Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſſextus

repente. id eſt in imꝑceptibili tempore. Quando verodiſtat tunc bene percipitur temporeLX I De diffinitionibꝰ olfactꝰ AuicennaLōfactus eſt vis ordinata in duabus caruncul̓anterioris cerebri partiſ ſimilibꝰ māmillaꝝ ca pitibus ad app̄hendenduꝫ illud qd̓ ei offert aeiattractus de ddore qui eſt in vapore permixto: aut deodore impreſſo in illo ex permutatione que fit ex corpore odorifero. Algazel. Olofactus fit virtutemque eſt in duabꝰ carūculis cerebri: ſimiles ſunt ſūmitatibus vbeꝝ capree: que apprehēdit mediāte corporequod patitur ex odoribꝰ: ac ret̓net eoſ: vl̓ ꝑtes odoriferorum ꝑmiſcētur illi corpori: ſicut eſt aer et aqua Secundum vtrāqꝫ diffinitōum iſtaruꝫ patꝫ: olofactꝰ ſitvis nequaꝙͣ ī neruo ordinata: ſicut eſt viſiua auditīaEt reuera ẜm Auicennā: Cōſtantinuꝫ: Gregoriū:et etiam ẜm Areſtotilē ī libro ẜſu ſenſato. Organūolofactus immediate eſt in cerebro. Et huiꝰ ratio ē: qm̄odor ẜm eſſe ſuū naturale materiale qd̓ habꝫ in vaporatiuo ſicco: cerebri iuuatiuꝰ eſt. Id̓oqꝫ oportuit adip̄m pertingeret in ſua materia. non tm̄ per ſpeciē ſenſibilem ſeꝑatū a materia: ſicut accidit ī alijis ſenſibilibꝰSi aūt eſſꝫ viſ ordinata in neruo concauo d̓ferente odoratiuum ſpūm: ſpūs non reciꝑet imp̄ſſioneꝫ niſi ſpecieiſine materia tm̄. Cunqꝫ ſpecies a materia ſeꝑata nonſit calida nec frigida: non ꝯferret ad cerebri iuuam̄tuꝫ.Naſus aūt conſiſtit inferiꝰ ex cartilagine: ſuperiꝰ exoſſe. Nareſqꝫ diſtinguūtur per os veniēs ī medio: fiūtqꝫquaſi trianguli duo: vt naris vna recipiat ſuꝑfluitatem a capite deſcēdentē: aer inſpiretur per altera. Naꝫaer inſpiratus licꝫ ex parte magna deſcendit ad pulmonem ad pectꝰ: tn̄ in aliqͣ ꝑte aſcendit ad cerebꝝ: vt mitiget calorem cerebri accidentalē: qui ex mēbriſ nutritiuis ſpūalibus aſcendit in ip̄ꝫ. Per immixtos aūt odores vaporiferos efficitur aer leuior propter calorē vapoꝝ abilis ad aſcendendū. Et ꝙͣtum. ad hoc temꝑatnaturalem cerebri frigiditatē huiditatem. Porro ẜmGregorium nyſenū anterior capitis pars dicitur vaporatiſſima. non qꝛ vapores emittat: ſed quia nata eſt vaporibus immutari..LXII. De organo ipſius Guilhermus de con.Er ergo cum aliqd̓ corpus odoratum tangiturodorem qui eſt ī eo aſſumit. quo nares ingredienſ vſqꝫ ad foramen qd̓dam ori naribuſqꝫmune ꝑuenit: vbi q̄dam carūcule que a cerebro ꝓdeuntin modū māmillaꝝ dependent: has penetrat qͥdam neruus a cerebro exiens: per quē anīa partem inſtrumentipredicti que plus ſe habꝫ ad hāc qualitatem ꝙͣ ad aliaſvſqꝫ ad p̄dictum locū tranſmittit: que odorem p̄dictumin ſe recipiens anīe in logiſtica cellula illū repreſentat. Haly vbi ſupra. Odoratus itaqꝫ ſentit vaporesa corporibꝰ hūidis diſſoluūtur hmōi nanqꝫ vapor aerimiſcetur et ad nares ingreditur trahūtqꝫ illū ad ſe duoventriculi prore cerebri per augm̄ta duo māmillarumvberibus ſimilia: que ꝓprie ſunt organū hmōi ſenſus.Eorumqꝫ natura mutatur in hmōi vaporis attracti naturam: alterationē hmōi ſentit mens. Cerebri nanqꝫnatura eſt anhelare ꝓpter aeris frigidi attractōem: qd̓fit per dilatatōem: ſuperfluitatū emiſſionē: reductione efficitur: vt calor naturalis in ſtatu ſuo cuſtodiaturHec dilatatio reſpiratio vocatur: per quā odores ſentiuntur dum per hec augmenta vapores odoriferorū corpoꝝ: aeri mixti a naribꝰ trahuntur. LXIII. eius organum ſit frigidum et humidumAlbertꝰUm aūt vt dicit Gregorius nyzenus: vnūqd̓qꝫ organum ſenſus ẜm ſimilitudineꝫ quandāfamiliaritatem ꝓpria ſenſibilia comprehendat

