LlberUiceſimuſſeptimus

ſolutio ad obiectum. Non enī ſequitur ſi in ſomno nōſaluatur ſcientia: ꝙ ꝓpter hoc corrumpatur in ipſo. Ꝙvero in ſomno non ꝯtingit recordari precedentium quefacta ſunt in ſomnio: nō habꝫ hanc cauſaꝫ: ꝙ in ſomnioſit per ſe obliuio. ſed illam que ſupra expedita eſt: ſcꝫ qͥamemoria īmobilitatur in ſomno: non aūt in vigilia.¶ LII.¶ De quarta queſtione areſtotilis.Uarta queſtio Areſtotil̓ eſt: vtꝝ futura ꝯtīgatiij ſomnio preuidere vl̓ non: Et patꝫ ꝙ ſic etiaꝫẜm ipſum. Nam omnes inquit eſtimant aliquā aſſignationem futuroꝝ habere ſomnia: ⁊ hoc fidem importattanꝙͣ ab exꝑientia dictum. Quod enī ab omnibꝰ dicit̉neceſſe eſt veꝝ eſſe: vel in toto vl̓ in parte: Idem etiā inducit rationeꝫ ab autoritate medicoꝝ: qui dicūt ꝙ oꝑtꝫvalde ſomniis intendere: eo ꝙ aliquid ſignificent in futurum: hoc qͦꝫ probat per rōneꝫ a ſimili: quia ſcꝫ in quibuſdam alijs contingit aliquo mō futura coniecturari:vt in quibuſdaꝫ ſignis aſtroꝝ et nubium. econtra veroideꝫ Areſto. obiicit: ꝙ cognoſci non pōt illud: cuiꝰ nulla rōnalis cā precedit Nam om̄e quod p̄cognoſcitur incauſa precognoſcit̉. At vero ſōnioꝝ nll̓a eſt cā p̄cedēsrōnalis: qꝛ ſomniū eſt ꝯtingentis: nec eſt cā ipſiꝰ Id̓oqꝫper ipſum non videtur aliqͥd precognoſci: Preterea dicit ſcriptura diuina: ꝙ ml̓tos errare fecer̄t ſomnia: ⁊ exciderunt ſperātes ī ſe: Nos aūt cum ſanctis ⁊ ꝓphetisdicimus: ꝙ ſomnia frequēter aliqͥd ſignant de futuris:maximeqꝫ: vt dicit Auicēna: q̄ ſunt in dormitiōis fine.ſicut in illa que videntur in mane. Omnes eniꝫ cogitationes hac hora quie ſcūt: et humoꝝ motus finiti ſunt.Ideoqꝫ cum ymaginatīa non ſit impedita ꝑ corpuſ: necimpediatur ab alijs actibus anīe: tunc obſequiuꝫ eiusqd̓ preſtat anime: melius eſt ꝙͣ poſt. et ideo ī talibꝰ imaginationibus frequenter preuidentur futura. Somniūtn̄ licꝫ principal̓r ſit futuroꝝ: tamē et preteritoꝝ et preſentium eſt: que latent cognitiōem noſtraꝫ: vt dicit Alphorabius. Ad id gͦ qd̓ obiicitur in conrariū. Dicendūeſt ꝙ ſomniū quādoqꝫ eſt ſignuꝫ cauſe. ⁊ qn̄qꝫ eſt ſignūſigni. ⁊ quādoqꝫ ſignum accn̄tis. et p̄cognitio variaturẜm illa Ad id aūt quod obiicitur: ꝙ om̄e quod ſcitur ꝑcauſam ſcitur. Dicendū ꝙ hoc eſt intelligendū de ſcientia intellectiua: que accipitur per mediū demonſtratōis⁊ ſilogiſmi. Scientia vero ſomnialis eſt que habet̉ perproprietates ymaginū apꝑentiū. Un̄ dicit philoſophꝰaltiſſimus eſt iudex ſomnioꝝ. qui pōt ſimilitudīes inſpicere. Porro eccleſiaſticus dicit d̓ illis qͥ īnitūtur ſōniistāꝙͣ ex neceſſitate futuris: cum ſomnia nō ſunt neceſſaria ſigna futuroꝝ: vt dicit philoſophꝰ.¶ De quinta queſtione eiuſdem. Stt.Irca queſtionē Areſtotilis quintā ſcꝫ qualitercontingat futura p̄uidere per ſomniū. Primovidendū eſt: quot ⁊ quibus modis ꝯtingāt ſomnia q̄ ſūt p̄ſagīa futuroꝝ. Dicit aūt idē Areſto. ꝙ ſomnioꝝ quedā ſūt cā quedā ſignū: quedā incurſus accidētalis. Sic et rebus quedā fit ꝑ cauſam: vt defectus ſolis per lune interpoſitōem. Quedā vero ſunt ſigna eoꝝque fiunt vt apꝓpinquatio lune ad locuꝫ coniuctionisſignum eſt eclipſis future Quedā vero ſunt accidentiavt ꝙ aliquo ambulante accidit ſolem eclipſari. At ecōtra videtur: ꝙ nullum ſomniū ſit cā: quia om̄e ſomniūeſt ſimulacꝝ apparens in aīa. Nullum aūt ſimulacrumhuiuſmodi cā eſt alicuiꝰ futuri. Nam ſpecies que ſuntin anīa: nō ſunt reꝝ extrinſecarū cauſe: ſꝫ potiꝰ ab ip̄iscauſate. Preterea ſi ſomnia eſſent aliquorum cauſe: auteſſent cauſe ꝑ ſe: aut ꝑ accn̄s. Si per ſe: tūc aut efficiēsaut materialis: aut formal̓: aut finalis Si efficiens tūccum efficiens ꝑ ſe non agat: niſi ꝯiūcta ⁊ approximatamaterie que eiuſ actōe patiatur: ergo coniūcta erūt. ſcꝫ

ſomnia ſemꝑ rebus illis que ſignātur in futuro ꝯiūctaquod plane falſum eſt. Si dicatur ꝙ ſit cā finalis: tunccum huiōi cā ſit propter rem. Somniū debet fieri poſtillam rem que ſignatur in futuro. quod iterū falſum eſtSi formalis vl̓ materialis. tunc cuꝫ huiōi cauſe ſemperrei ſint intrinſece: ⁊ nunꝙͣ extra illā: oporterꝫ ꝙ ſomniūquodlibꝫ eſſꝫ intrinſecum rei ſignate in futuꝝ: vl̓ vt materia vel vt forma: quod etiā patꝫ eſſe falſum. Porro ſidicatur quod eſt cauſa per accidens. contra hoc et obiicitur: ꝙ omne ꝑ accn̄s ad id quod per ſe vt ad ſubiectuꝫreducitur Si ergo ſomniū eſt ꝑ accn̄s: cā aliquoꝝ futurorum puto: oportebit aliqͥd eſſe in ſōno vl̓ ſomniāte qd̓ſit cā per ſe: quod non eſt facile fingere. Cum ſepiſſimeſomniemꝰ ea que multū diſtāt ꝑ locum ⁊ tempus: quoꝝnullo mō cā vl̓ occaſio ſumus Nos itaqꝫ dicimꝰ ꝙ ſomnium non dicitur cā eſſe: niſi quia ſimulacrum eſt cauſePorro ſomniū aliqn̄ eſt ſimulacꝝ efficiētis. Aliquādomaterialis: aliqn̄ formal̓: ⁊ aliquādo final̓. Et bn̄ concedimus: ꝙ ſomniū aliqn̄ eſt ſignato coniūctuꝫ. Nam ſignatum iam eſt in re vel ī fieri apud ſomniantē: qn̄qꝫ ēcauſe etiā ſimulacrū per accn̄s: qꝛ ꝑ accidenſ reduciturad per ſe cauſans in anima vl̓ in corpore. ¶ LIIII.¶ De ſomnijs ſigni ficatiuisTaqꝫ ſomnia iuxta ſanctos ⁊ etiaꝫ iuxͣ philoſophos aliquādo ſignificationē hn̄t: aliquādo nōet illa quidem q̄ non hn̄t ſignificatōem nō ſuntniſi motꝰ ſimulacroꝝ: vt ſuꝑius eſt hītum. Illa quē hn̄tſignificatōem: triplicem habent ad ſignificata relatōeꝫvicꝫ cauſe: ac ſigni: ⁊ incurſus accidentalis. Illud eniꝫquod cognoſcitur: aut cognoſcitur ex propriis aut ex ꝯmunibus. Si ex propriis tunc ꝑ cauſam habꝫ cognoſciSi ex cōmunibꝰ. hoc eſt per ꝓpinqua vel remota. Si ꝑpropinqua tunc cognoſcitur ex ſignis: qꝛ ꝓpinqua accidentia ſunt ſigna. Si vero ꝑ remota: tunc cognoſciturper incurſum accn̄talem: quocūqꝫ aūt modo cognoſcat̉in ſomnis res futura. ſemꝑ cōmunior modus cognoſcēdi exit per ꝓprietates methaphoricas. Si vero cognoſcatur per cauſam: tūc eſt res que cauſam habet ex ꝑtecorporis vel anīe. Ex parte corꝑis qͥdem: ſicut qn̄ aliqͥsvidet ſe in igne: vl̓ in parte: vel in toto ex eo ꝙ in toto.vel in parteº in naturali calore calefactus eſt. ⁊ aliquisſomniat ſe comedere mel: eo ꝙ flegmā dulce tangit palatum et linguā. Aliquis etiaꝫ ſe ſōniat eē in niue et inaqua et glacie: eo ꝙ in parte vl̓ ī toto a qua nimis infrigidatus eſt Et ad hunc modū reducūtur ſōnia ſequētiacomplexiōes hominū: ſicut ꝙ colerici frequenter ſomniant ſe ardere. Et flegmatici ſe natare ⁊ ſubmergi ī aqͥsMelancolici aūt tetra ⁊ obſcura ⁊ nigra ſomniāt ſe videre: eo ꝙ talis ſit diſpoſitio melācolie. et huiuſmodi.Ad hūc etiā moduꝫ reducūtur ſomnia illa que ſequuntur naturas ciboꝝ. quod eī ꝯplexio facit ꝑ naturā. hoccibus facit ex accidente. et eo modo ſunt ſomnia ſcd̓mnaturas infirmitatū. Ꝙ aūt ex ſomnis fortior occurrit motus: ꝙͣ ſit. hoc cōtingit propter duaſ cauſas. quarum vna eſt: qꝛ anima eſt quieta. ⁊ tota fertur ad motūvnum. Secūda eſt: qꝛ ſpūs animalis eſt quietꝰ ⁊ idcircoab vno motu totūſ impͥmitur: ⁊ ideo motꝰ ille ſic maiorvidetur. ſicut vnū videtur duo. quādo diuaricatur ſpūsviſiuꝰ. Cauſa vero que eſt ex parte anime eſt duplex .ſ.ex parte ſcibiliū ⁊ ex ꝑte operabiliū. Ex parte ſcibiliumſic qn̄ inqͥſitio aliqnoꝝ fuit in vigilia. ⁊ p̄ſentatur motꝰillius inquiſitōis in ſomnio. ⁊ ī eis manifeſtātur futuraſcibilia. Ex parte vere oꝑabiliū. qn̄ diſpoſitio aliquorūoperabiliū precedit in vigilia. tunc eī motꝰ eiꝰdē diſpoſitōnis prefert operatōem futuraꝫ..LV.¶ De diuerſis ſomniorum ſignis.Ignum vero eſt triplex ſcꝫ in celo et in elem̄tiset in ſomniāte. In celo quidē ſicut ſtella mouet