LiberUiceſimuſquintus

ꝙͣ opera ſenſitiue. et prius opera ſenſitīe ꝙͣ intellectīe.Si autē obiicitur ꝙ non eſt virtus ſine ſubſtantia dicimus ꝙ eſt ſub̓ia in qua virtus radicatur: et eſt ſubſtantia quā qn̄qꝫ virtus defertur Un̄ poteſt dici vere ꝙ nūꝙͣ eſt virtus ſine ſubſtātia radicabili ul̓ deferente. Ꝙaūt animatū ⁊ viuens ad ſe inuicem paria ſunt: intelligitur de viuente per pn̄tiam viuificantis anime. quoddicitur viuens ꝓprie Ubi aūt dicit philoſophꝰ ꝙ equeeſt viuens embrio et adoleſcens: embrio extenſo nomīedicitur fetus formatus ⁊ orgauiſatus. ¶ LI.¶ Utrum in humoribus ſit vita.Identur aut etiaꝫ humores viuere: quia nihilreſurget: niſi quod viuit. Cuꝫ illud quod reſurget de veritate ſit humane nature. Ꝙ autē reſurgant hūores: patet in corꝑe ſaluatoris: in quo reſurrexit ſanguis: cuiꝰ ſacramentū eſt vini ſpecies in ſacramento altaris. Sanguis enī ibi ſumptꝰ eſt glorificatuſviuūt ergo humores ut videtur. At obiici pōt e contrario: quia nihil viuit quod n̄ ſit colligatū mēbro: humores aūt non ſunt colligati menbris: ſunt enim in ꝑtibꝰcorꝑis ſicut in vaſe. ſcꝫ in venis: vn̄ fit hoꝝ diminutioſine leſione corꝑis. Preterea ipſis humoribꝰ nutriunt̉membra. Alimentum autē quo menbra nutriūtur noneſt vite ſubiectum: donec cōuerſum fuerit in menbrumDeniqꝫ ab anīa nihil inſtabile ⁊ fluxiuum viuificatur:et ideo nec dicitur viuere: niſi quod habet ſtabilitatemet fixionem in corꝑe: at humores hmōi ſunt: qꝛ ꝯt inuefluunt ac refluūt. Dicimus ergo ꝙ viuere dictū de corpore tripliciter accipi pōt. ſcꝫ proprie: minus proprie:et minime ꝓprie Proprie d̓r viuere illud corpꝰ qd̓ vnit̉anime ip̄ꝫ ꝑficienti: ſicut corpus organicū iam actu abanima ꝑfectum. Minus proprie dicitur viuere: quodlicet non ſit coniūctuꝫ anime ꝑficienti: coniunctū tamēeſt corꝑi habēti animā vt perfectōem: ⁊ licꝫ nō habeatanima: tn̄ habet aliquā vitalem virtutē: ꝑ quaꝫ ⁊ ꝑ virtutem alienā. ſcꝫ alicuius contigui uel continentis hꝫoperatōes conſimileſ rei viue: ſicut in precedentibꝰ dictum eſt de embrione: ⁊ ſicut de capillis eſt ⁊ vnguibuſMinime ꝓprie d̓r viuere: quia ex colligitōne ſui cū corpore viuente recipit aliquam vegetatōem vn̄ eſt in diſpoſitione ad vnionē cuꝫ corꝑe viuificato: ⁊ eſt ſicut inſtrumentum reſpectu vitalis virtutis: ꝙͣuis non ſit vnitum anime. nec habeat virtutē vitaleꝫ intra ſe. Et perhū nc modū dicūtur viuere ſpūs ⁊ hūores qui deẜuiūtvirtuti vitali: ⁊ per illam quodāmodo in corꝑe vegetātur ⁊ augmentātur ⁊ reſtaurātur Uegetant̉ dico communiter loq̄ndo: eo modo quo d̓r vegetari ī corpore qd̓nō putreſcit uel corrūpitur. Sic ergo imꝓprie acceptoviuere: concedi pōt: ꝙ humores viuūt. Si aūt proprieaccipiatur: ſic dicendū eſt: ꝙ non viuūt Non ſolū reſurget quod viuit primo mō dicto viuēdi: ſed ⁊ quod ſcd̓oſicut capilli ⁊ vngues. Et etiā quod tercio ſicut humores qui reſurgent: ut dicūt qͥdam: forte ad decentiaꝫ repletionis ⁊ vacuitatis in corꝑe ſiue in venis ul̓ ad ꝯplementum corꝑis hūani. Quod auteꝫ dicit damaſcenuschriſti corpꝰ eſſe factū ex puriſſimis beate virginis ſanguinibus: non intelligitur de ſanguine qui eſt vnus exquattuor hūoribus: ſed ibi ſanguis pro carne ſumiturRecte tn̄ illa portō carniſ d̓r ſāguiſ: qͥ vim habeat ſeminis. Sanguis aūt magis ꝓpinque ꝯformis eſt ſeminiꝙͣ caro. Un̄ ẜm damaſ. In virgine erat ſemē diuinumSi aūt obiicitur ꝙ ſanguis eſt propinquior uite ꝙͣ cetera que magis diſtant a corde: qꝛ ſcꝫ in corde ſcd̓m caſſiodoꝝ eſt puriſſimus ſanguiſ: quod eſt domiciliū vite: ⁊ita videtur ſanguis viuere. Dicimus ꝙ huiꝰ modi propinquitas non ē cauſa uite: ſed potius aptitudo ſuſcipiendi viuificatōem: que ꝓuenit ex propinquitate uel cōformitate armonie ac numeroꝝ que eſt rei viuentis ad

