UiceſimuſquintusLiber
ſcꝫ vitam. Sic ergo videtur: ꝙ in ſubſtātia viuente exſe nihil ſit: vnde vitam tribuat ei quod per participatōnem viuit. Ceteꝝ actus ſiue perfectio nobil̓ reqͥrit perfectibile nobile ſibi ꝯuenienter reſpondens. Cum ergovita ſit de perfectōibus nobiliſſimiſ: videtur ꝙ eius appetitus ſit determīatus circa ꝑfectibile qd̓ eſt de genere nobiliū: qual̓ eſt ſubſtātia ſpūalis: non autem corꝑal̓Et ita ꝙ fixus ſit eius appetitus circa iſtā: ⁊ non extendat ſe ad illā. Nam ⁊ conditōnes iſte vnitas ⁊ ſimplicitas eoꝝ nobilitati: quoꝝ conditōes ſunt atteſtantur: ethabēt determīatum eſſe circa vnū: ⁊ idem: nec ad pluradiffundūtur ul̓ extēdūtur Multo fortius ergo videturhoc de uita: que nobilior eſt forma: ꝙ ſcꝫ quādā indiuiſione uel vnitate in vno materiali habeat eſſe. ⁊ non cūdiuiſione ⁊ extenſiōe ad plura ſcꝫ ſpūale et corꝑale. Deniqꝫ cū aliqua ꝓprietaſ cōmunicatur a duobꝰ: neceſſe ēhoc eſſe mediante aliquo vno in quo cōueniant: vno inquā nō generali: ſed ꝓpinqͥori. At uero ſubſtātia ſpiritualis et corporal̓ non habent cōuenientiā niſi in genere: nec videntur in aliquo propinqͥori conuenire ſecūdūquod reqͥrit cōmunicatō uite. Et ita videtur ꝙ nichilhabeat in ſe ſub̓ia ſpūalis vnde communicet vitam corporali.¶ XXXVIII.Reſponſiones ad eaſdeꝫ.Os itaqꝫ reſpondemus ad hoc ꝙ licꝫ diſtantiaſit inter ſubſtātiam ex ſe viuenteꝫ ⁊ illā q̄ viuitper ꝑticipatōem inqͣtum hoc eſt corꝑale et illd̓eſt ſpūale. Eſt tamē qͥdam illarum ordo ac reſpectus qͥeſt perfectōis ad perfectibile. Unde illaꝝ ē appetitusmutuus ⁊ ratō quedam colligatōis eorum adinuicemquibus mediātibus eſt influentia uite ab vno in aliud.Itaqꝫ licꝫ nihil inditum ſit ſpūali ſubſtātie vnde appetat corꝑali uitam tribuere: inꝙͣtuꝫ diſtant ut corꝑale etſpūale tn̄ inqͣtum huius appetitus eſt illud ꝑficere: etetiā in perficiendo illud pleniorem ſibi ꝑfectōem acquirere: habet aliquid vnde uitā illi appetat ⁊ poſſit tribuere. Ceterum aliqua ē ſubſtātia ſpūalis: cuiuſ nullo mōdependet a corꝑali perfectō. et eſt aliqua cuius ꝑfectōdependet aliquo modo. Qm̄ igitur appetitus re ī nullomodo termīatur niſi adepta ip̄ius perfectōe: illiuſ igit̉ſubſtātie ſpūalis appetitus cuius perfectio dependetaliquo modo a corporali: non terminatur niſi ī coniunctōne cuꝫ ſubſtātia corꝑali. In nullo igitur deteriorat̉conditio uite ex hoc: ꝙ appetitus ſub̓ie ſpūalis viuētiſeſt ut cōiungatur cum ſubſtātia corꝑali: a cuius cōiunctione pleniorē perfectōnem ſortitur: immo melioratur.Nobilitas ergo huiꝰ actus qui ē vita nō impedit quinappetitus ſubſtātie ſcꝫ ſpūalis viuentis cōuenienter ſeextendat ad hoc ꝙ vniatur cuꝫ corꝑali ſubſtātia. Et verum eſt ꝙ vnitas atteſtatur nobilitati: cuius conditō īnullo deterioratur: ex ipſius vniꝰ multiplicatōe: immomagis perficitur ⁊ perfectior oſtēditur Sicut patet deluce cuius uirtus ipſius multiplicatiōe maior efficituret perfectior oſtenditur. Similiter eſt in propoſito. Uita enim: ut tactū eſt: ex coniunctiōe ſubſtātie ſpūalis cūcorporali ex qͣ quodāmō multiplicat̉. ī ſub̓ia corꝑali magis viget: efficiturqꝫ iocūdior ⁊ ꝑfectior. Nec hec multiplicatō aliqͥd tollit de vnitate ip̄ius uite: cum ſemperilla ſit una q̄ ē ſubſtātie ſpūalis: ſed eſt cauſa ꝑfectiōisillius ⁊ oſtenſio nobilitatis. Porro ſubſtātie ſpūalis .ſ.anime et corꝑalis que ab anīa perfecitur: eſt ꝯueneintiaquedam p̄ter illam que eſt generalis: que attenditur inmultiplicitate potētiaꝝ ſiue uirtutum operatiuaruꝫ exparte anime: ⁊ multiplicitate naturaꝝ ſiue ꝑtium organicarum ex parte corporis. Naꝫ corpus humanū interomnia corꝑa ꝯpoſitiſſimū eſt. Et hoc reqͥritur propterhoc: ꝙ anima que eſt perfectio eiuſ ⁊ motor eſt multaꝝoperationum effectiua. Quarum tn̄ non poſſit anīa effectiua eē per ſe: īmo neceſſariū eſt ut exerceātur ꝑ corpꝰ
