LiberUiceſimuſſeptimus

dormitōis Et cū ꝯſeq̄nter cōtinue eleuetur euaporatōin illis: ſomnus eoꝝ nūꝙͣ videtur eſſe excitabilis. Et ſiexcitabilis eſt: tunc oportebit diminui euaporatōem: ettunc poſſunt deſcendere fantaſmata ⁊ facere ſomnia.Item videtur ꝙ talis magꝭ debeat ſomniare ꝙͣ alij. Fortis enī euaporatio cōtingit a calido multū agente: ⁊ abhumido multū eleuabili. Sed calidū: vt dicit Auicēnamultum mouet fantaſmata: ⁊ humidū eſt ſubiectū phātaſmatū deſcendētiū. Igitur videtur ꝙ tales ꝯtinue debeant ſomniare. ⁊cꝭ.C .XLIIII.¶ Huiꝰ queſtionis ſolutō et de his qui nunqͣſomniant.Erum quidā nunꝙͣ ſomniāt ꝑ totam vitam: vtex parte corꝑis: quam tangit philoſophꝰ: ꝙ ſcꝫdicunt philoſophi. Et huiꝰ cā eſt duplex. vna ēnō dormitat pꝰ. id eſt poſt cōpletā digeſtionē cibi: ⁊ tāles ſunt illi in qͥbus eſt calor magnꝰ circa locum digeſtionis: pͥmanens tota vita. Qui ſcꝫ calor eleuat euaporationes ſpiſſas ⁊ groſſas ad caput: que d̓ſcendūt infrigidate: ⁊ iteruꝫ eleuātur a calore Cūqꝫ calor ille nō reuertatur nec remittatur circa locum digeſtiōis: niſi quādoexꝑāditur in vigilia ad exterius in talibus ſemꝑ profūdus eſt ſōnus. nec ſomnio aptꝰ. Alia vero cā eſt ex parte aīe. ſcꝫ debilitas virtutis ymaginatiue: que formarenon pōt ymagines fortiter mouentes. Ad id aūt quodcontra hoc obiicitur. Dicendū eſt ꝙ in talibus eſt calorvehemēs valde: ⁊ iō ſtatim quādo ſanguis accidit aliqͦmodo ad ſubtiliatōeꝫ incipit predominari calor frigiditati cerebri: ⁊ ſoluit ſenſus a vigilia. Et id̓o tales euigilant anteꝙͣ incipiāt ſomniare completa digeſtionē. Ceterum euappratō nō eſt ita continua ſpiſſa. quin in fineincipiat ſb̓tiliari ⁊ ſeꝑari ſāguis purꝰ ab īpuro: ⁊ ſic fitſōnꝰ eoꝝ excitabil̓: ſed qꝛ calor fortis eſt: ſtatim ſoluunt̉ſenſus a vigilia ⁊ iō euigilāt anteꝙͣ ſomniare incipiāt.Porro ſpiſſa fit euaporatio ꝓpter multū caliduꝫ. fortisenī calor eleuat groſſum ⁊ ſubtile ſimul. Et propter illāeuaporatōis turbatōeꝫ ſpūs anīalis turbatur in capiteita vt nō poſſunt in eo forme apparere. forme enim nonapparent niſi in ſpū claro et puro.¶ XLV.