LiberUiceſimuſquintus

cerebro eam inſidere confirmat Dignū eſt enim ut peteret arcem q̄ ſe nouerat celeſti oꝑatione ſublimē: et tāli loco pre ceteris verſari. vnde reliqua menbra debuiſſent competenti regimine gubernari Nā et ipſa figura capitis ſperoyde pulcerrima eſt: ī qua ſibi immortalis atꝫ rōnalis animā dignam faceret manſionē. Itemmedici ponūt cerebꝝ eſſe templū ſiue ſedem anīe: ⁊ hocmaxime quātum ad illam ꝑtem anime que eſt cognitīaSicut enī in templo tres ſunt ꝑtes principales: ſcꝫ veſtibulum: conſiſtoriuꝫ: ⁊ apotheca: ita fātaſtica cellula:logiſtica: et memorialis ꝑtes ſunt cerebri principalesAnīa ergo in fātaſtica cellula quaſi in veſtibulo diuerſas per ymaginatōem ſuſcipit formas. In logiſtica cellula quaſi in conſiſtorio de ymaginatis ratiōe diſcernitIn memoriali uero cellula quaſi in apotheca aīa ea q̄ymaginatō recipit. ratio diſcernit: ꝑ memoriā conẜuat¶ XLVIII.Utrum ante organiſationem vita ſit inembrione.Abet aūt queſtioneꝫ: vtꝝ in embrione vita ſitante organiſatōem: videtur enī hoc in libro deaanimalibꝰ ſentire Areſtotiles dicens: ꝙ omneconceptū viuit̉: ſicut viuunt arbores. Et vocat ꝯceptūſemen a generante in matrice relictū. In eodem quoqꝫdicit: ꝙ non pōt aliquis dicere conceptū animā omīnonon habere: ⁊ vita priuatum eſſe. Ceteꝝ in libro de motu cordis ſic ordinatur actus anime. Uiuit anima ⁊ vegetatur: ſentit ⁊ mouetur: diſcernit ⁊ ītelligit: ⁊ que exillis oriūtur nō facile: mirabilia hꝫ efficere Haꝝqꝫ potētiarū hec prima diſtātia eſt: ꝙ vitā qͣſi primam ſequūtur cetere: ſine qua nullam ceteraꝝ ineſſe poſſibibile ē.Actus vero conſequentes neceſſario p̄ſupponūt pͥoreꝫCum ergo in embrione vigeant actus cōſequentes advitam: ut actus vegetādi: ⁊ augmentādi: ⁊ huiuſmodi.Relinquitur ꝙ ī illo ſit actus prior qui ē vite ſiue vitaPreterea cum ſine virtute vegetabil̓ ac ſenſibilis nonpoſſit organiſari corpus hominis: ⁊ p̄parari ꝯuenient̉ad ſuſceptōem anime rōnalis: neceſſe ē ut videtur priꝰeſſe vegetabilē ac ſenſibilē in ſemine: ꝙͣ organiſato corpori rōnalis infundatur. Hoc etiā videtur velle ph̓usin libro de anīalibus dicenſ. Neceſſario erit in conceptu prius anima cibatiua. ⁊ cum creuerit erit in eo ſenſibilis anima per quā dicitur animal et non eſt aīal ſiml̓Deniqꝫ in libro de motu cordis ſcriptū eſt. Uitā actuequaliter omnibꝰ ineſſe neceſſe eſt. Eque enī eſt viuēsembrio ⁊ adoleſcēs Et ecōtrario pōt obiici: qd̓ diciturin eodem libro: animatū ⁊ viuens paria ſunt ad ſe inuicem. Si ergo viuit embrio eſt corpus animatū: ac perconſequens planta uel animal: quoꝝ vtrumqꝫ falſum ēCeteꝝ ex hoc ſequeretur: ꝙ plures anime ẜm ſubſtātiam eſſent in homine quolibet. Cuius cōtrariū legiturin libro de eccleſiaſticꝭ dogmatibꝰ: ut iā ſuꝑius dictū ē..XLIX.¶ Opiniones varie de eadem materiaIrca hanc itaqꝫ materiam diuerſi diuerſa ſentiunt: Quidam enī predictis verbis Areſtotil̓nnitentes dicunt: ꝙ embrio viuit ante organiſationem: ⁊ habet animā vegetatiuā ac ſenſitiuam an̄auime rōnalis infuſionē Et hi ponūt homīem haberetres animas: uel tres anime ſubſtātiaſ: vt iam dictumeſt alias Quidā enī dicūt ꝙ tres anīe ſunt in homine.Quidā vero ꝙ ꝙͣuis tres ſint ſub̓ie: nō tn̄ tres anime.At hec poſitio contraria eſt Auguſtīo manifeſte dicēti non eē plures animas in vno homine. Nam in librode anima et ſpū ita legitur. Anima dum carne exutaeſt: viuit ac videt: audit: omneſqꝫ ſenſus et ingenia viuaciter tenet. Non enī anima ſentire diceretur exuta:niſi potentiam ſentiēdi haberet ex eſſenti a ſua. Illaqꝫ

