā: non tn̄ īmittitin eam cogitatōes. ſed ſolas imagines ex qͥbus ſurgūtcogitationes. Si enī īmitteret malas cogitatōes ſequeretur īmitterꝫ peccata: qꝛ male cogitatiōes peccataſunt. Et ideo eſſent ita imputāde nob̓ cogitatiōes male noſtre: ſed demonibus. Sicut ergo bonus angelꝰimmittit homini bonā cogitationē vel bonā voluntatēita nec malꝰ malā. De bonis aūt angel̓ dicitur: agūtin animā immediate. ſicut ſpeculum in aliud ſpeculum.oppoſitum ip̄m īmutando. Recte ergo dicit Beda:dyabolus eſt proprie malaꝝ cogitatōum immiſſor:ſꝫ incentor Tripliciter enī temptat homīes: vicꝫ concupiſcibiliū ſpecies vel imagines oſtendendo: mala ſuggerendo: et incendendo. iuxta illud iob. xli. Halitus eiꝰprunas ardere facit. Ideoqꝫ dicit apoſtolꝰ ad eph̓. vi.In omnibus ſumentes ſcutum fidei: ī quo poſſitis omnia tela nequiſſimi ignea extinguere. LXIX. Ꝙdiabolꝰ anime non illabitur in temptando hominem. Gennadius in libro dediffinitōnibus eccleſiaſticorum dogmatum.Emones itaqꝫ per energiam. id eſt virtualemloꝑationem non credimus anime ſubſtātialiterillabi: ſed applicatōe oppreſſiōe vniri. Illabivero menti illi ſoli poſſibile eſt: qui creauit. Bedaſuꝑ actus apoſtoloꝝ. Mentem nimiꝝ hominis iuxͣ ſubſtantiam nihil p̄t implere niſi trinitas creatrix. Impletaūt ſathanas cor alicuius: quideꝫ aditū cordis ingrediens: ſed fraudulenta deceptōne animā in affectū malicie per incentiua vicioꝝ qͥbus plenꝰ eſt trahens. Impleuit ergo cor iude ſicut ſcriptum eſt. quidem intrādo. ſed malicie ſue virus inſerendo. Actor. Dicūturautē deus augelus et dyabolꝰ in aīma eſſe: ſꝫ diuerſimode. Deus qͥdem vt vitā. ſcꝫ animā ip̄am viuificansAngelus aūt vt contubernalis. ſcꝫ animā ipſam exhortans. Angelus ergo ſic eſt in ea: vt ingerat ei bona.ſed ſuggerat. Deus aūt ſic vt afficiat infundat. Deꝰergo intra: ſed āgelus extra. Dicitur tn̄ eſſe in ea: ꝙͣtuꝫad operatōes quas in eam exercꝫ: ſcꝫ cōſulendo: inſtruēdo: monendo: ſimilia. Sic etiā de dyabolo intelligēdūeſt: non eſt intra animā ſubſtantialiter: ſed intrare d̓rin eam propter operatōes quās in eam exercet. ſcꝫ imaginibꝰ vl̓ ſuggeſtiōibꝰ ſuis ſeducendo: etiā ꝓpterdominiū: ſicut in poſſeſſionē alicꝰ terre caſtre ītrare d̓rhomo. Et licet anīa per totum corpꝰ diffuſa ſit: nichilominus intrat corpus ip̄m dyabolꝰ: quādo ſuggerit aīenon tn̄ ſequitur vnus ſpūs ſit in alio: qꝛ ſpūs non eſtquatuſ ꝙͣtitate: ſed virtute. Un̄ multi ſpūſ eſſe poſſuntin eodē loco: non tn̄ eſt vnus in altero. ſed et cum ad ſug

gerendum anime dyabolus intrat corpus alicuius: nonex hoc efficitur homo demonyacus. Naꝫ demonyacusꝓprie d̓r homo: qui hn̄s in corꝑe demoneꝫ: ita p̄ſſus eſtet traditus ei: vt non habeat libertatē aliquid ſponte faciendi: nec libero arbitrio vtatur: ſed dyabolus eumoperetur. Eſt etiā dr̄ia inter obſeſſos energuminos. dyabolus quorūdam hominū intranſ corꝑa vexateos ſicut interius opprimit: vt operatiōes virtutumnaturaliū pro rōne liberi arbitrii vt dictū eſt exercerepoſſint. At iſti prorie dicūtur obſeſſi. ſꝫ energuminiſcꝫ ꝓpter īteriorem operatōem ſiue virtutē: quā in eosexercet dyabolus ip̄os laborare faciens interius.energya dicitur q̄daꝫ vis poteſtatīa et laborioſa impellente dyabolo: intus in homīe facta Quorūdam verointrat corꝑa: ſed exterius manēs impedit eos ne videātvl̓ audiāt ſil̓ia Et homīes huiōi ꝓprie dicūtur obſeſſiQualiter aūt demōes aſſidere ſoleat ſimulacris. ſil̓iaplenius dicta ſūt ſuꝑius: vbi actū eſt de natura d̓monū eoꝝ oꝑatōibus. In ſuggerēdo aūt aīe recte furnariodyabolus comꝑatur: qꝛ corpori ſe īmiſcens: incēdit anima in ſuggeſtione ſua quaſi clibanū: nec tn̄ intrat. ſꝫ foris ſtat ſicut furnarius. Unde ſcriptū eſt in oſee: oēsadulterātes ſunt quaſi clibanꝰ incenſus a cōquente.IX. non videt anime interiora.Hieronimus vbi ſupra.Ec debemus opinari. vt iam dictū eſt: ip̄ꝫ rimari cordiſ occulta. ſed ex hītu corꝑiſ geſtibꝰ eſtimari qͥd verſemuſ intrinſecuſ Uerbi gͣtia. ſemper in inſidis poſitꝰ: ſi pulcrā mulierē nos crebro viderit reſpicere. Intelligit cor amoris iaculo vulneratū:leuem cogitatōum noſtrarum ſcint illā fornicibꝰ ſuis inflāmat Actor. Licꝫ itaqꝫ dyabolus: quia ſpirituseſt agat mediū: non tn̄ pōt videre omīa interioraanime incluſe: nec impedit ip̄a diſtātia corꝑis ſꝫ vmbraCorpꝰ enī humanū te nebroſum ē: tantis tenebris animam inuoluit. vt nec clare ip̄a videat: nec ab alijs ſpiritibꝰ poſſit videri: niſi a deo angel̓ ſanctis. ſed hn̄tipſi a gͣtia. Ita eſt ergo humano corꝑe: ſicut quodālapide qui dreliotropya: quē qui habuerit eum ſecūpōt videri ab homībꝰ: ita anima corpꝰ humanū gerens p̄t videri ab alijs ſpiritibꝰ: immo ipſa pōt videre eaque ſunt dyaboli: ſcꝫ imaginatōes qͣs ei anteponit: ſedip̄a non pōt videri ab eo eſt in corꝑe: ſicut ille qui eſtin loco tenebroſo: poteſt videre qui eſt in lumine ſiueextra tenebras. ſꝫ non ecōuerſo. pōt inquam animāgnoſcere videre imagines: quas ei anteponit. ſcilicꝫ īſe ip̄o formatas: in anima reſultātes. id ē in vi imaginatiua tanꝙͣ in ſpeculo oppoſito. ſꝫ ſepiſſime credit easin ſeipſa tantū principal̓r formari vl̓ fieri: ꝓpter vehementem applicatōem maligni ſpūs ad ipſam. Si ergocontra p̄dictam ſententiā obiiciatur: dyabolꝰ cum ſitſpūs nec vtatur ẜſu corporali: videtur ſine medio vtdeat īteriora noſtra. Patꝫ ad hoc reſponſio ſupͣdictalicꝫ enī ea que videt: ſine medio videat: non tn̄ animamvidꝫ. vt dictum eſt propt̓ corporis vmbrā. ſꝫ habitumac geſtum exteriorem cogitatōes ipſiꝰ interiores coniicere pōt quaſi per ſigna quedā Nimiꝝ animā ipſam acorꝑe iam exutā dyabolus vidꝫ: ea que ſunt ī ipſa: qꝛnullū eſt tu nc impedim̄tuꝫ: ſed ablata eſt corꝑis vmbraita nuda remanet anīa. At vero eſt in corpore: acper hoc in tenebris non pōt videri ꝓpter tenebras ip̄iꝰcorporis. Sed fortaſſis adhuc obiiciet aliquis: ſi aīaintra dolium eſſꝫ: nichilominꝰ tn̄ diabolus exiſtens exterius illā viderꝫ. Unde pari rōne videtur forte alicui:dum eſt incluſa in corpore: videat dyabolus que in ip̄aſunt īmediate. ſine medio obſtāte impedim̄to corꝑiſquia non agit mediū. Ad hoc aūt facilis eſt reſpōſio eſt ſimile dolio corꝑe hūano. in illo qͥdē