LiberUiceſimuſſeptimus

deorſum ferūtur animalia ⁊ dormiūt hec videntur patiꝙ non poſſunt leuare corpꝰ ⁊ palpebras. Tercia hec eſtꝙ poſt cibaria grauantia caput: maxime fit ſomnus.Multa enim ab huiōi cibariis euaporatio eſt. Dicimꝰergo ẜm Areſtotilem ꝙ primi ſomni cauſa eſt calor intrinſecus circa locū digeſtionis: qui ꝓuenit a ſtomachoet epate. ⁊ corde: ⁊ naturaliter recipcatur: id eſt reꝑcutitur a frigiditate cerebri: ad quod eleuatur: et ſic deſcēdit humidū frigidum. Et propter hoc ſunt multi motdormientis: ſcꝫ qꝛ eſt euaporato aſcendens ⁊ humiduꝫd̓ſcendens: et cum deficit euaporatō ita ꝙ vincitur caliduꝫ eiꝰ a frigiditate cerebri: tunc infrigidatur ⁊ ꝓpterinfrigidatōem depͥmit primo vicina loca cerebro ſic palpebras ⁊ ſuꝑiora infrigidātur propter hūidum frigidūdeſcendens a cerebro. Quia vero frigiduꝫ opilat ꝓpterhoc etiā impedit quādoqꝫ aſcenſum euaporationis adſuperiora. ⁊ tunc calor inltiplicat̉ in interioribꝰ ⁊ expellitur ad inferiora ſicut ad pedes. Et idcirco inferiora ⁊interiora remanent calida: ſuꝑiora ⁊ exteriora frigida..XIII.¶ Ꝙ nutrimentum illud eſt ſanguis.Ed tunc q̄ritur quid ſit illud nutrim̄tuꝫ qd̓ cauIſat ſomnū. Et dicit philoſophꝰ ꝙ eſt nutrimētūvltimum quod eſt ſanguis. Si contra hoc obitcitur ꝙ omnia nutriūtur ex eiſdem ex qͥbus ſunt. Sedaīalia ſunt ex quattuor humoribꝰ: qui proportionanturquattuor elemētis. ergo vltimū nutrimentū ſunt quātuor humores. Item quecunqꝫ equalit̓ appetuntur vt nutriant: ab his equaliter debꝫ nutriri aīal. calidū frigidūhūidum ⁊ ſiccum. eqͣliter appetuntur vt nutriant. ergoab eis equaliter debꝫ nutriri animal. Prima probaturex hoc ꝙ appetitus naturalis eſt nutrim̄ti. Scd̓a veroprobatur ex diffinitōe famis et ſitis que ponūtur in ſecundo d̓ anima. vbi dicitur ꝙ fames appetitꝰ eſt calidi⁊ ſicci. Et ſitis ē appetitꝰ frigidi ⁊ humidi. Iteꝫ ī pͥmode generatione ⁊ corruptōe dicitur ꝙ caro nutrit ſcd̓mſub̓iam. Caro aūt non eſt ſanguis: ergo ſanguis nō eſtvltimū nutrimentū. Cōcedendū eſt ergo ad primas rationes philoſophi: qͥbus probatur nutrim̄ti euaporatōnem eſſe cauſam ſomni. Ꝙ vero q̄ritur: quid eſt vltimnutrim̄tum quod eſt cauſa ſomni. Bicenduꝫ ꝙ ſanguisanimalis licꝫ illud nō ſit vltimū nutrimētum menbrorūDigeritur enim ſanguis ī extremitatibus venarum etin quolibet menbro vlteriori digeſtione ad hoc ꝙ ſit cōuenienſ nutrimento illiꝰ membri. Ad hoc ꝙ contra hocobiicitur: diccudū ꝙ licꝫ ſanguis ſit humidus et calidꝰſunt tamen in ip̄o potentia omnia quattuor elementa:licꝫ terreſtre ⁊ aqueū domīentur ẜm materiā. Et ſic patet qualiter mixta ex quattuor elem̄tis nutriūtur ex eiſdem ex qͥbus ſunt. Ad aliud dicendū ꝙ Areſtotiles inprimo de generatiōe et corruptione loquitur d̓ vltimonutrim̄to membroꝝ. ⁊ exemplificat de nutrim̄to carniſhec enī eſt potentia caro quāta. Sed nō ē ſic de nutrim̄to quod facit ſomnū: hoc enī eſt adhuc intra venas ⁊ ēſanguis cum calida euaporatōne: que a loco digeſtionis eleuatur.¶ XIIII.¶ De hac prima cauſa ſomni queſtio areſto.Quet aūt dubium Areſtotiles circa hāc pͥmācauſam que ē ex euaporatōe nutrimēti ſic dicēs¶ Quanꝙͣ vtiqꝫ dubitꝫ aliquis quare poſt cibuꝫfortiſſimus ſomnꝰ fit: cum ſit ſomniferum vinuꝫ: ⁊ aliacaliditatē hn̄tia. huius aūt non eſt rōnale: ſomnū qͥdeꝫfrigidum eſſe: cauſas vero dormiendi calidas eſſe. Adhoc idem Areſtotiles ponit quatuor ſolutōes. Primaeſt quia ſicut venter primo calidꝰ eſt propter cor ⁊ eparſed ꝓpter cibum frigidū infrigidatur: et poſtea frigusvincitur: ac digeſtio efficitur: ſic ⁊ ī capite pori ſunt calidi: ſed infrigidātur ex ſubleuata euaporatōne cibi.Secunda eſt. qꝛ ſicut aliqͥs calido ꝑfuſus. tremit ſubito

