LiberUiceſimuſquintus

ad generatōis fetus complementū. Nutriens eſt illa q̄facit creſcere membꝝ. huius actō eſt a prīcipio generatōnis fetus uſqꝫ ad ꝑfectōem iuuentutis: ⁊ tūc deficitPorro natura paſcentiſ uirtutis eſt mēbris afferre ſubſtantiam eoꝝ ſubſtantie ſil̓em: reſtaurans q̄ ab illis diſſoluuntur. Huiꝰ actō eſt a principio generatōnis uſqꝫad mortem ipſius anima is. Uirtuti generanti ẜuiuntdue: ſcꝫ immutās et informans: Immutās eſt illa: queſpermatis ſubſtantiaꝫ ⁊ menſtruoꝝ ſanguinē in queqꝫmenbra fetus īmutat. Huiꝰ actō ꝑ quattuor eſt. fiūtqꝫvariaꝝ menbra ſubſtantiaꝝ. Nam ſi per calorem et humiditatem oꝑatur: caro procedit. Si per calorē et ſiccitatem caro cordis. Si aūt in frigido ⁊ humido: cerebꝝproducit. Si in frigido et ſicco: oſſa videbis oriri. Eritaūt eius actō ẜm qualitatum augmentū ⁊ diminutōeꝫin oībus reliquis membriſ: ſequūturqꝫ deinceps mēbraque operatur uirtus: ꝯplexiones qͣꝫ ip̄as ſequūtur qualitates quātuor ex habitudībꝰ viſis: tactis: odoratis: ⁊deguſtatis. Sunt aūt qualitates viſe: ut color rubeꝰ calorem ſeq̄ns: albꝰ frigiduꝫ comitanſ: qualitates vero tactus vt duꝝ et molle q̄ humidum ſequūtur ⁊ frigidumleuitas calorem. grauitas humiditateꝫ: ſubtilitas calorem: groſficies frigiditateꝫ Guſtus aūt vt ſapor dulciscalorem ſeqͥtur. Acerbꝰ frigiditatem. Olofactus autēvt odores iocundi ⁊ fetidi. His aūt virtus immutansvtitur ẜm qͣntitatem vnicuiqꝫ menbro neceſſariaꝫ. Differ̄t aūt virtꝰ īmutās prīa et ſcd̓a. prīa nanqꝫ ſuas operatur actōes in tꝑe generatōnis fetus: tranſferens ſcꝫmenſtruoꝝ ſanguīem ⁊ ſperma a tenuitate ad groſficiēeoꝝqꝫ ſb̓ſtantiam alterans in menbroꝝ ſingl̓oꝝ ſubſtātiam: ⁊ eſt eius actio per quattuor qualitates. Secūdavero ſubſtantiaꝫ ſanguīs īmutat in ſubſtantiā menbriquod iam generatum eſt et cōpletum. aſſimilatqꝫ eis etinherere facit Uirtꝰ aūt informans eſt: q̄ menbꝝ vnūquodqꝫ format ⁊ figurat ꝓut cuiqꝫ neceſſe eſt: et cauatea qͥbuſ neceſſaria ſunt foramina. aſperat ea qͥbꝰ neceſſe eſt aſperitas Lenienda quoqꝫ lenit: ⁊ vnienda cōiungit. He due virtutes prima. ſcꝫ īmutans et informansnō ceſſant operari donec forma fetꝰ ⁊ imago cōpleaturꝑficitur aūt fetꝰ ſi maſculꝰ eſt. xxx. diebꝰ aūt. xxxv. ſi femina in xl. Uirtus nutriens generanti ẜuit in augmentādo mēbra fetꝰ extēdens ea. ſcꝫ ī lōgū ⁊ in latū ⁊ altū.huius actio eſt a principio generatōnis uſqꝫ ad finemiuuentutis: que eſt annoꝝ .xxxv. tunc enī ab actōne ſuadefecit. virtus paſcens nutrienti ẜuit. cibum fetus immutās eiqꝫ inherere faciens et aſſimilās. Que niſi nutrientis actionem adiuuaret fieret eius extenſio quamenbra diſtendit: ſicut veſica q̄ inflatur et tumeſcit eiꝰqꝫ profundum eſt uacuum.L.V.De quattuor virtutibus virtuti paſcitiueſubſeruientibus.Irtuti vero paſcenti quattuor virtutes ẜuiūt:que ſingl̓is menbris inſunt: ⁊ per quas eorumeſt eſſentia atꝫ ꝑmanſio. ſcꝫ attrahens. retinēset ſecunda immutās. et expellens. Attrahens eſt illa q̄de cibiſ ad vnūquodqꝫ menbꝝ attrahit id quod ei ꝯpetit et cōuenit: ſicut ad carnem tꝑate ꝯplexiōis trahiturſanguis. Ad oſſa uero. quod ad frigidū et ſiccum declinat. Ad cerebꝝ uero: quod ad frigidum et humidum.Eodem quoqꝫ mō ſuꝑfluitateſ cōtrahūt uaſa: que illiſparata ſunt. ut fel a ſanguine ſuperfluitatem colericā:ſplen uero nigra. renes aquoſitatem. Operat̉ aūt hecvirtus actōem ſuā ꝑ calorem et ſiccitatē. cū caloris ſitattrahere. ſiccitatis uero magꝭ ꝙͣ hūiditatis in trahendo durare. Fit aūt attractio tripliciter. Primo mō exneceſſitate euacuatōis et conſecutionis eorum que uacuantur. Sicut cum homo fiſtula ſugit aquam in unaextremitate impoſitam: aqua nanqꝫ fiſtulaꝫ ingrediturcauſa euacuationis eius ab aere. Secundo modo per

calorem: ſicut ignis attrahit oleum in lucerna poſituꝫ.Tercio mō ꝑ potentiā naturalem: ſicut magnes ferrū.Et hoc tercio modo attrahūt membra materias ſibi cōpetentes. Uirtus retinens eſt: que in ipſo membro retinet quod ei ꝯuenit: donec digeratur et immutetur ſicutcibum retinet ſtomachus: ſperma quoqꝫ matrix. huiuaactio magis fit per frigidum et ſiccū. Uirtus immutāſeſt que illud membro ꝯueniens immutat: et in ſubſtātiāmembri conuertit: eiqꝫ aſſimilat ⁊ ꝯglutinat. huiꝰ actōfit ꝑ calorem ⁊ humiduꝫ: cum eius natura ſit immutareet maturare. Uirtus expellens eſt: que ſuꝑfluitates eorum que virtus attrahens attrahit a menbro expellit:cum ei non cōueniant. huiꝰ actio magis fit per calorem⁊ ſiccum. Haꝝ quatuor virtutum vna paſcētis actionipropria eſt: ſcꝫ immutās. ſecunda que vocatur digerensque cibū aſſil̓at cibato ſic̄ q̄ ſanguīs immutat ſubſtātiāin carnis naturā. Tres alie aūt ſcꝫ attrahens retinenſ⁊ expellens tanꝙͣ ſeruiētes ſūt digerenti. Natura etenīattrahentem in membro parauit: vt cibū ei cōfiguratūet ꝯueniētem ad ip̄m ꝑtraheret. Quē virtus immutāstranſformat eiqꝫ vnit. Quēadmodū in plātis fieri conſpicimus: que cum in vna terra ſint eademqꝫ rigent̉ aqͣvnaqueqꝫ tamen quod ſibi cōpetit et ꝯfiguratuꝫ eſt: etex terra ⁊ ex aqua cōtrahit. immutāſqꝫ virtus que ī eiseſt aſſimilat eaꝝ eſſentie quod attractum eſt. Unde videmus agricolas in terris ſalſis ſepiꝰ blitum ſeminarecum eas ad dulcorem volunt reducere: quia natura bliti ſalſa eſt ⁊ terre ſalſuginem ad ſe trahit nature ſue cōpetētē: fitqꝫ terra iocūdior: qm̄ eiꝰ euaneſcit ſalſugo. ſicet portulaca ſubſtātiam acerbā: et oēs alie plāte natureſue cōfiguratū attrahūt ex terra. Eadem quoqꝫ ratio ēin om̄ibus corꝑis membris: ſicut dictū eſt. Porro ſcd̓mꝓximitatē nature membri: ⁊ materie que ad illud venit:opus habet natura ſpacio tꝑis in eius mutatione complēda: ſicut caro quia nature ſanguinis ꝓxima eſt: paruo indiget tꝑe ad illius in ſe mutationeꝫ celebrandam.Oſſium natura qm̄ a natura ſanguinis eſt longe remota: neceſſe habet natura longius habere ſpaciū in eiſ exſanguīe generādis. Ob hoc ergo virtute retinenteꝫ invnoquoqꝫ membro fecit: quā teneat id quod ei cōfiguratum eſt: eo tꝑis ſpacio quod illiuſ oportunū eſt immutationi: vt membro ſimile fiat: ne forte fluxiuū non ſtetin mēbro. preterea quia reliquie quedā materie que admembra deuenit ſuꝑſunt non eis conſimiles: neceſſariaquoqꝫ fuit virtus expellens: que ſuꝑfluitates illaſ a corpore depelleret atqꝫ mundaret.¶ VI.¶ De actione virtutis digeſtiueTtio igit̉ huiꝰ cibi ꝓprie fit ꝑ virtutē ſecundāimmutantem: que ⁊ digerens dicitur. Que ſcꝫactio eſt augmentum ⁊ cōiunctio ⁊ aſſimilatio.Membꝝ enī quod paſcitur: cum ꝑ venas ad ip̄m peruenerit ſāguis: neceſſe habet illū om̄ibus ſuis partibꝰ immorari: donec oēs augeātur: ⁊ vt id quod ad ip̄m venitme mb̓ꝝ ei cōmoretur: ac cōglutinetur ⁊ aſſimilet̉. Siḡnum quidem augmentatōnis eſt corpuſꝑtiſicoꝝ: quodin nullo penituſ augetur. Conglutinatōnis aūt corpulydropicoꝝ: qͥ ypoſarca laborāt. Et ſi enī augetur: augmentū tamen hoc eis non ꝯglutinatur: qꝛ ſunt eoꝝ corpora tenuia ⁊ aquoſa: in qͥbus calor natural̓ nihil oꝑat̉quo immixta illis materia cōglutīetur. Ideoqꝫ fluxitaeſt ⁊ a membris decurrit. Aſſimilationis vero ſignumeſt lepra: corpuſ enī leproſi cibo quidem augetur: qui ⁊ci conglutinatur. Sed non aſſimilatur propter debilitatem virtutis immutantis ſcd̓e. vel qꝛ cutis ad quam humor flegmaticus ꝑuenit: immutanſqꝫ virtus a conuertendo illum in ſanguinem deficit: ꝓpter hec igitur quedicta ſunt ypocras nomen cibi tribꝰ ſententiis d̓clinatAit enim eſſe cibum qui augmentat ⁊ cōglutinatur: etaſſimilatur. Et cibum qui augmentat et cōglutinatur: