LiberUiceſimuſſextus

in ſua figura et colore permaneat vnū ⁊ ideꝫ indiuiduūaccn̄s in eodem tempore erit in diuerſis ſubſtātiis. Advltimū anima nil habet corporeitatis: quomō ergo poterit illa figura imprimi.P XXXII.¶ Aſſertio opinionis achademicorū d̓ eodēSt aūt aliud: qd̓ et hanc ⁊ alias duas p̄dictasopiniones de viſu deſtruit: ſed primā videlicꝫachademicā ⁊ platonicā q̄ ſola vera eſt aſtruitNam achademica et platōnica ſentētia eſt: vt ſuperiꝰdictum eſt: ꝙ viſibilis ſpūs a neruo cauo per oculorumpupillam exiens: ſi ſplendorem in aere reperit: illi ſe cōiungit: et cum illo vſqꝫ ad obſtaculuꝫ in ſpecie coni peruenit: quod cum tangit naturali ſimilitudine per totaꝫſuperficiem ſe diffundit: formāqꝫ illius ⁊ colorem in ſerecipit: cum qͥbus ꝑ oculos ad fantaſticā cellulaꝫ reditItaqꝫ ſi aliquem lippentem oculis aſpicimꝰ: eandeꝫ infirmitatem oculos illius aſpiciendo cōtrahimꝰ. Predicta ſiqͥdem ſubſtantia per illos ſe diffundit: atꝫ rubiginem illoꝝ in ſe aſſumit. Cum qua vicꝫ ad oculos aſpicientis redit: ſed interius ad animā penetrās: rubiginemillam in oculis deponit: qui ſi ſint ad talem infirmitatēdiſpoſiti: ſtatim corrūpuntur. Sed ſi nil a nob̓ ad illosꝓcederet: quomō ex viſu hec infirmitas ꝓueniret: etiaꝫeiuſdeꝫ rei eſt argumentū quod ſic prouenit. Omnis eīres ſuo ſimili nutritur: contrario leditur. Si ergo aliqͥſdiſtemꝑate complexiōis in tenellam ꝑuuli faciem radium immittat viſualeꝫ: ille diſtemꝑatꝰ: vtpote: ex diſtempato prodiens tangendo illā inficit ⁊ corrumpit. Indeeſt ꝙ vetule faciem lingentes ⁊ expuentes hanc infirmitatem curant: quod enim ibi nociuū eſt expellunt.XXXIII.¶ Ꝙ oculus ſecundum Areſtotileꝫ exiſtitin humido ¶ AlbertusEterum inter Areſtotilem ⁊ Platōnem ac ſeqͣceſ eoꝝ de viſu ex parte organi fuit altricatio¶Utꝝ ſcꝫ oculi conſiſtentia ſit tm̄ in humido etaquoſo: vl̓ igneo luminoſo. Nos aūt cum Areſtotiledicimus: ꝙ aqua domīatur in oculo ꝙͣtum ad illā ꝑteꝫin qua fit exp̄ſſio. Eſt enī in oculo duplex humor: quorūvnus eſt in acie qui dicitur criſtallinꝰ propt̓ puritatemet glacialis ſiue grandinoſus propter frigiduꝫ complexionale dominans ī ip̄o Oculus enī: vt ait ph̓us: ē ad̓ofrigidus: ꝙ ſeruata cōplexione non infrigidatur āpliꝰIdeoqꝫ in tēporibꝰ ⁊ locis in qͥbus infrigidantur oculiſupͣ temꝑamentum generatur obſcuritas viſus. Quodetiam patet ex hoc: ꝙ diu ambulātibꝰ in niue vl̓ in glacie vel in fumo vl̓ in mari apparēt obſcura loca niuiuꝫet glaciei ⁊ ripe aquaꝝ: ⁊ littora mariuꝫ. Alius aūt humor eſt poſt illum in textura venaꝝ qui habet coloremvitri vergentiſ ad ruborē: ideoqꝫ a qͥbuſdā philoſophiſdicitur vitreus. claritatem enī habet vitri ex conuenientia cum criſtallino: cuius ille nutrim̄tum eſt. Sed ruborem ꝑticipat ex ꝯuenientia cuꝫ ſanguine ex quo generatur: ab extremitate venaꝝ tangentiuꝫ oculū. ſuꝑfluitaſaūt in albugine ponitur: vt ſit ſcutuꝫ hūoriſ criſtallini.Porro circa hos humores ſūt tunice ſiue rethia oculique ſunt ex parte ante vt ꝑ ip̄as fieri poſſit immutatiohumoris criſtallini. Et circūducitur acies cum circumferentia nigra vl̓ glauca: vt ex illo colore ſit cōgregatio⁊ coadunatio virtutis viſiue cuiꝰ natura eſt turbari nimia claritate. hac etiam de cauſa ponūtur exterius palpebre ac ſupercilia..XXXIIII.CDe quibuſdam accidentibus viſumimpedientibusInc etem̄ accidit: ꝙ aſpiciens diu ad magnamalbedinem vl̓ claritatem: poſtea nō bene videtniſi priꝰ coadunetur viſus. Cum aūt humiduꝫcriſtallinū receptibile ſit lumīs ⁊ coloris: oportet ꝙ pel

