LiberUiceſimuſſeptimus

diſſoluitqꝫ nutrim̄tum illic inuētuꝫ et eleuat inde ad caput: et ſic inducit ſomnū. Agūt itaqꝫ omnes actōne nutrimenti. Preterea omnis cauſa efficiens ſomni: qͥ procedit ab illis membris a quibꝰ procedit ſomni prīcipiūpebet eſſe maxime vniuerſalis omnibꝰ dormientibus.At euaporatio nutrim̄ti eſt cauſa hmōi. Naꝫ: vt ex ſupradictis patet: ſomni principiū eſt a corde. ⁊ epate: accerebro l̓ ſil̓ibꝰ mēbriſ. euaporatō nutrim̄ti ꝓcedit ex ill̓Eſt gͦ cā oībꝰ dormientibꝰ vniuerſal̓: ⁊ ſic oībꝰ aīalibꝰqꝛ om̄e anīal dormit. vt dicit philoſophꝰ: qd̓ nos concedimus At vero econtrario pōt fieri talis obiectō. Nulla euaporatio eſt ſomni cauſa niſi illa que primo calidaeſt. a calore digeſto: ⁊ poſtea frigiditate cerebri infrigidata. At in qͥbuſdam animalibꝰ nō eſt caput neqꝫ cerebrum: vt in his q̄ ſolum hn̄t tactum Non eſt ergo in eiseuaporatio talis. Si forte dicatur: ꝙ aīalia huiuſmodihn̄t membrū cerebro ſimile. quod facit infrigidatōnemeuaporatōis. Ad hoc obiici pōt: ꝙ membꝝ non pōt dici cerebro ſimile: niſi quantum ad ſimiles oꝑationes.Operatōes aūt cerebri ſunt ſenſus ꝯmunis et fantaſiaet memoria: que non hn̄t huiōi animalia. Unde Areſt.in metaphi. Naturaᵇ inquit ẜſum hn̄tia ſunt animalia.Ex ſenſu vero qͥbuſdam eoꝝ infit: et qͥbuſdaꝫ non infitmemoria. Reſpondemus itaqꝫ ꝙ in omni qͥdem aīalieſt cerebꝝ vl̓ membrū cerebro ſimile: ſicut in libro deanimalibꝰ habetur exp̄ſſe. Nec oportet ꝙ illud membꝝhabeat om̄s cerebri operatōes. Sicut enī animalia illadeficiūt ī numero ẜſuū exterioꝝ: ita et d̓ficiūt ī numerointerioꝝ: vnde non hn̄t niſi ẜſum ꝯmunem debilem ⁊ exiguam fantaſiam.¶ XVII¶ De ſcd̓a cauſa ſomni que eſt labor.Equitur ſecunda cauſa que eſt labor. de quā dicit philoſophꝰ. Amplius aūt ex laboribꝰ qͥbuſdam accidit ſomnꝰ. Nam labor colliquatiuumet cetera. Et intēdit dicere ꝙ labor propter dupliceꝫ calorē ſcꝫ qui eſt ex motu exercitii: ⁊ ex hoc ꝙ exterior colligitur ad interiorem propter laſſitudinem membroruꝫdiſſoluit ⁊ colliquat nutrimētum extrinſecꝰ: ⁊ eleuat adcaput. Et hoc non facit niſi animal ſit frigide nature: ⁊in frigido tempore: ſicut eſt in qͥbuſdam animalibꝰ quein hieme abſcondūtur. De hoc etiā dicit Auicēna ꝙ ſōnus eſt ex laſſitudine: ⁊ propter hoc quia id qd̓ vocaturſpūs diſſoluitur: ⁊ cum debilitatus eſt refugit ad interiora: ⁊ ſequūtur eum virtutes aīmales. Item Alphorabius dicit: ꝙ ſomnꝰ ex fatigatione habꝫ duas cauſas.Quaꝝ vna eſt qm̄ calor natural̓ quādo fuerit ſuꝑfluuſet poſtea diminutus: ꝑ motum localem ⁊ motum ꝯp̄henſionis ſenſibilis ſtatim mouebit ip̄m anima in ꝓfundūcorꝑis: vt agat ꝑ illū ī reliquias poſtremi nutrimētiqꝛſic augmētabitur eiꝰ ſubſtantia. ⁊ acquirit loco eius qd̓diſſolutum eſt ab eo. Cauſa ſcd̓a eſt: qꝛ qn̄ motꝰ laboriſſemꝑ ſitit caloreꝫ naturalem. tunc calor remittet̉ ⁊ diminuetur. et generabitur propter hoc frigꝰ: ⁊ ſic trahiturad ſuum principiū: vt a ſe expellat complexionē accidentalem. Ex his colligitur ꝙ ſunt quattuor cauſe propterquas labor et fatigatio ſunt cauſa ſomni: quaꝝ primātāgit Areſtoti. ſcꝫ ꝙ calor excitās ex motu: ⁊ attractꝰab exterioribus ad interiora colliquatiuꝰ eſt nutrimēti⁊ ꝑ actum nutrim̄ti inductiuus ſomni. Secūdum auteꝫtangit Auicēna: ꝙ labor diſſoluit ſpūm in organis ſenſibilibus et motiuis: qui diſſolutꝰ ⁊ debilitatus de facilivincit̉ a frigiditate deſcendente a cerebro ⁊ refugit adinteriora. Terciaꝫ ⁊ quartā tangit Alphorabius. ⁊ tercia quidem eſt ꝙ calor diminutꝰ in exterioribꝰ fugit adinteriora ad locum nutrimēti: vt in nutrimento ſicut inmateria multiplicetur. et recuperet deperditum in exterioribus. Quarta vero eſt. vt in proprio principio ꝑ calorem ibi inuentum ꝯfortetur et expellat a ſe ꝯplexionē