repulſo ad interius frigido ab exteriori calido: ſic ꝯgeſta frigiditas cibi ac cerebri ſubito repellit calidū ab organis ſenſuum: ⁊ inducit ſomnū. Tercia eſt: quia ſic̄ calor ignis remittitur: cum in eo ml̓ta ponūtur ſubito ligna. ſed poſtea conualeſcit per ipſa quando ſunt accenſaSic multo cibo remittit̉ calor naturaliſ. ⁊ accidit frigꝰet cum digeritur cibus tunc fit vigilia. cuiꝰ probatio eſtquia quādo fit multa eleuatio corpulenti ad caput: vincit calorem ⁊ grauat ꝓpter frigus. Id̓oqꝫ homo qui ſolus eſt animal rectum in ſtatura corꝑis cadendo in ſomno facit alteritatē a vigilia: ⁊ poſtea ſomniat ẜm phantaſiam. At hec ſolutio nō ponit totam ſomni cauſam.Quarta vero ceteris melior ac verior eſt: ſcꝫ ꝙ infrigidatio ſolū nō eſt ſomni cauſa: ſed etiam cauſa īmediataCauſa vero mediata ē calor digeſtiuꝰ. Quod probaturꝑ modū generatōis pluuie: ī qͣ primo agit calor vaporēeleuans: et poſtmodum frigꝰ illud in aquam conuertēſvt ſupͣdictū eſt. Probat̉ etiā ꝑ catarruꝫ qui fluit a capite in fluxū reumnatis. et generatur ex humoribus in cerebro infrigidatis. Unde quēadmodū inquit humidū qd̓euaporat ſub ſolis calore: cum venerit ad frigiduꝫ locūpropter frigiditatem ſuā infrigidatur: ⁊ ꝯgeſtū rurſusaqua factum d̓orſum fert̉. ſic in eleuatōne calidi ad cerebrum ſuꝑflua euaporatio ī reuma redigitur. Ideoqꝫ catarri videntur ex capite facti Nutritīa vero nō egrotatiua deorſum fertur cōgeſta ⁊ refrigeratur quod eſt calidum in organis ſenſuū.(Xv.¶ Adhuc de eodem¶Idet̉ aūt ꝙ frigiditas euaporatōis nutrimentinon poſſit eſſe cauſa ſomni. Nullum enī ſimile¶ Aalicui organo ſenſus grauat ip̄ꝫ ⁊ immobilitatOmnis quippe laſſatio ⁊ corruptio eſt a contrario. Atvero humiditas ⁊ frigiditas ſūt alicui organo ſenſus ſimilia. ſicut dicit Areſtotiles in libro de ſenſu ⁊ ẜſato.Qd̓ infrigidabile corpꝰ eſt ocl̓us: qm̄ eſt d̓ aque naturaq̄ frigida eſt et hūida. Preterea caro cōſiſtit equaliterin quattuor vl̓ plus ex aqua ⁊ terra. Cum ergo tactusconſiſtat ī carne: patet ꝙ conſiſtit in eo qd̓ eſt equaliterex quattuor vl̓ plus ex aqua ⁊ terra. ſicut habetur in ſecundo d̓ generatione ⁊ corruptōne. At vero aqua ⁊ terra d̓terminātur frigido. videt̉ itaqꝫ ꝙ frigiditas magitfacit ad ꝯſeruatōeꝫ tactus. ⁊ mobilitatiōem: ꝙͣ ad laſſationem ⁊ īmobilitatōnem. Non ergo fit ex frigiditateſomnus grauante organū tactus: Dicimꝰ itaqꝫ ad hocꝙ licet oculꝰ ſit membꝝ frigidiſſimū ex natura. nō tam̄ẜtit actualit̓ ſine aliquo calido in ipſo expanſo ī vigiliaIllud tamē calidū excellit frigiditas ſomni. Porro licꝫcaro ex quattuor ſit tamen ẜm quod in ipſo eſt tactus:complexio eius eſt in calido temꝑato ẜm actum: ⁊ ſecūdū potentiam: vt in ſubſtantia terre ⁊ aque remanet īea frigidum. Illudqꝫ calidum actuale qd̓ habet frigiditateꝫ ſomni vincitur ⁊ immobilitatur. Sic ergo vt pluries habitum eſt: infrigidata nutrimenti euaporatio fitcauſa ſomni organa ſenſuum immobilitando. ¶ XVI.¶ Utrum euaporatio nutrimenti ſit inomnibꝰ animalibus cauſa ſomniuerſaliter in cunctis anīalibus ſit cauſa ſomUxta hoc poteſt queri vtꝝ tale nutrimētū vniCum enī nutrim̄tum ſit prima cauſa eiꝰ. videt̉participari ab omnibꝰ ſomno cōmunicātibus. ꝙ autēꝫhec pͥma ſit cauſa ſomni. patꝫ ex hoc ꝙ cetere cauſe: vtlabor. ⁊ prima etas. ⁊ infirmitas: non cauſant eū: niſi ꝑactum nutrimenti. Dicit enim ph̓us: ꝙ labor colliquatuum eſt nutrim̄ti ex multiplicatōe caloris: qd̓ vicꝫ nutrimentuꝫ eliquatuꝫ eleuatur ad cerebꝝ ⁊ inducit ſomnūPrima etiam etas ex hoc ꝙ in ip̄a eleuatur ad ſuꝑioranutrimētum grauat caput ⁊ inducit ſomnū. Similiteretiam languor ex laſſitudīe. ꝑ hoc ꝙ ſubtrahitur calora menbris exterioribꝰ: ⁊ ml̓tiplicat̉ circa locū digeſtioū