LiberUiceſimuſquartus

¶ De erroris eiuſdē cauſa vel origine.Nde autem tantꝰ error accipere potuit initiuꝫ¶v niſi ex ꝑuerſa ſuggeſtione demonū Quoꝝ oīsconatus eſt perſuadere hominibꝰ: neminem exſuis operibꝰ eternaliter ꝯdemnandū: neqꝫ aliā beatitudinem ſperandā eſſe homini: ꝙͣ vite huius felicitatem.vt damnatiōis eterne timore poſtpoſito: viuat ſic̄ equꝰet mulus in qͥbus non eſt intellectꝰ. O ꝙͣti ſunt etiā hodie qͥ uellent poſt mortē aut reuerti in nichilū ſecunduꝫepicurum: aut ẜm platōnem: aut pithagoram in iumentum cōuerti. Auxit aūt hunc errorē ⁊ ſparſit in vulguſquarūdaꝫ fortaſſis animaꝝ apparitio damnataꝝ: q̄ diuino iudicio olim ſuis aut notis aut exͣneis in formisbeſtialibus apꝑebāt: vt aūt eaꝝ corrigerentur exemploterriti: aut grauiꝰ damnarentur admoniti nec correctiSic em̄ apparuiſſe refert papam bn̄dictum iuniorē petrus damianꝰ dicēs. Gimbertus alias humbertꝰ archiepiſcopus mihi narrauit: ꝙ benedictꝰ iunior nepos bn̄dicti maioris: poſt mortem apparuit cuidā vacſo aliasvagulo iuxta molendinū equo inſidenti ⁊ iter agēti: apparuit aūt in ſpecie anīalis mōſtruoſi. Cuius aures etcauda aſini erāt: cetera vrſi. Cūqꝫ vacſus tremefactuſfugā iniret: clamauit monſtꝝ illud. Noli inquit. O virexpaueſcere: ſcito me fuiſſe hominē ſicut tu ēs. Sed qꝛbeſtialiter vixi pꝰ mortem p̄ferre ſpeciem beſtie meruiAd quem ille. Quiſnā fuiſti: ego ait ille ſolo nomīe benedictus fui: qͥ nuꝑ apoſtolicaꝫ ſedem indignꝰ obtinui:Cui vacſus qͥd habes retributōis. Nunc inqͥd uſqꝫ addiem iudicii per dumoſa ⁊ ſqualentia loca ſulphurea ⁊fetida bulliētia raptor ⁊ ꝓtrahor. poſt iudiciū uero corpus meū ſimul cum anima irremediabilis cruciatus etirreuocabil̓ olla gehennalis baratri me d̓glutiet: ita utmihi nulla ſpes in poſteꝝ recuꝑationis reſtet. poſt hecverba diſparuit. Fuerat aūt teſte eodeꝫ damiano benedictus ille ul̓ potiꝰ maledictꝰ ab ip̄o pontificatꝰ ſuiprimordio uſqꝫ ad finem vite ī luxurie ſceno cōuerſatus.Et ideo incipiebat ab auribus aſini p̄ferre ſpeciem: etin caudā d̓ſinebat. duxerat etiā totā vitam ſuā reliquācarnalē Et idcirco ꝑ cetera vrſuſ erat Potuit gͦ fieri utanime carnaliū corꝑalibus exute freq̄nter antiqͥtus inmonſtruoꝝ ſimiliū figuris apparerent: ⁊ qꝛ preferebātqͣſdā ſil̓itudīes beſtialiū corꝑu: putate ſunt a rudibꝰ hominibus uera geſtare corꝑa beſtiaruꝫ. Magi quoqꝫ etmalefici qui ante aduentuꝫ ſolis iuſticie totū ſuis tenebris orbem nebulabāt: qͥbus etiā illuſtres reddebanturſtupētibus cunctis ad inſolita magiſꝙͣ indignantibusad illicita: huic errori per ſua preſtigia vires non modicas p̄ſtabant. Nam cū uel ſe uel alios in diuerſas ſpēstranſformarent: putabat eos imperitū vulgus diuinaquadā virtute alternatis vicibꝰ de hūana natura in beſtialem ruere ⁊ rurſus qn̄ uellēt de beſtiali in humanaꝫreſurgere: ſic ille iupiter magoꝝ celeberrimus: et totiꝰſceleris officina: apud vulgꝰ ignobile arceꝫ diuinitatisobtinuit. qm̄ ad perpetrandoſ inceſtus nepharios ſe inquaſlibꝫ ẜormas deformauit. Ouidius hanc ſentētiamirriſit dicēs eū ꝙͣtuꝫ ſcelus eſt in viſcera viſcera cōdiAlteriuſqꝫ animatem animantis viuere loco.C. LXXVII.¶ Qualiter anime corꝑibus exute patiunturin inferno. ¶ Auguſtinꝰ ſuper gen̄. libro xij:Nimaꝫ plane ſicut iam dictū eſt: certū eſt noneſſe corꝑeam. ſꝫ tn̄ corporiſ corꝑaliūqꝫ mēbroꝝIut in ſōno patꝫ habere ſil̓itudīeꝫ quā vicꝫ ſil̓itudīem ſi et apd̓ inferos gerit: ibi qͦꝫ videtur eē in loco n̄corporali: ſed ſimili corꝑali: qd̓ ſi ita eſt: ideo inferi ſubterra eſſe dicūtur: qꝛ congruenter in ſpū per illas corporalium reꝝ ſimilitudines ſic demonſtrātur: ut quoniāanime defunctoꝝ inferis digna carnis amore procreauerūt. hoc eis per illas corꝑaliū reꝝ ſimilitudines exhi