virtute qua anima ſentit ſenſificat corpꝰ quod perficitAlii vero ſuppoſito ꝙ rōnalis habeat ſuā vegetatiuā⁊ ſenſitīam: ponūt neceſſario duas vegetatīas et duasſenſitiuas in eodem eē: prioreſqꝫ ceſſare ab operationefortiori virtute ſuꝑueniente. At vero nec hoc videturprobabile: qꝛ teſte philoſopho. Natura nihil agit fruiſtra: multoqꝫ fortius actor nature. Si aūt eēt in homīeduplex vegetatiua ⁊ duplex ſenſitiua: altera eēt fruſtraEx hoc etiā ſequeretur: ꝙ in homine plures eſſent anīeper ſubſtantiā diſtincte: cum anīe potentia non ſit ſineſubſtātia. Quidam aūt ponunt priores corrumpi ratōnali adueniente: ⁊ tanꝙͣ ad tēpuſ cōmiſſaſ completa organiſatōe deficere. Sed hoc quoqꝫ nō videtur probabile: cum organiſatiōe ꝯpleta fortius vigeant veget atiua ⁊ ſenſitiua: eo ꝙ fini ſuo ſunt magis coniūcte. Deniqꝫ vnde eſſet illis deficiendi ratio ul̓ cauſa: cū animehmōi non habeāt deficere: niſi ex aliqua diſſolutōne ſiue corruptōne facta circa earum ſubiecta. ¶ L.¶ Probabilior Alexandri ſententiaOſſumꝰ ergo dicere ſine preiudicio: ꝙ proprieloquendo non viuit embrio: eo mō quo illud qd̓habet animā ſiue formā ac ꝑfectionem diciturviuere: ſed improprie loquendo et extenſo nomine. Sicenī omnia illa dicūtur viuere quibus cōmunicatur aliqua operatō vite. ſiue hoc ſit ex anime pn̄tia viuificantis id et informantis: ſiue ex contiguatiōe uel continētia cuiꝰ libet viuificati: uel viuentis ex anime p̄ſentiaillud informantis. Sic etiā poma viuere dici poſſunt.non quia viuificentur ex anime pn̄tia informatis ul̓ viuificantis illa: ſed ex influentia quā ex planta recipiūtcui contigua ſunt: ſic ergo embrio viuit loquendo imꝓprie: quia non ex pn̄tia informantis anime: ſed ex influentia quam recipit a corꝑe continente. Ubi autē dicitAreſtotiles: ꝙ conceptū viuit ſicut arbores: ibi ſumit̉viuere pro vegetari. Et hec dictio ſicut notat ſimilitudinem quantū ad genus actus: non quātum ad modū:vt ſit ſenſus. Cōceptum ⁊ arbores hanc hn̄t ſimilitudinem inter ſe: ꝙ vegetatur vtꝝqꝫ. Ꝙ auteꝫ dicit idemph̓uſ: ꝙ dici non pōt conceptum animam omnino nonhabere. Sic debet intelligi: ꝙ habet animā operanteꝫin ip̄o. id eſt operatōem anime: non tamē habet animainformanteꝫ ſe. Unde facienda eſt vis in hoc qd̓ additomnino: quia ſcꝫ non pōt vere dici animam omīno. id ēquātum ad ſubſtātiam et quātuꝫ ad operationē ſeꝑaria concepto. Ad hoc aūt quod obiectuꝫ eſt: ꝙ viuere eſtprimus actus anime: quem p̄ſupponunt conſequentesdicimus ꝙ eodem mō habent ordineꝫ quo habent eſſe.Cum enī datur alicui vita mediāte anīa illud informate: conſequenter vegetatur ac ſentit eadem mediante.Cum aūt datur alicui vita aliquo mō ex contiguatōneet continentia alicuiꝰ alterius: quod ex anime preſētiaſe informantis viuificatur: conſequenter vegetatur acſentit illo mediante a quo continetur. et hoc ꝑ influentiam quā ab illo recipit. Et notādū ꝙ in d̓ciſione ſemīsa generante d̓relinquitur virtus in ſemine q̄ inualeſcit⁊ vigoratur a virtute cōtinentis: ſicut natura quādoqꝫconfortatur et roboratur oꝑe artificis. Unde virtꝰ illaſe minis ſic roborata oꝑatur ad organiſatōem: p̄paratqꝫ corpꝰ ac reddit ꝯgruum ad anīe rōnalis ſuſceptōeꝫinceſſanter cooꝑante et influēte ip̄o continēte. Un̄ noneſt neceſſe prius ineſſe vegetabilem ac ſenſibileꝫ embrioni ꝑ modum informātis: vt ſic preꝑetur ad ſuſceptōeꝫrōnalis: ſed ſolūmodo ꝑ modū exterioris ip̄m corpuspreparātis: quod debet eē organuꝫ ac ꝑfectibile ipſiusanime ꝑficientis. Ꝙ autē dicit philoſophꝰ ꝙ erit inconceptu prius anima cibatiua: ⁊ poſtea ſenſibilis aīapōt intelligi quātum ad virtutem operatiuā non ꝙͣtuꝫad ſubſtantiā informatiuā. Prius enim in eo fint oꝑationes vegetatiue que ſunt alimento vti ⁊ augmētari: