Uiceſimuſſextus

diſtantia: ſiue ſint reſpirantia ſiue nō reſpirātia ad ſenſum odoris. Non enī exigitur tm̄ equalitas agentis: ſꝫet equalitas patientes. ꝓpter hoc in loco vbi debilis eſtodor tranſmutatur cerebꝝ ſiccum alicuius anīalis eo ꝙhn̄tium ſimbolum facilior eſt tranſmutatio: ⁊ in eodeꝫloco non pōt tranſmutari cerebꝝ frigidum et humiduꝫſicut eſt hoīs. Nō eniꝫ īmutatur tale niſi a forti odore.¶ LXVIII¶ Cur homo peiꝰ odorat ceteris animātibꝰ.Qnes aūt naturales dicūt: ꝙ homo inter oīaanimalia pͣue odorat. Unde dicit Auicēna: ꝙlicet homo maioris ſit ingenii ꝙͣ aliā animaliain eliciendo odores ab odoribꝰ ꝑ confricatōnis ſubtiliationem ⁊ diſtinctonē odoꝝ: tamen minꝰ ab odoribꝰ afcitur. ⁊ debilius impͥmuntur in organo olofactꝰ humani. Et hmōi ſignuꝫ eſt: quia cū ſpeciēs oīm ſenſuū reponantur ī ymaginatōe ⁊ fantaſia: ſpecieſ illiꝰ ſenſus dbilius imprimūtur in organo fantaſie. Et huiꝰ duplex ſignum eſt: qꝛ homo rariſſime ſomniat de odoribꝰ: ⁊ quādo ſomniat ſe eſſe in fetidis odoribꝰ nō multuꝫ abhominatur: eo ꝙ fantafia illum motū debileꝫ relinqͥt in hoīe.Aliud ſignuꝫ eſt: quia cū phantaſmatis ſit mouere poſſibilem intellectū ad diſcernendas naturaſ reꝝ: mouetillud fantaſma debiliter intellectū. Et ꝓpter hoc benediſcernimus differentias odoꝝ Et ideo odores denoīamus in noībuſ excellentiaꝝ: ſcꝫ nomine redolentis ſiuefragrantis ⁊ fetentis. Cauſa aūt huiꝰ ē: quia homo inter omnia animalia rōnalis eſt: ⁊ ꝓpter hoc oportet vtperueniant ſpecies reꝝ pure optime recepte et optīe retente inter omnia animalia. Puritatem aūt ſpūs aīaliſoꝑat̉ ſpūs puriſſimꝰ. Optimā aūt receptōeꝫ habꝫ hūidum: ⁊ optimam tetentōem frigidum: quod ſic ꝓbaturquia ponatur ꝙ cerebꝝ ſit calidū: vt qͥdam medici mentientes dicunt. Si ergo cū calidoē humidum: cum calidum ſit congregatiuū homogeneoꝝ ſibi: cōtinue eleuabit humidū vaporaliter a cerebro: ⁊ ꝓpter hoc cōtinueturbabit ſpiritū animalem: ſicut videmus ꝙ poſt cibuꝫ⁊ p̄cipue in ebriis bibentibꝰ vinum ⁊ magis medonema loco calido digeſtionis aſcendūt vapores ad caput nōtm̄ turbantes ſpūm animalem ẜm quod deferre debetformas ad cellam logiſticam: que eſt cella rōnis que eſtin medio capitiſ: ſed etiā ẜm qd̓ reciꝑe debꝫ ſpecies ſenſibileſ. Et ideo accidit ꝙ turbantur oculi: turbatur odoratus: ⁊ ſimil̓r alij ſenſus. Unde etiam qͥdam ph̓us dicit: ꝙ mauri bn̄ odorant: qꝛ non bibūt vinū. Ergo patꝫꝙ non pōt eſſe calidum et hūidum cerebꝝ humanum.Detur ergo ꝙ ſit calidū ⁊ ſiccum: Cum ergo calidū coagulet ſiccum: ſicut d̓r in libro metheoroꝝ. Erit cerebꝝſcd̓m naturam ſolidum ⁊ repugnans receptōi formarūquod eſt incōueniens Si vero detur ꝙ ſit frigidū ⁊ ſiccum: cum frigiduꝫ ſit ꝯſtrictiuū ſicci. er̄t due qualitateſcontrariantes receptōi formaꝝ: quod eſt iteꝝ incōueniens. Ergo relinqͥtur ꝙ ſit frigidū ⁊ humidum: vt ex humido cauſetur facilis imꝑſſio: et ex frigido bona retentio: quia frigidum inſpiſſat hūidum aliꝙͣtulum: ⁊ ex carentia vaporuꝫ cauſatur puritas ſpūalis deferens formas receptas ⁊ tetentas. Et propter hoc dicit Areſto.in libro d̓ aīmalibꝰ: ꝙ homo habꝫ humidius ⁊ frigidiꝰcerebꝝ inter omnia aīalia reſpectu ſui capitis et corꝑiſLauſa aūt quam qͥdam ponūt aperte falſa eſt: ſcilicꝫ ꝙhabeat calidiſſimū cor: cuius caliditas repͥmi debeat exfrigiditate cerebri. Cū enī temperatiſſimū animal ſit: ⁊principium totius temꝑamenti ſit cor: impoſſibile eſt ꝙcor homīs ſit calidiſſimū inter omnia aīalia. Pretereaautores dicunt ꝙ cor leonis calidiꝰ ſit corde hominis.Si enim cor hominis eſſet calidiſſimum continue eleuaret vapores turbantes cerebrum: vt habitum eſt.¶ LXIX