licule que ſunt an̄ ip̄m peruie ſint: ita ꝙ per ip̄as poſſitimmutādo ingredi color et lumen: qꝛ color non īmutātviſum niſi per actum lumīs. Ideoqꝫ cōtingit cum aliqͥsoculos diu clauſos habuit vl̓ in tenebris fuit: ⁊ poſteaſubito ad lumē vadit: ꝙ non bn̄ videt: an̄ꝙͣ ingrediaturlumen tꝑate immutas ab extrinſeco. Quia vero iteruꝫviſus ꝑficitur ſpū viſibili: qui defertur ad oculos ꝑ neruos opticos ⁊ concauos ab interiori ꝑte cerebri: qui ſcꝫſpūs ſecū trahit colorē tꝑatū. Id̓o cōtingit ꝙ poſt ſomnum in quo ſpūs omneſ ad interiora mouentur ad locūdigeſtionis relinq̄ndo ſenſuum organa exteriora: ſtatiꝫaperiens oculos non bn̄ videt ante reditum ſpirituuꝫ ⁊caloris ab interioribꝰ ad exteriora organa ſenſuuꝫ. Etqm̄ illi ſpiritus qui deferūtur ad ocl̓os clari ac puri ſūtſuꝑ omnes ſpūs ſenſibiles. iō turbatō quecūqꝫ contingens in cerebro magis apparꝫ in ipſis. Un̄ contingitin ebriis in quibus multuſ vini vapor ad cerebꝝ ferturꝙ viſus eoꝝ obſcuratur. Eadem etiam eſt cauſa: cur iniratis obſcuratur: qꝛ ſcꝫ ira ſanguinem accendit circacor: ⁊ eleuat vapores ad caput. Cūqꝫ iteꝝ ſpūs ille fluidus ſit: iteꝝ in qͥbuſdā infirmitatibꝰ ⁊ ebrietatibꝰ ⁊ iraip̄m a vaporibus calidis extra ſitum propriū remouericontingit: ⁊ tunc talibus apparet de vno ꝙ ſint duo: ſpiritus accipiens formā in vno ſitu an̄qͣ renunciet eaꝫ acplene imprimatur ab iſta: eandem accipit in alio ſitu.Et ſic vnum in duplici ſitu acceptum apꝑet duo. Heceadem cauſa eſt: vt vnū appareat duo qn̄ digitꝰ ſupponitur ⁊ eleuatur oculus ad ſitū altiorem: vel d̓primiturad inferioreꝫ. Unde ꝙͣto magis ponitur inferius vl̓ altius extra ſitum propriū: tanto magis apparet diſtātiainter idem in duplici ſitu acceptum. Huius ſimile ē videre in ſole ſuper aquā fluentem ꝑcuciente: qui videtureſſe minoris ꝙtitatis ad duplū vl̓ tripluꝫ ẜm motū ip̄iꝰaque. Eſt ⁊ oculꝰ terſum corpꝰ ⁊ politum in acie: vt adip̄m ſit extrinſeci luminis reflexio: ſub quo fit īmutatōa coloribus ⁊ coloꝝ abſtractō ¶ Guilhermus d̓ cōchisPorro cum duo equaliter a ſe diſtant: ſi fuerit alter inobſcuro loco: alter in ſplendido. Ille qui eſt ī obſcuro videt eum qui eſt in ſplendido: non aūt ecōuerſo. Radiꝰquippe viſualis quanto ab origine ſua remotior ē tātodebilior: Und̓ nō tam determīate decernimꝰ remota ꝙͣprope poſita. Ideoqꝫ natura ſalubre tegmen palpebrarum oculis ꝯſtituit: quibꝰ ꝯuenientibꝰ radius viſualisin oculis congregatur et conuenit. Illis vero aꝑtis cuꝫfortiore impetu exit. Si diu oculos teneas d̓ficit viſusCum ergo radius viſual̓ ab illo qui eſt in loco ſplēdidoprocedit: ⁊ ad locuꝫ obſcuꝝ ꝑuenit ſol̓ ſplendore diſſipatus: ⁊ remotōe ab origine ſua debilitatus: tāgendo ſuūcontrarium nil reportans ad oculū redit. At vero ꝓcedens ab illo qui eſt in obſcuro: qꝛ nigredo ē ꝯgregatiuaviſus: non dū eſt debilitatus cum ad ſplendorē veneritIdeoqꝫ perueniens ad hominē figurā eius reportat illiqui eum miſit.¶ XXXV.¶ De quibuſdā anīalibꝰ nocte videntibus.Orro quedaꝫ animalia de nocte vident aꝑtiusquia in oculis eoꝝ abundat humor albugineꝰIdeoqꝫ nimio ſplēdore tam oculoꝝ ſubſtantie:ꝙ ſoliſ ac diei viſus eoꝝ diſſipatur. ſed idē ſplendor noctis obſcuritate temꝑatur. Hinc etiam homīes qui nimis oculos albos habent: parum aut nihil d̓die videntSed vnd̓ īquis bubo id habꝫ: qui nō nimis oculos ſplēdidos habet: dico quia naturale eſt odiū buboni cum ceteris auibus. Timēs ergo eas die in obſcuris latet: obhoc ex ꝯſuetudine intenebriſ videt ¶ Albertuſ. Ex hocaūt videtur quibuſdā: ꝙ in oculo dominetur lumē vl̓ ignis: quia viſus ꝑficitur ẜm actum lucidi. Quedam aūtanīalia d̓ nocte vident: vt lupi ⁊ catti: quādo ſcꝫ mediūnon eſt actu lucidum a luce exteriori. Und̓ videtur lucidum eſſe a luce ab oculis egrediēti. Preterea nihil in