LiberUiceſimuſſeptimus

quia anima nō inueniēs tutū aliquid ī intrinſeco: reuocatur ad ſenſus: ⁊ cauſat vigiliam.¶ XXVI.¶ De his qui dormiendo faciūt opera vigilieUia vero dicit Areſtotiles ꝙ mouētur quidaꝫdormiētes: multaqꝫ faciūt que vigilantiū ſuntQueri poteſt vtꝝ aliquod anīal ſimul dormiatet vigilet. Cum enī ſomnꝰ ſit quies ab oꝑibus exterioribus: illi qui faciūt opera exteriora nō videntur dormire. Simil̓r nec vidēt̉ vigilare: qm̄: vt dicit philoſophꝰ.ſi partim ẜm aliquos ẜſus ineſſet vigilia: et ſecundū aliquos non. dormiendo ſent irꝫ aīmal: quod ē impoſſibilePreterea dicit philoſophus: ꝙ impoſſibile eſt animaldormiens qualicunqꝫ ſenſu ſent ire. At vero ẜm aliquēẜſum ineſſe neceſſe eſt actum vigilie. At econtrario videtur: ꝙ talibus magis inſit vigilia ꝙͣ ſomnꝰ. Oꝑa qͥppe vigilie ī talibus manifeſte probātur. per hoc ꝙ localiter mouentur. Cuiꝰ aūt effectus manifeſtior eſt: illiuscauſa magis ineſt. Nos aūt dicimꝰ: ꝙ ad hoc vt aliqͥsopera vigilie faciat in ſomnis exigūtur duo. Unum eſtalicuiꝰ ī vigilia p̄accepti fortiſſima imp̄ſſio. qd̓ fortaſſefaciendū eſt in futuro. Aliud eſt illoꝝ ẜſuum: qui ſenſibile ſuū a longe comp̄hendūt. maximeqꝫ viſus ⁊ auditꝰſolutio. Sꝫ duplex eſt calor ſoluens ſenſus: natural̓ ſcꝫet accidentalis. Naturalis etiā duplex eſt. vnus ꝓcedita loco digeſtiōis ad organa ẜſuū: ⁊ ille qn̄qꝫ ml̓tū dominatur in interioribꝰ ⁊ extremitatibus manuū ac peduꝫet tamen nō ſoluit ſenſus Alius a corde ⁊ loco digeſtionis ad caput procedit: licet formā ⁊ imp̄ſſioneꝫ virtutiſanīalis que in capite eſt accipit. Ideoqꝫ deſcendens abanteriori et poſteriori capitis ẜſus ſoluit: ⁊ cauſat vigiliam. Accidētalis quoqꝫ duplex ē: vnꝰ eſt qui procedita loco digeſtionis ⁊ calefacit totū corpus: vel aliquampteꝫ ipſiꝰ: vl̓ p̄cipue partes motīas: vt extrema manuūac pedum: que precipue calent in ſomnis: ⁊ ille nō ſoluitſenſus. Alius eſt qui cū colerico ſanguine ad caput eleuatur: ⁊ ille deſcendendo ꝑ organa virtutis anīalis ſoluit aliquos ſenſus: ⁊ maxime illos quoꝝ organa magiextrinſeca ſūt ī corꝑe ſicut eſt viſus ⁊ auditꝰ: ſoluit et iāvirtutem motiuā ad motū proceſſiuū. Nullus itaqꝫ calor ſenſus diſſoluit niſi qui a capite deſcendit. Sic̄ eniꝫſemen non accipit virtutis imp̄ſſionem informatīe niſiin teſticulis: ita calor ⁊ ſpūſ non accipiunt imp̄ſſionē virtutis aīalis. niſi a capite ī quo ſunt organa virtutis aīalis. Id̓oqꝫ talis ſolutō non ꝯtingit niſi in his qui diſpoſiti ſunt ad freneſim. ⁊ huiōi egritudines. In quibꝰ calidus ⁊ colericus ſanguis multum eleuatur ad caput.XXVII.Adhuc de eodemTaqꝫ duo ſūt cauſatiua rei p̄dicte: ſcꝫ fātaſmaimp̄ſſum: et ſolutio ſenſus a calore accidentali.fantaſma ſiquidem imp̄ſſum quādoqꝫ mouet līguam ad loq̄ndum ⁊ qn̄qꝫ os ad guſtāduꝫ. ſicut acciditin qͥbuſdā dormiendo loquentibꝰ et in quibuſdā puerisqui māmas ſugere videntur in ſomno Tales itaqꝫ ſimpliciter dormiūt: quia ſomnꝰ eoꝝ creatur ab illo quod ēſimpliciter cā ſomni. hoc eſt a frigiditate hūidi deſcendentis a cerebro: et immobilitātis organū tactus. vigilant aūt ẜm quid: quia vigilia eoꝝ cauſatur ab eo: quodẜm qͥd eſt cā vigilie. hoc eſt a fantaſmate fortiſſime mouente: vel a calido accidentali quoſdā ſenſus ſoluente.Quod aūt obiectuꝫ eſt. cuiꝰ effectus manifeſtior eſt: eiꝰcā magis ineſt. hoc falſuꝫ eſt. Manifeſtiꝰ enī eſt: quodẜm exteriores ẜſus ē: ſcꝫ viſum ⁊ auditū: ⁊ tn̄ magis ineſt: quod ẜm exteriores ineſt: ſcꝫ guſtū ⁊ tactum. Et ẜmiſtos ineſt ſomnus in eis qui oꝑa vigilie faciūt in ſōnisvidelicꝫ ſomnꝰ ineſt ẜm organū tactus. ⁊ vigilia ſcd̓morgana ẜſuū a longe ſentientiū. licꝫ eī organo tactꝰ immobilitato ſimpliciter: neceſſe ſit alioꝝ ẜſuum organa

