Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſquintus

ꝯſimil̓ in ſpecie virtute celeſti cooꝑante: ut in generatique vniuoca. Simili ex eiſdē cauſis ꝓducūtur quedam animalia in eſſe: mediāte virtute celeſti excitantevirtuteꝫ intra latentem ſine oꝑatione conſimili. Huiuſmodi ſunt illa que exeunt in eſſe ex corꝑum corruptiōeEt ſicut prima productō ſiue virtus ad producendumeſt indita creaturis modo iſto a prouidentia conditoris. ſic ſcd̓a: modo ſcd̓o Unde Auguſtinꝰ ad oroſiuꝫMulta itaqꝫ videmꝰ animalia ex corruptōe corporummaxime mortuoꝝ naſci. Nunquid tunc creata ſunt qn̄ip̄a corpora: abſit ut tunc creata dicātur qn̄ ipſa corpora: ſed corporibus inſita ſunt quodāmodo initiataſunt temꝑe exoritura. Sicut enī ſemen cuiꝰ libet arboris habet quādam vim: ut cum obrutum fuerit ī terraoriatur virgultū producat. Deinde ramis nichilominus conſtipata dilatetur. Et frondibꝰ ab eiſdem ac floribus decorata fructificet. ita eſt in corꝑe ut ita dicamquoddam ſeminariū: vn̄ ſuo tēꝑe curante prouidentiadei aliqua genera oriantur.XLV. De comparatione forme celeſtium corporum ad vitaꝫ inferiorum.¶¶ Orma uero celeſtiuꝫ corꝑuꝫ licet uita non ſittamen quo ad quedā nobilior eſt om̄i uita iſtorum inferioꝝ. Eſt enī omnino ſeꝑata a contrarietate: ideoqꝫ incorruptibilis eſt per ſe ac accidensloquendo phiſice: et ꝙͣtum ad hoc eſt nobilior tam uitaſenſitiua ꝙͣ uegetatiua. Licet enī neutra compoſita ſitex contrariis utraqꝫ tamē ſeqͥtur contrarioꝝ mixtiōeꝫet ideo utraqꝫ eſt corruptibil̓. Preterea formā corꝑisceleſtis omnino eſt in alterabilis impaſſibil̓: ꝙͣtumad hoc eſt nobilior etiaꝫ ꝙͣ uita intellectiua homīs. qm̄hmōiuita eſt alterabilis paſſiblis quodāmodo ſequēdo ꝯplexionem corꝑis. Beniqꝫ nobilioris ſunt ꝯditōiſcorꝑa celeſtia: ꝙͣtum ad uirtuteꝫ quam influunt in infeora: qua ſcꝫ illa in eſſe producūtur conſeruātur etiāꝙͣtum ad eoꝝ forme nobilitatem: qua omnino appetitꝰmaterie termīatur: que ſcꝫ duo inueniuntur in illisque uita perficiūtur. Ueꝝ licꝫ corpus celeſte nobiliusſit corꝑibuſ vegetabiliū ac ſenſibiliuꝫ ꝙͣtuꝫ ad luminoſitatis incorruptibilitatis ac ceteroꝝ p̄tactoꝝ proprictatem: tn̄ non ꝙͣtum ad vitam ſuſcipiendi aptitudinēſiue dingnitatem. Forma quippe viuificatīa multaruꝫoperatōum eſt principium. Ideoqꝫ corpꝰ ad hmōi formam aptum non poteſt eſſe: niſi corpuſ ethrogenium:ꝙͣtum ad naturam ꝯplexiōis que ex multis eſt cauſis:et ꝙͣtum ad eſſe organizatōis. Que qꝛ nullū celeſte corpus habet. Ideo tantā ydoneitatem reſpectu vite nonhabꝫ Sed forſitan aliquis obiiciet qd̓ in. xi. prime philoſophie ſcriptum eſt: principiū mouens celū mouet ſic̄mouet deſideratum intellectū. Ex quo arguit comentator: celum eſt animatū: ſi enī mouet celū: ſicut deſideratum intellectū: tunc illud mobile quod moueturab illo ſcꝫ celum eſt deſiderās intelligens: ac per cōſequens animatū. At philoſophꝰ de vltimo mouente loquitur: qui nullo modo nec per ſe nec per accn̄s mouet̉ dicitur mouere: vt deſideratū intellectū: non qꝛ deſideratum ſit intellectū ab ipſo primo orbe uel alijs: ſꝫa motore primi orbis. Ponebāt enī intelligentiastores orbiū: ut iam ſuꝑius oſtenſum eſt. Dicitur auteꝫmouere ut deſideratū: ꝙͣtum ad effectus qui fiunt ininferioribus per motum orbis primi alioꝝ: ꝙͣtū adeffectum aſſimilatōis ipſoꝝ orbium ip̄o primo Motores enī orbiū deſiderant intelligūt ab ip̄o primo mouente aliquos effectus fieri in iſtis inferioribuſ mediāte motu corꝑum ſuperceleſtiū: et etiā in ipſis corꝑibusceleſtibus: quoꝝ ipſi ſunt motores coniūcti. Effectusin orbibus iſtis eſt aſſimilatō ipſi primo. Uel poteſt aliter dici: primū mouet: ſicut mouet deſideratū intel