¶ Cur d̓lectatio in odore propria ſit hominiſecundum ſeErito aūt poteſt queri: Cur d̓lectatio in odoreſcd̓ꝫ ſe propria ſit homini: cum em̄ cuius eſt me¶ lius odores ſentire: illius quoqꝫ magꝭ ſit in eisdelectari vl̓ triſtari. Uidetur ꝙ brutoꝝ quorundaꝫ quemelius odorant ꝙͣ homo magis ſit in odoribus delectari vel triſtari: Nos aūt dicimus: ꝙ nō eſt cauſa naturalis delectatōis melius ſentire odorem: ſed potiuſ ꝙ magis ꝯfert ad ſanitatem. Un̄ bruta qͥdem melius ſentiūtodores ꝙͣ homo: ſed non indignātur vl̓ letantur ad eosniſi ſint corruptiui: ſicut apeſ atꝫ formice fugiūt odorēſulphuris: ⁊ ſerpentes odorem cornu cerui combuſti.Ex predictis patet queſtionis ſolutio quaꝫ Areſtotileſtangit in libro de ſenſu et ẜſato: vicꝫ: cur exiſtentibꝰ qͥnqꝫ ſenſibus medius ponitur odoratus. Huius enī ratōeſt quia guſtꝰ et tactus ſunt ſenſus alim̄ti conſtituentiſſubſtantiā animalis. Et cum his odoratus cōuenit: eoꝙ habeat delectabile guſtus ꝑ acccn̄s ẜm quod ad alimentum conducit. Uiſus aūt et auditus talia delectabilia non hn̄t: nec ſunt ꝓpter eſſe: ſed propter bene eſſe.Et cum his conuenit odoratꝰ ẜm quod habꝫ delectabi.¶ LXXle per ſe: et eſt ꝑ medium extrinſecum.¶ De diffinitōe guſtꝰ ¶ Auicenna vbi sͣ.Uſtus ē vis ordinata in neruo expauſo ſuꝑ corpus lingne ad comp̄hendendū ſapores reſolutos ex corꝑibus ꝯtingētibus ip̄m: cum ꝑmiſcētur humori vnctuoſo lingue ꝑmixtione permutante.Albertuſ Uidetur aūt inſufficiēter dictū quod dicitAuicenna guſtū eſſe ordinatū in neruo lingue: qꝛ dicitGregorius nyzenꝰ: ꝙ organū guſtus ſunt lingua ⁊ palatum. Item dicit Auicenna in libro de animalibꝰ: preterea videtur in qͥbuſdam aīalibꝰ non eſſe linguā: ſicutin ciconiis ⁊ in qͥbuſdam piſcibꝰ: tamē illa hn̄t guſtuꝫſed dicendū eſt ꝙ in veritate guſtꝰ eſt etiā in neruis palati: ſicut obiectum eſt. ſed ẜm ſui optimū eſt in linguaet in mēbro quod eſt in loco lingue. Et cum ab optimoſumatur diffinitō: diffinitur a neruo expāſo in ſuꝑficielingue. Ad id aūt quod obiicitur de animalibꝰ que nōvidentur habere līguaꝫ: dicendū eſt ꝙ hn̄t aliquid locolingue: ſcꝫ carnem quādaꝫ ad cuiꝰ radiceꝫ continuaturyſophagus tm̄: vl̓ ſtomachus tantū: vl̓ yſophagꝰ ⁊ canna. Dico aūt hoc quia in qͥbuſdam auibus inueniūturyſophagꝰ cum canna ſimul coniūcta ad linguaꝫ: vel adid quod eſt loco lingue. In quibuſdam autem piſcibusinuenitur yſophagꝰ tm̄ ſn̄ cana. In qͥbuſdā aūt piſcibꝰinuenitur ſtomachꝰ ſine yſophago et cāna: ſicut de quodam piſce dicit Areſtotiles: ꝙ nō habet yſophagū: ſedſtomachum longū et ideo in voracitate quādoqꝫ eticitip̄ꝫ ꝑ os. Contra quod in quibuſdā animalibꝰ ſunt duelingue: vt in ẜpentibus: Dicunt enim Gregorius nyzenus et Bamaſcenꝰ: ꝙ organa ſenſuū creator aīaliumdedit duplicia: ⁊ linguas duas ſicut oculos duos: vt ſivnum deſtrueretur in altero ſaluaretur ſenſus Sed inqͥbuſdam animalibꝰ lingue ſunt coniūcte: vt in homineIn quibuſdam non coniūcte vt in ſerpentibus. In quibuſdam longe et acute: vt in apibꝰ ⁊ anuloſis: q̄ ſuguntnutrimentū per linguā: que longe emittitur an̄ os. Un̄quandoqꝫ recuruat eam dum nō ſugunt nutrim̄tum.In qͥbuſdam curta eſt: ſicut in cyconiis: ⁊ in qͥbuſdā piſcibus. Et in qͥbuſdaꝫ media: ſicut in homībus. In quibuſdam aūt ligata anteriꝰ ad palatum: vt in ranis. ⁊ iōvox ranarum non poteſt eſſe niſi coax. ¶. LXXX.¶ De organo guſtus ¶ Guilhermus de con.St ergo qualitas quedā q̄ ſapor dicitur. Cūqꝫcibum maſticamus: ſuccus qͥdam ſubtilis cū ſapore linguam q̄ ſpongioſa eſt penetrat. Neruivero qͥdam a cerebro ad linguam deſcedunt: ꝑ quoſ ꝑs