LiberUiceſimuſquintus

neruoꝝ. Per has quod ſubtile eſt in loco ficco ad ep̄atis ſumma tranſmittitur. Un̄ ⁊ a mittendo miſeraycevene dicuntur Quod vero feculentum eſt ꝑ longatōeꝫemittitur. ⁊ hoc eſt ſuperfluitas prime digeſtionis.¶ LXX¶ De ſecunda digeſtione.eꝑatis ſumma ꝑueniens eiuſdem calore digeLlud vero liquidum per miſeraycas venas adritur: quodqꝫ in eo caliduꝫ eſt ⁊ ſiccū tranſit incoleram rubeā: atqꝫ per quaſdā venas ad ciſtam fellistranſmittitur. Quedam tn̄ pars illius ad ꝯfortanduꝫvim appetitiuā ad ſtomachum tranſit. Qd̓ aūt frigidūin eo eſt ⁊ ſiccum in melancoliā tranſmutatur: ⁊ ad ſplenem melancolie ſedem tranſmittitur: parte tn̄ quadamque vim retentiuā confortet ad ſtomachum tranſmiſſaQuod vero ibidē eſt frigidū et humidū in flegma mutatur: atꝫ pulmoni qui eſt ſedeſ flegmatis cōmendaturCuiꝰ pars ad ꝯfortandaꝫ vim expulſiuā ad ſto machūtranſit: quod vero calidum ⁊ humidum ibi remanet acalore epatis in ſanguinē mutatur. Inde eſt ꝙ natural̓ſanguis colorem habet epatis. Sed fortaſſe dicet aliquis: ꝙ natura exigit: vt res alias res ſibi ſil̓es gignātquomo ergo ep̄ar cum ſit calidū ⁊ humiduꝫ poterit velcoleram: que eſt calida ⁊ ſicca: vel flegma qd̓ eſt frigidū⁊ hūidum: vel melancoliā q̄ eſt frigida ⁊ ſicca gignere.huius ſolutōem ſic accipe. In p̄dicto ſucco ſūt quattuor humores mixti atꝫ confuſi: quos in epate natura ſeparat ⁊ diuidit. Atꝫ quod calidum eſt ⁊ ſiccū: cum nondum ſit colera. ſed materia colere ad ciſtā fellis trāſmittit: ⁊ in ea ad coleram tranſit. Non ergo ep̄ar ſed ciſtafellis coleram gignit. Similiter etiā intellige de melancolia ⁊ flegmate. Epar vero ſanguineꝫ gignit ſolū qm̄illi confert eſſe ſanguineū. Materia ergo quattuor humoꝝ a quattuor elementis in cibo ⁊ potū ꝯtrahitur etin ſtomacho preꝑatur. In epate aūt in quattuor humores diuiditur: ⁊ in eodē ſanguis formatur. In felle cōlera. In ſplene melancolia. In pulmone flegma. Eaqꝫin quibus hnmores illi formantur: ſedes eoꝝ dicūtur.ꝙͣuis de flegmate dicunt qͥdam: ꝙ nō habet ſedē ꝓpriāſꝫ cū ſanguīe duabꝰ cauſis a natura retinetur: vicꝫ: vtauxilio labilitatiſ eiꝰ poſſit ſāguis ꝑ vēas arteriaſqꝫ faciliꝰ diſcurrere Et ſi ſāguiſ dficiat: ex flegmate reſtauretur: habilius enī eſt ad creatōem ſanguīs quā humores ceteri. Quod in illa mixtura ſuꝑfluum fuerit: ꝑ venam kilym que ſpine adiacet: ad renes deſcēdit: qͥ partem inde ad ſui nutrimentū retinentes: reliquū trāſmittūt ad veſicaꝫ: quod vrinā dicitur: exiens ꝑ virgam: ethec ē ſuꝑfluitas ſecunde digeſtionis. ¶ LXXI.¶ De tercia digeſtione.Anguis vero p̄dicto modo generatꝰ in epateper venas ad omnia menbra pergit: quoꝝ calore digeſtus in eoꝝ ſimilitudīem tranſit: ſuperfluitas vero partim ꝑ ſudorem exit: alia ꝑs ad ep̄ar reuertitur: ibiqꝫ decocta cum vrina exit: ſedimenqꝫ vocatur. Et ſiquidem in vaſe in quo vrina colligitur in fundo appareat: ypoſtaſis dicitur. ſi aūt in ſummo nephyle. in medio enormia nuncupatur. Quid autē ſignificꝫpoſitum in locis diuerſis ſi noſſe deſideras lege libruꝫtheophili vel yſaac d̓ vrinis. Sꝫ fortaſſis obiiciet mihialiquis tu dicis colerā vel melancoliam a ſanguīe ī ep̄ate diuidi: ⁊ ad ſua loca tranſmitti Deinde dicis ſanguinem per venas et arterias ad cetera loca tranſmitti: eaqꝫ ſic augmentari atqꝫ nutriri. At huic ſententie triavidentur repugnare. Uidemꝰ ſiquidem in minutōe cūſanguine coleram et melancoliā exire. Iteꝝ phiſica ratio eſt ſimilia ſimilibꝰ ſuis nutriri Quomō ergo ex ſanguine qui calidus ⁊ humidꝰ eſt membra calida et ſiccapoſſunt nutriri. Deniqꝫ phiſica teſtatur ex colera accē