lectum: quia ipſa mobilia ſeu mota ſcꝫ corꝑa celeſtiadeſiderēt intelligāt ip̄m: ſꝫ quia ipſum primū mouēsmouet ſicut illud quod deſideratur intelligitur. id ē ſicuti finis mouet deſiderātes ipſū intelligentes. Hoceſt: mouet nullo motus. Unde cōmentator ait: Cuꝫprimū mouens mouet non mouetur: neqꝫ ſcd̓ꝫ accn̄sneqꝫ ẜm ſeipſum ſicut mouetur anima que eſt ī corꝑe.Neceſſe eſt ut iſte motor moueat quemadmodū deſideratum affectatū mouet nos.PXLVIUtrum viuat aliqd̓ animal carēs ſanguine.Uoniaꝫ autē in multis locis dicit ſcriptura:anime id ē vite ſedes eſt in ſanguiue. Uidetur nec anima nec uita ſit in carentibꝰ ſanguineEcontra vero certa nouimus experientia: multa genera piſciuꝫ viuunt ſanguine carentia. Cunqꝫ anīa ſitſpūalis ſubſtantia: hn̄s ſitum: nec determinans ſibipartem in qua ſit per inciſionem. Merito queri poteſtcur in ſanguine dicatur habere ſedem. Ceteꝝ cuꝫ ſedesanime uel vite eſt in ſanguine cum in omnibꝰ membrisſit ſanguis: in om̄ibus erit ſedes vite. At huic ꝯtrariūhabetur in libro de motu cordis: vbi d̓r cor eſt ꝓpriūvite domicilium. Nos itaqꝫ dicimꝰ: quedā carentiaſanguine viuūt: aīas habent. autē dicitur animeſedes eſſe in ſanguine. ibi dicitur anima vitā carnalisque finitur mortē. Unde ſuꝑ illud verbū leuitici. Aīacarnis eſt in ſanguine. dicit Auguſtinus: in ſanguīealiquid eſt vitale: quia per ipſum maxime in hac carneviuitur: qꝛ per om̄es corꝑis venas diffunditur: ipſaqꝫcorꝑis vita anima uocatur: non vita que migrat: ſedmorte finitur: qua videlicꝫ locutiōe vtitur et Apoſtolꝰdicens: Non facio animā meā precioſioreꝫ ꝙͣ me Uitaergo hominū temporalis: vita pecudum in ſanguinedicitur eſſe: quia inter quattuor humores ſanguis eſtpatiſſimus maxime amicus nature. Omniaqꝫ mēbratam ſolida ꝙͣ mollia a ſanguine tanꝙͣ nutrimēto habētortum: quia mēbroꝝ omniū ſanguis ē nutrimentū.ergo dicitur. anima et vita in ſanguine hn̄t eſſe ul̓ ſedēintelligi debet in habentibꝰ ſanguinem. Nec ibi ſumit̉anima pro ſpūali ſubſtantia: que eſt corꝑis perfe ctō: viuificans illud ſua pn̄tia: ſed: vt dictū eſt: pro corporalivitā cuius ſedes dicitur eſſe in ſanguine: qꝛ ſanguiſ eſtmaxīe amicus nature. ac per hoc maxīe conſeruatiuusvite. Et vt legitur in libro de motu cordis. Calor et humor cōẜuatiua ſunt vite: que ſunt ꝓprie qualitates ſāguinis maxime qꝛ nutrimētum membroꝝ eſt ſanguis:quoꝝ eſſe ordo eſt ꝓpinquā diſpoſitō ad informatōeꝫanime. Ex cuius colligantia cum corꝑe eſt vitā corꝑal̓Deniqꝫ cor dicitur vite domicilium ratiōe preſidentievis vitalis: hoc impedit quin etiā vita ſit in alijsmembris.XLVII De quadruplici aſſignatōne ſedis vite incorporeOrro quia ſedes anīe vl̓ vite qn̄qꝫ dicitur eſſeſanguis: ut in leuitico: qn̄qꝫ cor: vt in euāgelioEet etiā in libro de motu cordis Quādoqꝫ verocaput: ſicut ponitur a caſſiodoro. Et qn̄qꝫ cerebrum: uta medicis. Merito queritur que ſit ratō: differētis huius aſſignationis. Ad hoc defacili pōt ex predictis reſponderi ex parte: cur ſcꝫ ſanguis dicitur ſedes vite: qͥamaxime eſt amicus nature: ac per hoc maxīe conſeruatiuus ē vite. Similiter etiā dicitur cor domicicliū vite:rōne ſcꝫ preſidentie vis vitalis: que primo viget in corde. Cur autem caput dicitur ſedes anime: rato eſt menbri ſublimitas: figura que bn̄ ꝯpetit ſublimitati ratōnalis creature. Un caſſiodorus: plurimi ait in capitemanifeſtant animā inſidere ad ſimilitudinē aliquaꝫ diuinitatis: ſi fas eſt cum reuerentiā tn̄ dicere: que licetomnia ineffabili ſubſtātia ſua repleat: ſcriptura tamen