LiberUiceſimuſquintus

ſed nō aſſil̓at̉: et eū quoqꝫ qui nondū eſt cibus: ſicut eſtciboꝝ ⁊ ſanguīs ſuccoſitas. Nā ad om̄e mēbꝝ ꝑueīt cibus duobꝰ tꝑibꝰ. Stomachꝰ enī tꝑe quo cibos digeritquod nature ſue proxīm eſt: ex eis ſumit: ut in eſſentiamſuā alterāſ illo paſcat̉. hinc etiā ſanguis ab epate mittitur per venas: q̄ ab epate ad exteriorem eiꝰ tunicaꝫ veniunt: et illo quoqꝫ paſcitur. Eodem mō tꝑe tranſituscibi: qd̓ in eo ſubtiliꝰ eſt: vaporiſqꝫ nat̉e propinquiꝰ: os⁊ nerui ſumūt: eoqꝫ nutriūtur. Sꝫ ⁊ ſāguis ad ea venitex eꝑate per uenas que ab ip̄o a radicibꝰ germinātur.eoqꝫ nutriūtur. Inteſtinoꝝ aūt ſubſtātialia ex cibo quiad ipſa a ſtomacho et per ea ad epar mittitur: ſumuntquod eis neceſſariū eſt. ipſiſqꝫ ſanguis ab epate mittit̉per uenas que a porta findūtur quo paſcuntur: et eorūſubſtantia augetur. Similiter ⁊ inteſtina groſſa ex purgamēto ciboꝝ quod eis ꝯpetit ſumūt et paſcunt̉ eiſqꝫſanguis cōtinuatur per uenas: que ipſis ab exterioribꝰeoꝝ iungūtur. Ad ep̄ar aūt a ſtomacho cibus mittiturtemꝑe quo ī ſtomacho cibꝰ digeritur: qꝛ trahit eū ep̄arper venas quibuſ ſtomachus ⁊ ip̄e continuantur. fitqꝫilli alius: poſtꝙͣ in ſtomacho cibꝰ decoctus ab ipſo in inteſtina deſcendit. ad omīa uero reliqua menbra cibꝰ abcꝑate mittit̉ per uenas: que ab ipſo ad illa diffundūturtꝑe quo cibi ſuccoſitas ad epar inteſtinis mittitur: āteꝙ digeratur: ⁊ ſanguis fiat. ſubiūgiturqꝫ illis alius cibus per eaſdē venas: poſtꝙͣ digeſtio facta eſt: ⁊ in ſanguinem ꝯuerſus. Hoꝝ igitur oīm menhroꝝ ſingl̓m trahit ad ſe cibū: aut a menbro debiliori: ut ab epate cor:et ab inteſtinis ep̄ar: ⁊ a uenis nō pulſātibus ſtomachꝰAut a fortiori ſe: ſed in quo plurīa eſt materia: quā tota nō indiget: ut ſtomachus ab epate trahit: cū ipſe ſitvacuus: ⁊ ep̄ar ml̓tum habeat ſanguinē: ut eo paſcaturExpellit etiā menbꝝ ſuperfluā materiā: que ī eo eſt: adid quod ī eo debilius eſt: ut ſtomachus. ad inteſtīa autin propinquiora menbra: ut ſi materia collecta ſit in ſtomachi ſuꝑioribus: eā ad os vomitu expellit. Si aūt abinferioribꝰ ad inteſtīa: per ſolutōem demittit. ꝑ hāc itaqꝫ uirtutē naturalem. id eſt digeſtiuā cibi regimen eſt ⁊materiaꝝ que ſunt in corpore.¶ VII¶ De actionibus attractiue et retentiue virtutum in ſtomacho.Ualiter aūt cuiuſqꝫ naturaliū virtutum actioſit in corporis menbris duobus galieni proponimus exēplis in ſtomacho. ſcꝫ et matrice: eo ꝙin his aplius ſenſui naturales pateāt actōnes. Attrationis actōem tranſglutiendi tꝑe patet eſſe ī ſtomachoPrimo qͥdem ex motu meri ⁊ ſtomachi. qm̄ quādo magna eſt cibi neceſſitas: uterqꝫ cibum ab ore trahit. curtaturqꝫ meri: ⁊ ſtomachuſ ad ſuꝑiora aſcēdit nimio cibi attrahendi deſiderio. Un̄ plura uidemus animaliaquibus et meri breue eſt tēpore quo cibū ſumunt: ⁊ ſtomachus eoꝝ intm̄ aſcendit: ut ori copuletur. Quod fitcum ⁊ os latū eſt. ⁊ ipſa animalia guloſa. Deniqꝫ uidemus meri cū eī dulcis ac delectabiliſ cibus porrigiturip̄mqꝫ ſtomachū euꝫ citiſſime trahere: intm̄ ut ep̄ar qͦꝫvelocius illū a ſtomaho trahat: ꝓpter eius delectatōeꝫ⁊ nature ſue propinquitatē. vnde ⁊ ſi quis alium cibuꝫpoſt dulcē comederit: ⁊ deinceps uomat. inuenit qd̓ vomituſ expellit vltimo dulce. quoniā illud in fūdo ſui ſtomachus traxerat. Si autem abominabile porrigitur. ⁊meri: ⁊ ſtomachus illud expellunt. nec tranſglutiendi:niſi in quadā difficultate aditum parāt Preterea homo etiā capite demiſſo. ⁊ pedibus ad ſuperiora reuolutis optīe cibū tranſglutit. ⁊ ad ſtomachū qui ſuperioreſt ꝓuehit. Ex his patet ꝙ in ſtomacho virtꝰ naturaliſſit: q̄ quod illi ꝯfiguratū eſt ⁊ ꝯueniens ad ip̄m trahit.Retinens quoqꝫ virtus ⁊ in ſtomacho et inteſtinis apparet: quia cum cibuſ ad ip̄m ꝑuenit: ſtomachus ſupereum vndiqꝫ ſtrīgitur: eiuſqꝫ inferiora claudūtur locus