¶ De illis qui iam etate prouecti ſomniareincipiunt.Ontra ſecundū qd̓ dicit Areſtotiles: vicꝫ ꝙ aliquibꝰ prouectis etate ſomniū accidit: cum pͥusnullum ſomniū viderint: obiici poteſt: ꝙ idemAreſtotiles dicit in vi. phiſicoꝝ: ꝙ ſcꝫ infantes addiſcere nō poſſunt: neqꝫ iudicāt ſenſibus ſimiliter preſbiteriſid eſt ſenioribꝰ: multa enī turbatō circa hoc et motus.Et intendit ꝙ propter fluxibilitatē ꝯplexionis ac nutrimenti ī pueris aīa circa idem nō infigitur. ſed circa ml̓ta vagatur. Cum ergo motꝰ fantaſmatū plurimꝰ ſit cāſomnii. maxīe d̓bent ſomniare minores ac pueri. Preterea ẜm Areſtotilē ſomnii motuſ eſt ſicut motꝰ vertigīsin humido: in quo multe apparent figure ex ml̓tis motibus. Cum ergo cōplexio pueroꝝ maxime humida ſit: etad diuerſitatē figuraꝝ mobilis: videtur ꝙ pueri debeant ſomniare plꝰ ſenibus ⁊ prouectis. Nos aūt dicimꝰꝙ qͥdam in iuuentute nō ſomniāt. ⁊ ꝓuecti iam etate ſōniant. hoc ꝯtīgit ob cauſaꝫ ſuꝑius iā expoſitā. In iuuenibus eſt calor magnus eleuās puꝝ et impuꝝ ſimul adcaput. Ideoqꝫ cōfortat ſomnū. ⁊ impedit ſomniū. In ꝓuectiſ aūt calor remittitur: ⁊ iō non eleuat niſi purū qd̓facile eſt leuare. Un̄ cum in puro bn̄ reſultēt forme: tūcincipiunt ſomniare. Ad obiectū vero in contrariū dicimus: ꝙ in pueris vtiqꝫ multum eſt humidū ⁊ fluxibile.Sꝫ qꝛ calor interior in dormitōe ꝯfortatur. hūiduꝫ illd̓cū impuro ad caput eleuato ꝯmiſcet̉. Illaqꝫ impuritasimpedit formaꝝ reſultatōem. Et idcirco nō ſomniāt.C.XLVI.

¶ Que fantaſmata faciūt ſomniū.Irca tercium qd̓ dicit philoſophꝰ: ꝙ ſcꝫ in finedormitōnis plus fiunt ſomnia ꝙ in principio:quia ſedato ac diſcreto ſanguine conſeruato:ſimulacroꝝ motus ab vnoquoqꝫ ẜſuū ſomnia facit valida. Queri pōt que fantaſmata deſcendūt a fātaſia adſenſum cōmunem vt faciāt ſomnia. Aut ea que manifeſtius ſunt in ip̄a ⁊ fortius imp̄ſſa ſunt Aut ea que magͣlatent: ⁊ debiliꝰ imp̄ſſa ſunt. Aut ea qͥbuſ nuꝑ ī vigiliafuit meditatio ⁊ cognitō. Non enī pluribus modis vtdetur poſſe cōtingere phantaſma. Si dicatur pͥmo mōtūc ſomniū erit ſemꝑ de omnibꝰ phātaimatibꝰ ⁊ ẜſatis⁊ talia ſunt multa ⁊ infinita: ⁊ non determīata ⁊ non ordinata ad vnā ſcientiā. vn̄ ẜm hoc videbitur omne ſomnuim eſſe de infinitis inordiatis: ⁊ ind̓termīatis: qd̓ falſum docꝫ eſſe exꝑientia Sed tn̄ videtur ꝙ om̄ia deſcendant. que cūqꝫ enī eqͣlem hn̄t inclinationē ad ẜſuꝫ ꝯūemequalia ſunt ad ip̄ꝫ. Sed omnia fantaſmata equalē habent inclinatōem ad ſenſum cōmunē: ergo equalis er̄tdeſcenſus ad ip̄m. Prima patet de ſe. Scd̓a vero ꝓbat̉ex hoc: ꝙ omnia fantaſmata accipiūtur a ſenſu. Si aūtdicatur ꝙ ea deſcendunt: q̄ fortius imp̄ſſa ſunt: propterrōnem ſuꝑius hītam: ſcꝫ quia fortiores motꝰ debilioreſexcludūt. Et ideo cum phātaſma fortiꝰ imp̄ſſum moueat: ip̄mqꝫ fortius excludat debiliꝰ imp̄ſſuꝫ a motu ſomnii: econtra ſic p̄t obiici. Si fantaſma tm̄ fortius imp̄ſſum fortiꝰ apparet in ſomno: cuꝫ nō imprimatur fortiꝰniſi ꝑ maiorem attentōeꝫ circa illud: nec occurrit ſōniūniſi circa illa que maiorem hn̄t attentōeꝫ in vigilia: qd̓faliū eſt manifeſte. Porro ſi dicatur ꝙ illa magꝭ apꝑentq̄ magis latent ac debiliꝰ imp̄ſſa ſunt. cōt̓ra hͦ eſt aꝑte:ꝙ latentia debil̓qꝫ imp̄ſſio potiꝰ ſunt cā nō apꝑentie ꝙͣapparentie. Preterea dicit Auicē. ꝙ magis ſoniat hode his circa que ſollicitus ⁊ attentꝰ eſt magis. Sollicitudo aūt ⁊ attentio cauſe ſūt maioris imp̄ſſionis. Nonergo apꝑent ea q̄ debilius imp̄ſſa ſunt. Si aūt dicaturꝙ in ſomnio apparent ea d̓ qͥbus in vigilia p̄ceſſit cogitatio vl̓ locutio:: ſicut dicere videtur Areſto. in ſcd̓o deſomno ⁊ vigilia: ꝙ ea frequenter apꝑent ī ſomniis: quorum cā p̄ceſſit ī vigilia. Experim̄tuꝫ eſſe videtur ecōtraMulti nanqꝫ ſomniāt: ea q̄ nūqͣ viderūt vl̓ audierunt.vnde qꝛ talium cā nō preceſſit in vigilia: patet ꝙ hoc n̄¶ XLVII.eſt apparitōis ſomnialis cauſa.¶ Solutio predicte queſtionis.Os aūt dicimꝰ: ꝙ in fine dormitōis frequētiꝰapꝑent ſomnia ex cauſa itideni ſuperius dictaIqꝛ ſcꝫ calor digeſtiuus ꝯfortatur in principio: ⁊inuenit cibum ꝑmixtum puꝝ cū impuro. Ideoqꝫ turbatam euaporatiōem ſic eleuat ad caput: in qͣ nō bn̄ reſultāt ymagines. At in fine cū impurior ſanguis reſidetdeorſum: ⁊ ſubtilis tātum eleuatur ſurſum: tūc purificatur ſpūs animal̓: ⁊ incipiūt reſultare ſimulacra ī ſōniisPorro ſomnioꝝ quedā ſunt ſigna vl̓ cauſe aliquorump̄teritoꝝ vel p̄ſentium vl̓ futuroꝝ. ⁊ illa ꝓueniūt diuerſis cauſis agentibus: de qͥbus dicetur inferius. In talibus ymaginatiua p̄parat ymagines rebꝰ ſignatis ꝯuenientes. ⁊ in talibus nec oīa phātaſmata: nec fortiꝰ impreſſa: nec debilius imp̄ſſa. nec etiā de qͥbus locutō fuitin vigilia deſcendūt: ſed ea ſola q̄ rebus ſignatis cōpetunt. Quedā vero ſunt q̄ nec rōneꝫ cauſe nec ſigni hn̄tad res aliquas in pn̄ti vl̓ in p̄terito l̓ in futuro ſignādatIn talibus freq̄nter mouēt phātaſmata fortiꝰ impreſſaſicut īmediate de forti ſtudio veniēti ad dormitōem accidit qui ſomniat idē qd̓ ſtuduit. Et talia vt frequenterꝯſueuerūt durare ꝑ totam dormitōem. Itaqꝫ nō om̄iafantaſmata deſcēdūt: quia licet ſint a ſenſu nō tn̄ eqͣlemhn̄t inclinatōem ad deſcēſum. Quedā enī inclinātur ꝑmodū cauſe vl̓ ſigni. Quedā ex fortitudīe impreſſionisvt patꝫ ex p̄dictis: et illa deſcēdūt prius ꝙͣ alia Imp̄ſſa