LiberUice ſimuſſeptimus
ad aliquid: cuius motus exiſtens exiguꝰ in vigilia nonꝑcipitur ſed ī ſomno manifeſtatur. ẜm quod dicitur cōmuniter a philoſophis. ꝙ aliud ſignificat ſomnia ī plenilunio. et aliud ſole. ⁊ aliud in nouilunio. vel aliud planeta exiſtente ī bicorpore ſigno. et aliud qn̄ ſunt planetein ſigno vniꝰ corporis. Ex parte vero elementorū ſuntſigna qn̄ elementa diſponūtur ad ſerenitateꝫ vel pluuiāvel ventos vl̓ huiōi aliquid. Cum enī illa diſpoſitio eſtparua in elem̄tis. nō ſentitur in vigilia: ſed percipitur īſomno: ẜm ꝙ aliquis piſces ſōniās ſuſpicat̉ futurā pluuiā. ⁊ ſōni ās piſces mori ⁊ exiccari: interp̄tatur futurāſerenitateꝫ. Signa vero ex parte ſomniātis ſunt diſpoſitōes ſomniātium parue: q̄ nō niſi in ſomno ſentienturſicut aliquis ſomnias ignem: interp̄tatur futurā iram:⁊ ſomniās ſe videre os putridum magnū: interp̄taturimpoſitōem falſi criminis: ⁊ ſomniās ſe videre ſcorꝑionem: interp̄tatur futurā detractionē occulte: eo ꝙ taliūdiſpoſitōes iam mouerūt ſomniātem ex parte corporisvel ex parte aīe: ſicut in ira futura forte fuit memoriainiurie vel alicuiꝰ debilis aſcenſus ſanguīs ad cor: ⁊ impoſitionem falſi crimīs forte p̄ceſſit ſuſpicioſum aliqͥdvel aliquod ſuſpectum factum: cuius motus ſignuꝫ fuitfuturi. Accidens aūt ſiue incurſus eſt de his. que ꝓculſunt temꝑe vl̓ loco. ⁊ quoꝝ noticia ſuper noſtram videt̉eſſe prudentiā. vt dicit philoſophus: ſicut eſt de naualibello futuro. vel de regnis ſubuertendis: vl̓ d̓ toto mūdi ſtatu futuro ſicut ī ſomnio pharaoniſ nabuchodonoſor et danielis. Et noticia huiuſmodi ſomnioꝝ non fitſine reuelatione.¶ LVI¶ De reuelatōnibꝰ que fiunt in ſomnijsIunt aūt reuelatiōes duobus modis: ſcꝫ ẜm vetam intelligentiā diuine voluntatis: ⁊ ſecūduꝫꝑmixtionem phantaſmatū. Primo modo noneſt ſomnium ſed prophecia. Secundo mō eſt reuelationon ſignātis rem futurā ſimpliciter. ſed ẜm conditionēaliaꝝ cauſarū naturaliū vel volūtariaꝝ. Que ſcꝫ cauſenon ſunt neceſſarie. non enī neceſſarium eſt: quod ſignatum eſt futurum eſſe. hoc tn̄ intelligēdum eſt ꝙ ſomniūſemper fit in proprietatibꝰ phātaſmatuꝫ: quia ſine fantaſmatibus non eſt aliquod ſomniū Dicimus ergo philoſophis conſentiēdo: ꝙ ſomnia non eueniūt de neceſſitate: ſiue ſint cauſe ſiue ſigna: ſiue incurſus futuroꝝ accidentalis. At vero ſomniuꝫ pharaonis et nabuchodonoſor ⁊ danielis fuer̄t ꝓphecie ẜm qͥd īmobiles de futuro ſcꝫ exiſtentibus cauſis voluntariis: ſimpliciter aūt n̄Nam ſi merita volūtatis egypcioꝝ immutata fuiſſentnon induxiſſet deus famē. ſimil̓r ꝙ ſeculum eſt aureum:poſtmodū argenteuꝫ: et poſtea ferreuꝫ: nō aliter eſtimādum eſt ꝙͣ propter diſpoſitionē voluntatiſ eoꝝ qui ſuntin ſeculo: et non neceſſario. Somniū itaqꝫ ſignat aliqͥdſcꝫ contingens de futuro: quod tn̄ ad alterā partem eſtdiſpoſitum magis. Et ſi queratur vtruꝫ hoc ſit aliquidvel non: dicimꝰ ꝙ illud non ſit ſimpliciter: ſed ẜm quid:ſcꝫ ẜm diſpoſitōem Sciendū vero ꝙ reuelatio ſomnialis que per angelos fit habet aliquid de eſſe prophecieet aliquid de eſſe ſomnii: ⁊ ẜm quod eſt habens eſſe ſomnii non conſiſtit in ītellectu ſed in imaginibus a fātaſiaprępatis: vt ꝙ daniel vidit beſtias de mari aſcendēteset pharao ſpicas ⁊ boues. At vero ẜm quod habꝫ eſſeprophecie ſic eſt prīcipaliter in ītellectu. ⁊ ſic a ſomniodiffert. neqꝫ vero ẜſibilia vt ẜſibilia trāſeūt ad ītellectūſꝫ manēt in imaginatōe. Sed vt dicit Daniel. ītellectuopus eſt in viſione.C LVII¶ De ſexta q̄ſtione areſtotilis.Exta queſtio eſt Areſtotil̓: vtꝝ futura ꝑſpiciātur ab homine ſolum: vel cauſam habeant quorundam demonum Et nos qͥdem dicimus ꝙ inſomniis fiunt reuelatōes ab intelligentiis: que
dicūtur angeli: fiuntqꝫ a bonis ⁊ malis iuxta ſententiāAuguſtini. Dicit enī in duodecīo libro ſuꝑ geneſym.Ꝙ per corꝑalem viſionē ac ꝑ corporaliuꝫ ymagines: q̄in ſpū demonſtrantur: et angeli boni inſtruūt ⁊ mali fallunt. Sed econtra videtur eſſe: ꝙ Alphorabiꝰ ⁊ yſaacet Auicenna dicunt: ꝙ intelligentiis nō ſunt niſi formevniuerſales ſimplices. ſicut earum ſub̓ie ſimplices ſuntSi ergo ī animas imprimūt non impͥmunt niſi formasquales habent: ſcꝫ vniuerſales ac ſimpliceſ. At vero ſōnia fiunt tm̄ in ꝑticularibꝰ phantaſmatū formis: ergointelligentie nō faciunt aliqua imp̄ſſionem in ſomniis.Preterea conſtat ꝙ ſimilitudines corꝑales non ſunt inintellectu ſimplici ac puro nec ab ip̄o. Omnia vero ſomnia ſunt in corꝑalibꝰ ſimilitudībus: vt oſtenſū eſt ſuꝑiꝰ.Nulla ergo ſomnia ſunt a puris ⁊ ſimplicibus intellectibus quales ſunt angeloꝝ. Nos aūt dicimuſ: ꝙ licꝫ inangelis ſint forme ſimplices: tn̄ quia angelꝰ ⁊ intelligētia ſunt ſubſtātie ī yle mūdi ⁊ in aīas humanas agētesvt dicūt philoſophi: Forme ille ſūt ī eis ſimplices: recipiuntur ab anima vel aīabus. vt particl̓ares ⁊ corporales. ⁊ hec ē ſolutio Alphorabii. Poſſꝫ etiā dici ꝙ ītellgentia ſimplicē intellectum infundit. cui ſcꝫ intellectuiymaginatio format imagines. Tercio modo poteſt diciꝙ ſunt forme compoſitōnis: ⁊ forma abſtractionis. Etforme compoſitōis deẜuiūt intelligentie actiue: formevero abſtractōis ītelligentie contemplatiue. Cūqꝫ oīsintellectus actiuꝰ agat circa particularia: neceſſe eſt formas eiꝰ eſſe ꝑticulares: licꝫ tamen ſint ſimplices ⁊ talesſunt forme intelligentiaꝝ: quas in aīas imprimūt: ⁊ abip̄a anima ꝓpter naturā ymaginatie corꝑales efficiūt̉.C.LVIII¶ Cur intellectꝰ futurorū nō demonſtrāturin imaginibꝰ ꝓprijs.Ueritur aūt iuxta hoc: cur intellectꝰ futuroruꝫnō demonſtrātur ī ꝓpriis ymaginibꝰ: vt ſcꝫ hōvideretur in ymagine hominis: ⁊ ita de alijs:cum imagines ꝓprie de monſtrarent exp̄ſſius intellectūſui ꝙͣ methaphorice. Ad hoc reſpōdet Alphorabius:ꝙ intelligentiaꝝ formis: quas ip̄e intelligentie in aīasimprimūt: magis ſimiles ſunt proprietates methaphorice: ꝙͣ reꝝ imagines vere Et ob hoc intelligentie futurorum ītellectus imprimūt ſub methaphoricꝭ ꝓprietatibꝰet nō ſb̓ veris reꝝ ymaginibꝰ. ſed qꝛ reſpōſio iſta non ēſufficiens. Dicendū eſt huiꝰ rei tres cauſas eſſe ſil̓ concurrenteſ: vna ⁊ p̄cipua eſt: quia ſomnia non ſunt niſi ſimulacra per ẜſum accepta in parte vel in toto: in cauſavel in effectu. Futurū aūt nec eſt in toto nec in ꝑte: necin cā: nec in effectu: ſiue ī ẜſu. Futuruꝫ enim cōtingensnō habet cauſam ordinatam: nec vt frequēter: nec vt ſꝑet ideo relinquitur: ꝙ in aīa nō poſſit eſſe per ymagineꝓpriam: vel ꝑ cauſe ſue imaginē. Erit ergo ibi per ymaginem ſimilis ſui Secunda cā eſt: quia ītellectus a ſomno ligatur per accn̄s. Senſus aūt per ſe: vt ſupra determinatum eſt. Et ob hoc aīa quideꝫ a ẜſu ⁊ intellectu abſtracta cōfortatur in imaginatōne ſua. Efficiturqꝫ potens non tantū in ymagībus. ſed etiā in earū proprietatibus. Tercia ē quā tāgit Alphorabiꝰ. Et veritaſ illiꝰpatꝫ ꝑ intellectū diuinorū in ſacra ſcriptura. qui totꝰ nobis manifeſtatur in huiōi ymaginibus.¶ .LIX.¶ De ſeptima et vltīa queſtione areſtotilis.Ltima queſtio de ſomnio eſt: vtrū a natura velab euentu fiant ſomnia: videtur enī ꝙ a naturaPer hoc quod dicit Areſtotiles: qꝛ quorūcunqꝫ loquax eſt natura et ml̓tiplex ⁊ melancolica: ml̓timodas vident viſiones. Eo enī ꝙ circa plura: multifariaqꝫ mouētur ſiml̓acra. theoreumata naſcūtur: fortunatiet his exiſtentes. Ex hoc accipit̉ ꝙ melancolicorū ē ml̓tum ſomniare: ⁊ ita ſomnia fiūt a natura. Uidetur aut