ſcꝫ qui ianitor dicitur. tanta quidem artatōe vt nichilomnino etiā humidi poſſit effluere. ſicut apparet quando ip̄a hora qua alicui animaliū datus eſt cibus: eiꝰ interiora inquirūtur. Inuenitur nanqꝫ ſtomachus ſupercibum complicatus ⁊ ianitor ꝯſtrictus ⁊ quaſi colligatꝰSic quoqꝫ ſi idem fiat: poſtꝙͣ in inteſtina cibuſ a ſtomacho deſcendit: reducta inueniētur inteſtina: ſuꝑ ea quein ip̄is ſunt ciborum purgamenta eiſqꝫ inherentia.VIII.¶ De actione digeſtiue virtutis in eodem.Igerentis actio virtutis eſt cum principiis retinentis. ſtomachus nanqꝫ cibum ꝑ meri ad ſetractum ſtatim retinens incipit mutationem.Cuiꝰ actio duabus cauſis fit vna eſt vt ei cibuſ competēs fiat idqꝫ quod in eo ſibi conueniēs ⁊ nature ſue ꝓximum eſt ſumens oꝑimentis ⁊ tunicis ſuis addat. Altera eſt: vt epati facile fiat ip̄m immutare: ⁊ in ſubſtātiaꝫſaguinis vertere: ſicut ⁊ os quadā alteratione prius eūimmutat: quo ſtomacho facilis eius immutatio fiat:Non enī repente poteſt aliquid: ſed paulatim in cōtrariam mutari qualitatē. Ideoqꝫ panis non ſtatim vt incorpus intrauerit ſanguīs fieri poteſt: ſed in ore quideꝫprius aliqua tenuſ alteratur. quod patet ex eiꝰ reliquiisinter dentes remanētibꝰ: quoꝝ putridꝰ odor fit: induūtqꝫ gingiuaꝝ ac dentiū qualitatē carnis qualitatibus ſimilem Immutantur igitur in ore: cum ſubſtātia carnisque in ore eſt: occurrūt: ⁊ flegmati admiſcētur: quod digeſtum eſt: eiqꝫ calor datus eſt. vnde et impetigines acſerpedines curat: ⁊ vlcera quedaꝫ maturat: ſcorꝑionesquoqꝫ necat. hac igitur ratione et cibus immutātur inore: dehinc vero ſtomachus circūamplectēs eiꝰ ſubſtātiam: quas habet imprimit qualitates. eiuſqꝫ naturalicalore cibus immutatur: dum in eo quoqꝫ flegmati humido admiſcetur. Fit autē in eo maior immutatio ꝙͣ inore. qꝛ calidior eſt ꝙ os propter coleras ad ip̄m influentes. ⁊ qꝛ locus eius membris calidis eſt vicinus A dextriſ enim eſt illi ep̄ar: ⁊ a ſiniſtris ſplen: a ſuꝑioribꝰ coret dyafragma: a poſterioribꝰ ſpine lacerti. Sic ergo ſtomachus cibum immutans digerit: ⁊ ad inteſtina ſubtilia mittit. vbi etiā immutatōne quadā alteratur Porroep̄ar illū per venas que inter ipſuꝫ ⁊ inteſtina impliciteſunt: ⁊ irretite trahit. eūqꝫ immutans ſanguinem facitNam et in epate maior fit īmutatio ꝙͣ fuerat in ſtomacho: qꝛ multo calidior eſt ip̄ius cōplexio. Sanguinea ēenim natura eius ⁊ fere ſanguis coagulatus. Cum igitur ad eum ſuccoſitas cibi ꝑuenerit: ip̄am nature ſue aſſimilat: ⁊ in ſubſtātiam ſuā ꝯuertit. Simili ratōne ⁊ vene ab epate ſanguinē attrahūt: cūqꝫ membris diſtribuunt: ⁊ fit facillima cibi immutatō: ſueqꝫ ſubſtātie aſſimilatio. Patet igitur ⁊ in ſtomacho ⁊ in omnibus mēbrisīmutatem eſſe virtutē: que cibum in eoꝝ alterat natura¶ IX.¶ De actōne virtutis expulſiue in eodem.Epellētis actio virtutis incipit: cū retinentispariter ⁊ īmutantis deſinit Stomachus enimcuꝫ cibos digeſſerit: ⁊ quod ſibi opꝰ eſt aſſūpſerit reliquū quod incōueniens eſt ⁊ ip̄m grauat: ad īteſtina expellit. Tūc enī eiuſ ſuꝑiora ad os ip̄iꝰ reducta plurimū artantur: ⁊ inferiꝰ aperit̉ ianitor: qͦ cibꝰ egrediat̉.Tūc illū inteſtina ſubtilia attrahunt: ſumūtqꝫ quod ineo ſibi neceſſariū inueniūt. Huiuſqꝫ cibi ſuccoſitatē etmeſaraice ⁊ ep̄ar ab inteſtinis trahūt. Iā vero tunc inteſtina ſubtilia ad groſſa purgamenta cibi mittūt: a qͥbus ſcꝫ purgamentiſ ⁊ groſſa ſimiliter quod ſibi neceſſarium eſt ſumūt. reliquū vero quo grauātur ad exteriora propellūt. eadem ratione ⁊ oīa membra cū ex ciboqui ad ea mittitur: quod ſibi neceſſariū eſt ſumpſerint:reliquum eius abominabile eſt: ⁊ onus graue. Ob hocillud ad membrū cui cōuenit expellūt. Expellit autem