LiberUiceſimuſquintus

eſſe in ſubſtantiis uiuētibus: et ꝙ motꝰ internus ſubieſimplicis eſt uigens appetitus: qui uitā oꝑatur in ſinplicibus. Et ita uidetur neceſſe ponere: ꝙ preter appetitum aut deſiderium impoſſibile eſt aliquid reperire: qd̓uigeat intrinſecus.¶ XXXV.Reſponſiones ad obiecta in contrariū.¶ Ortaſſis aūt obiiciet aliquis contra predicta:ꝙ anima: ut dicit Ambroſius: eſt uita. Un̄ cumania n̄ ſit original̓r a ſeipſa: uidet̉ quod nec uita originē habeat ī viuēte ex ſe .ſ. ex anīa. Ceterū in reuiuente ex ſe non ſunt niſi duo principia. ſcꝫ materia etforma: ſiue quod ⁊ quo: uel potentia ⁊ actus: que in ſimplicibus dicūtur ab aliqͥbus eſſe quaſi materia ⁊ formaAt uero a materia uel quaſi materia non eſt uita ſicutab originali principio: cum uita ſit primus uiuentiſactus: ⁊ inter omnes actus nobiliſſimꝰ: tanꝙͣ ille a quouel qui eſt eſſe Ipſa quoqꝫ uitā ſemper eſt in actu ſuoIdeoqꝫ diffinitur per actum continuuꝫ: ⁊ nihil tale eſta materia ſicut originali principio Sed nec ut uidetura forma uel quaſi a forma. cum uita ſit quedā forma: ⁊forma non ſit ex forma. Cum igit̉ res ſit ex illo quod ēeius origo uel principiū originale: non uidetur eſſe forma uiuentis origo eius uite. Beniqꝫ origo ul̓ principium ſiue cauſa nobilioris eſt cōditōis eo cuiꝰ eſt cauſa.Cum igitur in genere formaꝝ uita ſit nobiliſſima: nll̓aforma uidetur eſſe origo uite uel cauſa. Porro ſi dicat̉ꝙ uita non eſt a uiuentis materia: neqꝫ a forma. ſed abutroqꝫ. contrarium argui poteſt ex p̄dictis iuxta modūquo ph̓uſ arguit concludens. illud quod ex neutro ē aliquoꝝ duoꝝ. non eſſe ex utroqꝫ. Ad hec omnia breuiterpoſſumus dicere: ꝙ anima: ut ſuperius tactū ē: dicituruita ꝑ concomitantiam cauſalitatis non per ydemtitatem eſſentie. licet aūt materia inꝙͣtum hmōi non ſit actiua ꝑ ſe uel oꝑatiua. tamen rōne qua inclinatum habꝫappetitū ad actum: pōt origo eſſe quodāmodo formeomnino actiue: que eſt uita. Principia quippe uite: utdictū eſt: quodāmodo fundantur in eſſentialibus principiis rei uiuētis: ideoqꝫ uita quodammō habet originēex ip̄is Ꝙ aūt forme n̄ eſt forma veꝝ eſt ꝑ ſe loquēdoſcꝫ in ratione: qua forma eſt informās. Forma quippeloquendo per ſe non eſt ꝑfectibilis forma: nec eſt formeꝑfectiua Sed potius materie ſiue exiſtentis ī potētiainqͣtū hmōi. poteſt tamē forma vna eſſe originale principium alteriꝰ forme. Forma nanqꝫ ſiue ꝑfectio totiusquodāmodo habet originē a forma que eſt ꝑfectio materie. Ꝙ aūt cauſa nobilioris ſit conditōis eo cuius eſtcauſa: non eſt veꝝ de cauſa quacūqꝫ: ſed de cauſa efficiente cōpleta ⁊ ſufficientē. Principiū aūt originale reinequaꝙͣ de neceſſitate eſt hmōi: ſed potiꝰ deterioris eſtꝯditionis eo cuiꝰ eſt origo: ut patet in limo: qui fuit originale principiū corꝑis homīs primi quodāmodo. Deniqꝫ in multis ita ſortitur a duobus aliqͥd eſſe: quod aneutro ꝑ ſe. Ꝙ aūt dicit autor ſex principioꝝ. Si quiſpͥmā ⁊ ſcd̓aꝫ deſtruxit: ⁊ terciā utiqꝫ d̓ſtruxit: q̄ ex ꝯiūctōe efficit̉ utriuſqꝫ: ītelligit̉ vbi aliqͥd eē ponit̉ ex vtroqꝫ aliquoꝝ diuiſim ſūptoꝝ. Intēdit enī ibi determīarea quo dicatur aliquid magis ⁊ minꝰ ſuſciꝑe. Quidamnempe ponebāt hoc eſſe a cremento uel decremento ſuſcipientis. Quidam autem ab eius quod ſuſcipitur cremento uel decremento. Quidā ab utroqꝫ ſcꝫ et ab hocet ab illo. In hoc ergo caſu dicit: ꝙ ſi nō dicitur aliqͥdſuſcipere magis uel minꝰ ab ipſo ſubiecto ſuſcipiente:nec ab illo quod ſuſcipitur: id ē forma uel qualitate: nō¶ XXXVI.ſuſcipit ab utroqꝫ.¶ Ꝙ res ex ſe viuens habet aliquid in ſevnde vitam alij tribuitUUod autē ex ſe vinens vitam alij tribuat: vtanima corpori: dicit Auguſtinꝰ ī li. xiii. d̓. ci. d̓i