animam viuificātem. Beniqꝫ licet humores nutriāturet augmentētur ex cibis ſanis ⁊ nature amiciſ. Nō tn̄ſicut que viuūt ex influētia anime ꝑficientis illd̓ quodꝯtinet ipſos hūores. Unde eadem imꝓprietate quā dicuntur viuere: dicuntur ⁊ nutriri ⁊ augmētari: ꝓut hecdicūtur opera uegetatiue. quod ideo dico: qꝛ in aliquonutriri ⁊ augmētari nō eſt opꝰ uegetatīe ſicut in igne.¶ LII.¶ Ꝙ virtus vitalis cauſa ſit anhelitus acreſpiratiouis et ceterorum.Icut aūt ſuꝑius dictum eſt: per virtuteꝫ vitalēfit dilatatō ſil̓qꝫ reductio per quas vtraſqꝫ fitanhelitus: ac reſpiratio. Eſt aūt anhelitus vnꝰex volūtariis motibꝰ: mouet enī pectus: ⁊ pectoris motus fit ꝑ neruos: qui lacertis inter coſtas poſitis continuantur. Omnis aūt motꝰ qui fit ꝑ neruos ⁊ lacertosuoluntarius eſt. Hinc eſt ꝙ homo qn̄ vult ſpūm ſuū artare poteſt ⁊ reſpiratōem prohibere Utilitas anhelitꝰac neceſſitas eſt cuſtodia naturalis caloriſ in ſua tēꝑantia: uitaliſqꝫ ſpūs refectio: ſꝫ ⁊ animal̓ ſpūs generatōCuſtodia nanqꝫ naturalis caloriſ in ſua temꝑantia fitper ingreſſum aeris frigidi tēꝑanteꝫ: quo refrigeretureoqꝫ recreet̉ q̄ ex ipſo fit inflamatio ualida fumoſoſqꝫuapores emittat qui fiunt ex ſanguine: qui eſt calorisnaturalis materia. Refectio quoqꝫ ſpūs uital̓ et generatō ſpūs animalis fiūt aeris ingreſſu tēperate frigidiUtilitas ergo que ad corpꝰ ex anhelitu ꝑuenit magnaeſt: cuꝫ ſit et firmitas ⁊ ſubſiſtentia uite per ſpūs. Spirituū aūt firmitas ⁊ robur per naturalis caloris fit tēperantiam: que ſcꝫ temꝑantia eſt per temꝑatum anhelitum. bonitatemqꝫ regimīs per cibos ⁊ potus ſanguinem tꝑantis: queꝫ ꝯſtat eſſe materiam caloris natural̓Neceſſitaſ tn̄ caloris naturalis prior ē ad āhelitū ꝙͣ adcibum ⁊ potū: maiorqꝫ huius ꝙͣ illoꝝ vtilitas ē Namabſtinere a cibo ⁊ potu diutius pōt homo: viuere uerodiutius non poterit ſi anhelitus priuaretur officio Deniqꝫ ſi quem quaſi ſuffocaueris: ⁊ quod āmodo viuumdimiſeris. Primo oīm ad reſpiratiōem accelerat aerisquo que ex calore ſūt cordis incōmoda: ſedētur. Uaporeſqꝫ fumoſi qui ī eo congregati ſunt egrediātur: ſicqꝫcalor ad temꝑantiam ſuā reuertatur. De hīc ad aquaꝫappetitus eiꝰ ꝯuertitur: deinde uero ad ciboſ. ¶ LIII.¶ De corruptione naturalis caloris ex inteterioribus cauſis.Uod autem dicit Galienus mortis cauſam eēnaturalis caloris temꝑantie corruptōem: intelligi optꝫ huiꝰ modi corruptiōem aut ex mouentibus abinterioribus corꝑis eſſe cauſis: aut exterius aduenientibus. Et que qͥdem ab interioribꝰ mouentur: aut ſuntcauſa corruptionis organoꝝ eius aut qualitatis ipſiꝰ:aut materie. Corruptōem organoꝝ dico: que accidit cerebro uel cordi ul̓ epati. Cer ebꝝ enim ſi corrūpatur:ceſſat uirtus mouens que ab eo ad pectus mittitur: ceſſatqꝫ anhelitus: et naturalis calor extinguitur. Cordeuero corrupto: uirtus uitalis deficit: quā aer a pulmone ad cor trahebatur. Porro ſi corrūpitur ep̄ar ceſſatuirtus generans ſanguinē: qui eſt materia caloriſ naturalis. Hoꝝ autem corruptio ꝓpter incōmoduꝫ acciditaut ex malo complexionis: aut ex malo organi. Complexionis malum aut calidum eſt ultra modū exurēs ſicutaccidit in febre cauſon Aut frigidum: ſicut in paſſioneque coagulatio dicitur. Morbus organicus eſt: ut apoſtemata calida uel frigida que alicui membroꝝ illorumaccidunt: ſicut freneſis cerebro: uel etiā oppilatio quealiqn̄ accidit cerebro: ut in apoplexia aut epilenſia: quibus utriqꝫ uentriculi cerebri frigido ⁊ groſſo humorecorrūpūtur. Unde nec uirtuſ ab eo mouens ad pectusmittitur: et ob hoc āhelitꝰ artatur ⁊ deficit. Aliquando