ſa in venis vicinantibꝰ cordi cauſon gigni. ⁊ ex eademputrefacta intra vaſa tercianam ꝯtinua. Simil̓r ex melancolia intus putrefacta quartanā. At vero faciliſ acbreuis eſt ad hoc reſponſio. Cum enī coleram ⁊ melancoliam dicimꝰ a ſanguine ſeꝑari: nō dicimꝰ eas penituſauferri. Remanet ergo de his aliqͥd cum ſanguīe. Un̄menbra ſimilia nutriuntur: ⁊ infirmitates oriūtur. Dicunt etiā multi ex ſolo ſanguīe tales infirmitates naſciQuaſdaꝫ tn̄ ex ſanguine colerico quas iō naſci dicuntex colera: quaſdam ex melancolico: quas etiā id̓o naſcidicunt ex melancolia. ⁊ ita de ceteris. Non eſt ergo mirum: ſi in minutōe colera vel melancoliā ſiue potius cōlericus vel melancolicus appareat ſanguis. LXXII.¶ Qualiter per nutrimētum fit reſtauratōde perditorum ¶ AlbertusX ſupͣdictis aūt eſt manifeſtum: ꝙ agēs tranſmutatōem nutrimēti eſt ī nutrito: reſtituēs autem deperditum in ꝑtibus materie ē vis nutritiua in vltimo actu nutriendi: ⁊ paciens in hoc actu eſtcorpus anīatuꝫ ẜm materiā. Ut aūt videamus: vtꝝ inomnibus materie ꝑtibꝰ deperditio fieri poſſit ac reſtauratio. aut in qͥbuſdam tm̄modo. Notandū ꝙ ſubſtātiacorꝑis cuiuſlibet animalis natural̓r conſtat ex duplicihumido Primo qͥdem ex humido ſemīali: quod nō tm̄eſt materiale: ſed etiā factiuum organoꝝ. ⁊ ex illo prīcipaliter fit illa ſubſtantia in qua eſt prima corꝑis organiſatio. Recipit aūt augmentū per aliud humiduꝫ qd̓attrahit quaſi pro cibo: et vocatur a qͥbuſdam humidūnutrimentale. Nec tn̄ eſt ſemꝑ adeo cōueniēs facturecorꝑis: ſicut primuꝫ. Ideoqꝫ virtutes naturales operātes in corꝑe anīato hebetantur in primo. Et in primoqͥdem humido deꝑditio non recipit reſtauratōeꝫ ꝑ eiuſdem rōnis humidum. Licet enī radicalia mēbra nutrimentuꝫ ⁊ augm̄tuꝫ recipiant ꝑ cibum: nunꝙͣ tamē adccōueniens fieri pōt humidum cibi: vt efficiatur radicale. Ideoqꝫ cōſumpto radicali humido vniuerſaliter vl̓in tanto vt nō ſufficiat corꝑi animato inducitur morsneceſſario. nec pōt fieri reſtauratio: ſed impeditur eiuscōſūptio ꝑ cōtinuam infuſionē humidi nutrimentalisHumidum enim radicale eſt illd̓: qd̓ eſt ī ipſis mēbrisradicalibꝰ imbibitum. Et eſt quaſi qd̓dam vas ⁊ īſtrumentuꝫ naturale: in quo virtutes aīe que ſunt in organis cōuertunt hūidum nutrm̄tale attractiuuꝫ in membra: ⁊ in ꝯplexioneꝫ menbris ⁊ ſine quo hoc facere nonpoſſūt ſicut nec artifex pōt operari ſine inſtrumento.Et inde eſt ꝙ ſi diſtinguatur humiduꝫ ꝑ locum: triplexhumidū recipitur in corꝑe humano Primuꝫ ſcꝫ radicale qd̓ eſt intra mēbra radicalia: ⁊ ꝑ qd̓ tanꝙͣ ꝑ inſtrumētum natura operatur in humidū cibi Et ẜm eſt hūidūnutrimētale qd̓ iā attractū ē ad ſingl̓a mēbra. Et ē hūtdum nutrim̄tale ſuꝑ infuſibilia venis: q̄ ſunt vie nutrimenti. Et huiꝰ exemplum ponitur in oleo lucerne: cuiꝰquedā pars eſt imbibita intra lichinium. ⁊ q̄daꝫ parsattīgit lichinium vndiqꝫ Et q̄daꝫ circumnatat in plures lucernas. Et cum apponitur ignis agit quidē īmediate in humiduꝫ quod eſt intra lichiniuꝫ ꝯtiuue ⁊ paulatim: ⁊ attrahit cōtinue humiduꝫ circumſtās lichiniūSed ne ſubito poſſit ꝯſumere humiduꝫ pͥmuꝫ: impeditur a cōtinua infuſiōe olei circūnatātiſ. Et ſic calor naturalis ꝯtinue agit in humidum radicale:. continue deperdendo ꝑtem eiuſ ſed ne ſubito poſſit ꝯſumere: impeditur a continua infuſiōe humidi nutrim̄talis. Dicendum ergo ꝙ deꝑditio fit in omnibꝰ partibus corporisſcd̓m materiam: ſiue ſint ex humido nutrimētali ſiuetadicali: ſed non eodem mō fit reſtauratio. licet enimreſtituatur caro ex humido nutrimētali: tamē illa caronon erit inſtrumentuꝫ: et vas ſicut eſt illa caro: que fitex humido radicali.¶ LXXIII.