ſimpliciter īmobilitari: vt ſupra dictū eſt. Nichil tamenprohibꝫ aliquē illoꝝ vt aliquos ꝑ accidens ſolui: ⁊ ſcd̓mquid. Et hoc intendit philoſophꝰ. cū dicit: ꝙ opera vigilantium in dormientibꝰ nō fiunt ſine fantaſmate ⁊ ſēſu quodam. id eſt ẜſu ſoluto ꝑ accidens ⁊ non per ſe.L.XXVIII¶ Cur exꝑgefacti non meminerint oꝑum q̄fecerunt in ſomno.Oteſt queri cur expergefacti nō memoranturoꝑum vigilie que faciūt in ſomnis: ⁊ bene mēorantur alioꝝ ſomnioꝝ. Uidetur enī ꝙ magis deberentmemorari oꝑum vigilie: qꝛ fortius memoratur: q̄ fortiꝰimprimūtur: Sed fortius imprimūtur illa que īprimūt̉ẜſibus ſolutis. ꝙͣ ea que ſenſibꝰ non ſolutis. ergo potiꝰdebēt memorari ea. Qd̓ dicit Areſto. ſcꝫ: ꝙ ſomniū memorātur exꝑgefacti. Uigilū vero actuſ nō memorāturDicendū ꝙ hoc ꝯtingit ideo. qꝛ ſomnꝰ ineſt ſimpliciter⁊ vigilia ẜm quid. Et iō qd̓ īprimitur ī ſomno imprimitur in virtute interiori que eſt fantaſia: et imprimiturſimpliciter. Ideo ſimpliciter reẜuatur ī memoria. Illd̓aūt quod imprimitur ī vigilia taliū: nō īprimitur ẜſibꝰniſi per accidens ſolutis. Et ideo excluditur a fortiorimotu interiori fantaſtice virtutiſ. Inxta hoc etiā queritur: quia aliqͥs ſomniās obliuiſcitur ſui ſomnii: ſi ſtatimpoſt ſomnū moueatur vertendo ſe ad aliud latus: vl̓ extendendo corpus. Et dicenduꝫ ꝙ huiōi ſomnia fiunt infine ſomni: quādo ſomnus iam eſt excitabilis: ſicut debilis imp̄ſſionis motus: et propter hoc ſi ſubito ſequaturmotus vigilie magnꝰ: ſicut extenſio vel verſio ad aliudlatus. tradūtur illa ſomnia obliuioni: in eo ꝙ motꝰ fortior ſuꝑueniens excludit debiliorem in actibus ſuis.XXIX.Cur dormientes non recordantur quefecerunt vigilando.¶Uxta hoc iterum queritur: quare dormientesnon memorātur eoꝝ q̄ fecer̄t in vigilia p̄cedētiet bn̄ mēorant̉ ī vigilia ſequēti ſomnioꝝ q̄ habuer̄t ī ſōno p̄cedē ti. videtur enī ꝙ ecōtrario debeat eſſe Naꝫ invigilia ſūt motus exterioreſ: in ſōno motꝰ interiores: gͦmotus mēorie qui eſt interior minꝰ impeditur in ſōno:ꝙͣ in vigilia. Iteꝝ quecūqꝫ ſunt ab extrinſecis cauſis:ita ꝙ vnum eſt a fortiori. alteꝝ a debiliori. Id quod eſta debiliori: non pōt īpedire id quod eſt a fortiori. Sōnꝰaūt ⁊ memoria ſunt ab extrinſecꝭ cauſis: ita ꝙ memoriaeſt a fortiori: et ſomnꝰ a debiliori. ergo ſomnus non debet impedire memoriā. Iteꝫ memoria videtur acceptōp̄acceptoꝝ: et in ſomno nō recipiūtur niſi p̄accepta: invigilia vero ⁊ p̄accepta ⁊ p̄ſētia. gͦ motꝰ mēorie magiserit ꝯueniens in ſomno ꝙͣ in vigilia. Et dicendū ꝙ hocideo eſt: qꝛ memoria nullo mō poteſt agere ī ſomnis niſi ꝑ accidens: vt ſupͣ hītum eſt. Sed bn̄ agit in vigilia.Ex ſupͣdictis enī patꝫ. ꝙ memoria reuertitur in rem exteriorem priuſ acceptā a ẜſibus cum intentōne p̄terititꝑis. Un̄ quod eſt rei exterioris: oportꝫ habere ſenſumſimpliciter ſolutū. quod aūt eſt p̄teriti: oportet acciꝑe aẜſu ꝯmuni. qui etiā īmobilitatur ẜm cōuerſioneꝫ ad ſenſus proprios. Ad primū ergo dicendū: ꝙ ſunt quedamexteriora que exigūtur ad motum interioꝝ: ſicut motꝰẜſus cōmunis et ꝓprii ad motum memorie. Et illa nonopponūtur interioribus: nec impediūt ea: ſed potius expediunt et cauſant. Simil̓r ſunt quedā interiorā que n̄ſufficienter cauſant alia interiora: ſicut motꝰ fantaſmatis: nō ſufficienter cauſant memoriā: et cū illis non pn̄teſſe interiora illa: ſicut memoria cum ſōno. Ad aliud dicendum ꝙ ſomnū inꝙͣtum intrinſecū non īpedit actummemorie: ſed impedit̉ ideo: qꝛ ad actum ſuū exigitur actus ſenſus cōmunis ⁊ ꝓprii: qui īmobiles ſuūt ī ſomnoAd aliud dicendū: ꝙ fantaſia in ſōnis p̄acceptū quidē