videtur organū olofactus calidū et ſiccū eſſe debeatcum odor ſit vaporatiui ſicci: quod olofactus eſſe ſenſibile conſtat. At vero eꝯtrario: vt dicit ph̓us. natura cerebri frigida eſt humida Et nos qͥdem bene ꝯcedimꝰ ꝓprie propria ẜſibilia ſūt ad que cōprehendēda aptanata eſt ſubſtantia cuiꝰ libet ſenſus īmutari. Cūqꝫ igit̉contraria nata ſint ſe inuicē tranſmutare: qꝛ materiaeoꝝ ac ſubiectū ē vnū: odor tranſmutanſ olofactū ſitin calido ſicco aut vaporatiuo: erit humiduꝫ frigidūactu organū tranſmutabile ab ip̄o. Si aūt obiicitur:habentiuꝫ ſimbolum facilior erit tranſmutatio: dicimꝰ ea que ſimbolum hn̄t in toto non tranſmutatur ad inuicem: qꝛ nec aguūt nec patiūtur ad inuiceꝫ. ſꝫ ſimbolum hn̄t in aliqua qͣlitate: ī alia contrarietatē illa d̓facili trāſmutātur ad inuicem ẜm ſub̓iam: ita alterumcorrumpitur. Et talis ꝯuenientiā inter cerebꝝ odorēeſſe non debet: quia ẜm hoc facilem alterati onem abodoribꝰ cerebꝝ a temperam̄to recederꝫ: aīal corrūperetur. vaporibꝰ calidiſ ſicc̓ vehem̄ter homo caput dolere incipit: ꝓpter nimiam cerebri ſiccitatē: ſicutin fumo carbonuꝫ. Ideoqꝫ carbones aliqn̄ ſale vl̓ vinoreſꝑguntur: vt humidū ſalis vl̓ vini ex ipſis reſolutumtemꝑet ſiccitatem illiꝰ vaporis: ita nimis cerebꝝexiccet: ꝓpter hoc ergo natura ordinauit cōtrarietateꝫvt ab odoribuſ calidis ſiccis immutaretur cerebꝝniſi ẜm ſuꝑfluuꝫ frigidum hūidum. Non autem ẜmfrigidum et hum idū quod ē ſuo naturali temꝑam̄ to..LXIIII obiecto eiuſdem Iohānes damaſce.St ergo odoratꝰ vis ſenſitīa vapoꝝ ſuſceptīaAreſtotiles vbi ſupͣ Odorabiliſ rei olofactuſfenſus eſt et boni odoramēti mali. Corrumpiaūt videtur a fortibus odoribꝰ: vt ſulphure aſſaturafetida et huiuſmōi. Eſt aūt odor ficci. ſicut fapor humidi. Reſpirantia ſiue anhelātia odorant in aqua: ſiuein hūido: qm̄ inſpiratio neceſſaria eſt ī olofacto. hoc autem in humido facere eſt impoſſibile Idem in libroſenſu ſenſato. Odor vero eſt fumalis euaporatō eſtab igne. Quare inſtrumentū odoratus eſt ꝓprius locꝰqui ē circa cerebꝝ. Uirtute enī caliduꝫ. id eſt poteſt ateeſt materia frigida. Et oculi generatio a cerebro ꝯſtat.Cęrebꝝ enī frigidius ē et humidiꝰ om̄ibus ꝑtibus corporis. Ad adiutorium auteꝫ ſanitatis facta eſt ſpeciesodoratus. Frigido nanqꝫ exiſtente cerebro ſanguīequi circa illud eſt in venis exiſtente ſubtili puro defacili infrigidabili: cibi fumoſitas infrigidatā infirmitatem facit. Aſcendentibꝰ aūt odoribuſ ad cerebꝝ ꝓpterleuitatem caloris qui circa illos eſt: leuius habere facitOdoris enī virtus naturā calida eſt Itaqꝫ non cōfertad nutrimentū odorabile ẜm quod odorabile: ſed ad ſanitatem ꝯfert. Qd̓ enim ſapor ꝯfert in nutritio in nutribilibus: hoc ad ſanitatem odorabile. Elementa quāttuor inodorabilia ſūt: qm̄ humida et ſicca eoꝝ achimaſunt: niſi commixta odorem faciant Actor. Porrode ſonis et odoribus plenius tactum eſt ſuperius. vbiactum eſt de celo aereo aeris impreſſionibus..LXV. De medio eiuſdem ſenſus.Albertus.Orro de olofactū ex parte medii dicit AreſtoI medium eiꝰ eſt aer aquā. At vero aquanon poſſit eſſe mediū: videtur ipſas rōnes quas in libro de ſenſu ſenſato ponit Areſtotiles cōtra heraclitum: dicebat enī heraclitꝰ odorem eſſe fumalē euaporationem terre et aeri cōmunem exiſtentē. Et etiaꝫ ſi oīafumus fierent: nares in omībꝰ entibꝰ odorem diſcernerent. Obiicit auteꝫ cōtra euꝫ hoc: fumalis euaporatio non pōt eſſe ſit in aqua: quod patꝫ ex hoc: aer iu