beat̉ qd̓ ip̄i carni mortue ſolꝫ .ſ. vt ſub terra recōdatur.Deniqꝫ inferi eo ꝙ infra ſint latine ſic appellantur. Sicut autem ſecundum corpus ſi ponderis ſui ordineꝫ teneāt inferiora ſunt om̄ia grauiora: ita etiam ſecunduꝫſpūm inferiora ſunt omnia triſtiora. Un̄ etiā in grecalingua origo nōis qͦ inferi appellant̉: ex eo quod nichilſuaue habeāt reſonare perhibetur Siquis auteꝫ putatanimas exutas locis corꝑalibus contineri: cuꝫ ſint ſinecorpore non deerunt qui faueat: ⁊ diuitem illum ſitientem ꝯtendant in loco corꝑali: fuiſſe: ip̄amqꝫ animā linguam corꝑeam preparaſſe: ac ſtillam de digito ſazari cuipiuiſſe. Sed melius eſt dubitare de occultis ꝙͣ litigarede incertis. ¶ Gregoriꝰ in dyalogo libro iiii. Sicut ātelectos beatitudo letificat: ita credi neceſſe eſt: ꝙ a dieexitus ſui reprobos ignis exurat. Nam ſi viuentis hominis incorporeus ſpūs tenetur in corpore: cur ⁊ nō pꝰmortem ſpūſ licet incorporeꝰ etiā corꝑeo teneatur ignedumqꝫ peccatoreꝫ diuitem damnatū veritas in ignibꝰperhibet: quis iam ſapiens reproboꝝ animas teneri ignibus neget. Ceteꝝ ſi dyabolus ⁊ angeli eius cum ſintincorporei: corporeo ſunt igne cruciandi. Quid mirumſi anime ⁊ anteꝙͣ recipiāt corpora: poſſunt corꝑea ſentire tormenta ¶ Hugo de ſacramentis libro ii Quidamaūt putāt aīas corporalibꝰ penis cruciari non poſſe: niſi per corꝑa ⁊ in corporibus manentes. Quapropter acorporibus exutas nullas alias penas ſuſtinere credūtniſi eas ſolum quaſ intus conſciētia accuſatrix irrogatSed ſi leduntur: dum ceduntur indute cur non ledāturcum cedātur exute. Si affici poſſunt: qn̄ inter ip̄as et illud a quo afficiūtur mediū eſt illud ꝑ quod afficiunturnōne ꝓbabile omīno eſt: ml̓to magꝭ eaſ affici debere: qn̄illi a quo afficiuntur immediate coniūgūtur. Tamē hͦvbiqꝫ querendū nō eſt: vt quod credere iubemur: nr̄a ſēper rōne diſcutere conemur. Scriptura ſacra magiſtrafidei nr̄e hoc nobis dicit. Quid ampliꝰ querimꝰ. Btūsgregorius dicit: ꝙ in eo ip̄o ardent: ꝙ ſe ardētes vidētPoterat etiā deus ſine materialibꝰ elemētis animal̓cruciādis ſenſum doloris dare: ſed dignum eſt vt in eispuniātur in quibꝰ peccauerūt. ¶ Gregorius in omeliade diuite ⁊ lazaro. Ex hͦ aūt qd̓ ardētis in inferno diuitis poſtꝙͣ de ſeip̄o ſpes ſublata eſt: animꝰ ad ꝓpinqͦs recurrit. patet: quia reproboꝝ animas pena ſua qn̄qꝫ adcaritatem erudit: vt iam tunc etiā ſuos ſpiritualiter diligant: qui hic dum peccata diligerent nec ſe amabant.Seruatur ergo diuiti ad penaꝫ ⁊ cognitio pauꝑis quēdeſpexit: ⁊ memoria fratꝝ quos reliquit. vt de viſa gloria deſpecti: ⁊ de pena inutiliter amatoꝝ ampliꝰ torqͥatur.LXXVIII.¶ De his que patiuntur in purgatorio.Hugo vbi ſupra.Axima itaqꝫ tormenta locum habent in ymomaximaqꝫ gaudia in ſummo: Media vero bo¶na ⁊ mala mixta ſunt in medio id eſt in hoc mīdo. Eſt aūt ⁊ alia pena poſt mortē: que purgatoria dicitur: cuiꝰ loco omnino determinatus nō eſt: niſi qꝛ multis exemplis ⁊ reuelatōnibꝰ aīaꝝ in eiuſmodi poſitarūſepe mōſtratū eſt in hoc mundo illā exerceri. Et fortaſis ꝓbabiliꝰ erit: vt in his potiſſimū locis ſingule penaꝫſuſtinere credātur: in qͥbus culpā cōmiſerunt. Itaqꝫ deꝑfecte quidē bonis dubiū non eſt: quin egredientes ſtatim ad gaudia trāſeant. Sil̓iter ⁊ de valde malis: quinſine mora ad inferni tormenta deſcendāt. De imꝑfectequoqꝫ bonis certū eſt: ꝙ nūc interiꝫ qͥbuſdā penis vſqꝫad plenam videlicet purgationē a venturis gaudiis diferunt̉. ¶ Gregoriꝰ in dyalogo libro iiii. De qͥbuſdametenim leuibus culpis ante iudiciū eſſe credenduꝫ eſt ignis: pro eo ꝙ veritas ip̄a dicit. Siquis in ſpūm ſanctūblaſphemiā dixerit: n̄ remittetur ei: neqꝫ in hoc ſcl̓o neqꝫ in futuro. Hac enī ſententia datur intelligi quaſdaꝫ