frigoris q̄ creata ē ex diſſolutōe ſpūum ꝓpter laborem:XVIIIIterum de eodemContrario aūt videtur labor potius eſſe cauſavigilie ꝙͣ ſomni: qꝛ dicit Auicenna in libro ſuoceli ⁊ mūdi: ꝙ ex motu generatur calor in exterioribus. At vero cum motu eſt om̄is labor: ex quo ſeq̄tur: ꝙ ex labore generatur qn̄qꝫ calor. Calor aūt in exterioribus eſt cauſa vigilie. labor ergo potius cauſa vigilie ꝙͣ ſomni eſſe videtur. Preterea etiā dicit Auicennaꝙ ad illuꝫ locū maxime dirigit anima ſpūm. et caloreꝫin quo pluſ occupatur in oꝑe. At ī exercitio laboris corporalis maxime occupatur anima in corꝑe ī exterioribꝰorganis ſenſus ac motuſ Ad illa ergo maxime tunc dirigit ſpūm et calorem. At vero directio ſpūs ⁊ calorisad exteriora membra eſt vigilie cauſa. Non gͦ videturlabor cauſa ſomni eſſe: ſed maxime vigilie cauſa. Nositaqꝫ dicimꝰ ꝙ labor eſt cauſa ſomni ꝑ accidēs ⁊ modꝰcauſalitatis eius quadruplex eſt: vt ſuperius oſtenſū ē.Ad id aūt quod obiicitur in contrariū: Reſpondemuſꝙ calor excitatꝰ ex motu eſt calor naturalis diſſoluensſubiectum organoꝝ et ſpūs oꝑantes ī eis ſenſus ac motus. Per hunc itaqꝫ modū cauſa ſomni eſt: ⁊ nō inqͣtūcalor eſt. Porro aīma in veritate dirigit ſpūs ad id cuimagis intendit in oꝑe. Sed tamen quādo tempꝰ oꝑiset laboris excellit poſſe: tunc reuocātur ad interiora ſpiritus vt confortentur: quod ꝑ ſomnū efficitur ¶ XIX.De tercia cauſa que eſt egritudoOſtea ſequitur tͣcia cā que eſt egritudo de quadicit philoſophꝰ. Et egritudīes qͥdem iſte hocidem faciunt: id eſt ſomnum quecūqꝫ a ſu ꝑfluitate humiditatis ⁊ caliditatis ſunt: ſicut accidit fe bricitantibus ⁊ lit argicis. Sed cōtra hoc obiicitur ſic: dicitAuicenna: ꝙ diſpoſitio mala q̄ nō p̄mittit animā intꝰſed euocat eam ad exteriora: cauſa eſt vigilie. ergo videtur ꝙ infirmitas nō ſit cauſa ſomni. Et dicenduꝫ ꝙ n̄intelligitur de omni egritudine: ſed de illa ſola: in qͣ eſtcalidum multū eleuās euaporatōes: ⁊ humidū multuꝫreplens vias ſenſus ⁊ motus: ſicut accidit in litargiciset in epylenticis. Epilenſia vero ꝓuenit ex ſubito motuproueniēte ex ſuꝑfluitate humoris et ſpūs multiplicisin cerebro. que poſt ea deſcendēdo venas tumefaciunt:vt dicit ph̓us in primo d̓ ſomno ⁊ vigilia. Que tume facte coartant poꝝ vbi reſpiratio fit. hoc eſt in vocatiuaꝫarteriam: intm̄ ꝙ etiam ſuffocātur quādoqꝫ. Ad id vero quod contra obiicitur: dicendū: ꝙ multe diſpoſitōesmale in diuerſis egritudinibꝰ euocāt animā ad vigiliāmaxime que calide ⁊ ſicce ſunt.CX33¶ De quarta que eſt etas prima.Einde ſequitur de quarta que eſt etas prima:de qua dicit philoſophꝰ. Amplius quidē pͥmaetas ſomnifera eſt. Pueri enī dormiūt violētereo ꝙ nutrimētum ſurſum feratur. omne hoc enī probat̉ex hoc: qꝛ pueris maiora ſunt menbra ſuꝑiora inferioribus. In prouectis aūt econtrario. Ꝙ aūt pueri dormiant: ꝓbatur ex hoc ꝙ frequenter epylentici fiūt: ⁊ ſōnꝰeſt ſimilis epylenſie ⁊ eſt epylenſia quedam. Un̄ epylēſia frequenter fit in ſomno: ⁊ patienteſ in epylenſia dormiendo frequēter ſuffocātur: ⁊ vigilantes nō. Et ideopueris non dicūtur conferre vina: eo ꝙ ventoſum ſit vinum: ⁊ magꝭ medo. Ob hanc eē ſcꝫ cauſaꝫ: qꝛ in primaetate magnus fluxus nutrimenti eſt ab inferioribꝰ adſuꝑiora. Nam dicitur iacere embrio quinqꝫ menſibusin matricibꝰ immobilis. ita ꝙ nō vertit ceruicem: ſicutetiā in multum ebrio propter multum fluxuꝫ vini ad ſuperiora grauatur caput ⁊ efficitur īmobile. At ecōtrario videtur ꝙ totū nutrim̄tum ī pueris nō fertur ſurſūnec etiā maior pars. Dicit Areſto. in ſcd̓o de anima.