Neceſſe eſt ergo ꝙ corpus hmōi multiplicitatē habeatorganoꝝ. preterea conueniūt in mutuo appetitu perfectōnis. Appetitus enim corporis eſt: ut ab aīa perficiatur. Similiter ⁊ appetitus anīe eſt ut corpus perficiat:⁊ illud perficiendo pleniorē perfectōem ſortiatur. Iſteaūt appetitus mutuus eſt cauſa colligatōiſ illoꝝ ad inuicem ⁊ communicatōnis uite.¶ XXXIX¶ De duplici vita ſcilicet creata et increataSt aūt et vita quedā increata de qͣ dicit Au.ī libro de fide ad petꝝ. Beus natural̓r eſt vita¶ Iohānes quoqꝫ damaſcenus dicit: ꝙ exceptadiuina tres ſunt ſpēs uite: ſcꝫ plantaria ſenſibil̓ intellectualis. Et reuera in deo eſt vitā: non per differentiaꝫ aſubſtātia: ſed ip̄e eſt uita: ⁊ ſuum eſſe eſt ſuū viuere. tantoqꝫ uita eſt nobilior: ꝙͣto ſimplicior. et qm̄ eſſe diuinūeſt ſimpliciſſimū nihil habens admixtū de paſſibilitateideo eſt plena actualitate ⁊ vigore. Quoniā ergo uitaeſt quidam vigor internus ut ſup̄ tactum eſt: et viuerequoddā vigere: hinc eſt ꝙ in deo eſt uitam vltima ꝑfectione reperire. Si aūt econtra obticitur ꝙ uita ul̓ viuere addit ſupra eſſe In deo aūt nihil additur ad eſſe: alioquin in ipſo eſſet aliqua compoſitō. Reſpondemus ꝙviuere qͥdem addit ſupra eſſe in eis in quibus eſt vitaper differentiā aliqua. ita ꝙ in viuente differt illud qd̓viuit ⁊ quouiuit: hoc aūt eſt in rebꝰ creatis tm̄. que .ſ.habent paſſibilitatē eſſe actui permixtā. At uero ſolusdeus eſt in actus puritate ſiue actus purus. Ideoqꝫin ipſo viuere non addit ad eſſe: ſed eiuſ eſſentia eſt vita ſua. Porro ſi obiiciet aliqͥs: ꝙ uita cōtrahit ī aliqͦdgenus entis Entium enī quedam viuunt: ⁊ quedā nonviuūt: ⁊ ita n̄ uidetur illiʸ ꝯuenire quod eſt ſupͣ oē genꝰet non in genere. Dicimꝰ ꝙ duplex ē uita. una ſcꝫ increata que eſt origo oīs vite: nec cadit ſub determinatōnetemporis uel motꝰ: ſed ē eterna. Et hec eſt per ſe viuifica et ſubſtantifica. Unde Dyoniſius ī libro de diuininominibus. Laudanda eſt inquit uita eterna: q̄ per ſeipſam eſt uita: omniſqꝫ uita et vitalis motus eſt ex ip̄a.Hec ergo non cadit ſub aliqua differentia que trahatin genus: ſed ē ideꝫ cum eo quod eſt ſimplex ac ꝑ ſe. ſcꝫdeus Et eſt uita cauſalis ſiue cauſa uite ſecūde ſcꝫ uitecreate: que ꝑticipata eſt per diſtinctōem ac ꝓprietatemvnicuiqꝫ uinenti conuenientem. Hec aūt uita ſcꝫ ſcd̓omodo ſumpta trahit in genus. Sed fortaſſis adhuc obiiciet aliquis: quia ſcriptū eſt in libro de motu cordis:animatū et viuens paria ſunt ad ſe inuicē. Ex quo uid̓tur ꝙ eſſe viuentē ⁊ habere animā conuertātur. Cū ergo deuſ non habeat animā: videtur nec habere uitam.Ceteꝝ ut ſuperiꝰ eſt oſtenſuꝫ: in quo ē uita eſt appetitet deſideriū. At in nullo eſt deſideriū alicuiꝰ quin ſit ⁊indigentia reſpectu illiꝰ. Cum ergo in deo nulla ſit indigentia: uidetur ꝑ conſeq̄ns ꝙ nec uita. At ph̓us ī li.de motu cordis inqͥrit de uita: q̄ habet eſſe in corꝑibuset d̓ illa ueꝝ eſt: ꝙ anīatū et viuenſ ad ſe inuicem pariaſūt. Sꝫ loq̄ndo general̓r falſū eē ꝯſtat: qꝛ viuit angellicꝫ anīam non habeat. Porro eſt appetitus rei diſtantis: et hic habet imꝑfectionem ānexam. Et ē appetituſrei indiſtātis: qd̓ poteſt eſſe dupliciter uel quia coniugitur appetitus appetibili: uel qꝛ idem eſt per eſſentiam.Aliqn̄ enī eſt appetitus appetibili coniunctus: ⁊ tn̄ eſtaliud ꝑ eſſentiā. Aliquādo aūt idem ē appetens et appetibile per eſſentiā: ⁊ hoc eſt in primo: vbi ſcꝫ idem eidelectanſ ⁊ in quo delectatur: fruēs ⁊ quo fruitur. Ubiuero talis appetituſ nullꝰ eſt affectus ſed uita perfectedelectabilis: nullo indigens exiſtens in fine nobilitatiret delectatōis. Ꝙ aūt dicitur a Dyoniſio: ꝙ nec anianec uita eſt in deo: intendit oſtendere nec uitā nec aliade deo dicta proprie ſumpta deo ꝯuenire. Deniqꝫ ī illouerbo Bernhardi: Uita eſt motus internus. cauſaliseſt p̄dicatio: quia ſcꝫ uita eſt cauſa motus. Eſt itaqꝫ in