Uiuit ait corpꝰ ex aīa: cum anima viuit in corꝑe: ſeu viuat ipſa: ſeu non viuat ip̄a ex deo. Cum igitur anīa ſitactus ſiue ꝑfectō corꝑis organici teſte philoſopho. corpuſ ab anima viuit: ut ab ea que eſt eiuſ ꝑfectio: ipſaqꝫvitam tribuit corꝑi: ut eius perfectibili. Cūqꝫ ꝑfectōtribuat aliqͥd perfectibili inquātum tale:. id vnde hocilli tribuit. aliqͣ mō eſt originaliter in ipſo tribuente.Uiuens ergo ex ſe aliquo mō original̓r habet in ſe. vn̄tribuat vitam viuenti per participatōem. Ueꝝ ad huius rei notificatōem conſiderādum eſt: ꝙ ſicut ꝑ appetitum anima in ſe vigoratur: ſic ꝑ appetitum in corꝑequod viuificat vitam operatur. per appetitū enī corꝑivnitur. et ꝑ appetitum corpꝰ variis motibus mouet: vtet ip̄m perficiat: ⁊ ipſa etiā perficiatur. Quod ut manifeſtius fiat: modū vnitōis anine cum corꝑe: ⁊ quare neceſſarium eſt ipſam vniri corꝑi videamus. Sciendumergo eſt: ꝙ appetitus in ſubſtātia ſimplici nec vigoreꝫactualem facit: nec vitam oꝑatur niſi cū ꝑficit. Cū autēactui ſuo coniūgitur ⁊ ſuo deſiderabili vnitur: ⁊ in eiuſvnione delectatur: ꝑfectus eſt: ⁊ vitam operatur Tuncenī viget anima et delectatur. Sicut aūt dicit Auicen.Delectatio cuiuſqꝫ virtutis plena eſt: ac qͥſitio ſue ꝑfectionis. Cum aūt caret ſuo deſiderabili: minuitur autdeficit appetitus: ⁊ uita languet aut extinguitur. Un̄argumentū efficax ſumitur: ꝙ ſupͣ appetitum vita fundatur. Si enī completo appetito vita ꝑficitur: eoqꝫ debilitato debilitatur: ⁊ deficiente extinguitur: aut ſuntidem appetitꝰ et uita: aut vnū eſt alterius cauſa Quiaigitur appetitus vitaꝫ non facit in actu niſi ꝑficiatur.In quibuſdā vero non eſt completus de ſe: ſed aliquoindiget exteriori ut p̄ficiatur: in eis vitam non facit inactu: niſi ei quo indiget coniūgatur. Et eſt ratio quareſub̓ia ſimplex corꝑi vnitur: vt vicꝫ appetitꝰ ſuo deſiderabili coniungatur: ⁊ ſic in actu vigeat: ⁊ vita ī ea perficiatur. Si enī completus eſſet in ſe eius appetitꝰ: nunꝙͣ corꝑi eſſentialiter vniretur. Per appetituꝫ ergo corpori vnit̉: ⁊ inſeꝑabiliter ſe tenet: niſi ſit defectꝰ ex ꝑtecorꝑis: vt per hoc actui iungatur: et vita perficiatur.Per appetitum etiā variis mōtibus mouet corpus: ut⁊ ip̄m ꝑficiat: ⁊ ipſa ꝑficiatur. Et hec ē ratio colligationis anīe cum corꝑe: quamuis hec ratō multiplex ſit ⁊differēs in diuerſis In qͥbuſdam enī maior: in alijs vero minor reperitur vis colligatōis. In qͥbuſdam enimquodāmodo idem eſt viuere: ⁊ vitam alij tribuere. Un̄quarūdam anīarum et corporū eſt qͣſi vita vnā ⁊ vnumvite complem̄tū: vt in vegetabili ⁊ ſenſibili. Hec enimde ſe non hn̄t aliquam differentiā vite: niſi quā trahūta corꝑe: vn̄ et ſecundum vitam ſuam dependēt a corꝑeet ideo vita eoruꝫ nō eſt ſeparabil̓. In alijs vero vt ī ratōnali: non eſt idem viuere ⁊ vitam corꝑi tribuere ꝙͣuiſab eodem ſit: vt ab appetitu modo quo tactuꝫ eſt. Hecem̄ habet vitam ꝓpriam: que non eſt corꝑis: ab ipſa tamen deriuatur vnde tribuitur vita corꝑi: ⁊ ideo hec ſola ſecundū vitam ſuam a corꝑe eſt ſeparabil̓: ſic igiturpatet quomodo ꝑ appetitū vitam corꝑi tribuit: et quōper ipſum eſt rato vnionis et colligatōnis anīe cuꝫ corpore: et quomodo ī diuerſis diuerſimode Et ex his patet ꝙ eodem vigore quo viuit anīa vitam poteſt corꝑi¶ XXXVII.tribuere.¶ Oppoſitōes in contrariumEd fortaſſis obiiciet aliqͥs. ꝙ idem eſt genusdiſtantie inter ſubſtātiam ſpūalem ⁊ corporalēque ē inter aīal ratōnale et irratōnale: ſicut igitur anīali ratōnali nihil eſt inditum: vnde tribuat veltribuere appetat irratōnali anīali: id quod eſt ī illo nobiliſſimum. ita videtur: ꝙ et ſubſtantie ſpūali nichil inditum ſit. vnde tribuat uel tribuere appetat ſubſtantiecorporali quod eſt in ea nobiliſſimum ſiue potiſſimum