LiberUiceſimuſquartus

¶ Reſponſio ad obiectōnes contrarias.I aūt ꝯtra p̄dictas rōnes obiiciatur: ꝙ deſtructo perfecto: deſtruitur eiꝰ perfectio. Anīa vero eſt ꝑfectio corporis. Reſpondeo ꝙ reueraratio berfectōis inquātum perfectō: eſt eſſe in perfectonec eſt ſine illo. Sed ſubſtantia rei ꝑficientis bene pōteſſe ſine illo: ſicut in caſu propoſito. Uerumtū animarōnal̓ ẜm quādam ſui partē eſt ꝑfectio corporis intrinſeca ⁊ organo ꝯiuncta: vt ẜm potentia vegetabilē ac ſenſibilem: et ẜm illas ſui partes deſtruitur ꝙͣtum ad actꝰſuos deſtructo corꝑe: ſicut iā ſuperiꝰ dictuꝫ eſt. Porroẜm aliā ſui partē eſt perfectio corꝑis extrinſeca ab illoid eſt non ꝯmixta corꝑis organo. Et hec nō deſtruiturorgano deſtructo. Porro ſi obiiciat̉: ꝙ corruptio nihileſt aliud ꝙͣ forme natural̓ ſupra materiā corruptō. ⁊ idcirco in corruptōe hominis videtur deſtrui forma eiusnatural̓ q̄ eſt anima rational̓. Reſpondeo: ꝙ inualida ēiſta ratio. Nam ꝓpoſitio qͥdeꝫ uera eſt de formis q̄ nōſūt ſubſtātie per ſe exiſtētes. Anīa uero rōnalis formatalis non eſt: ut ex ſupradictis manifeſtuꝫ eſt. Porro ſiobiiciatur iteꝝ ꝙ nulla ſit operatio anīe ſine corꝑe: qͥaẜm Areſto. Non eſt intelligere ſine fantaſmate: et fantaſma non eſt ſine corꝑe. ⁊ ſi aliqua operationū aīe eſſetſine corꝑe: nulla potiꝰ ꝙͣ ītelligere. Sicqꝫ videt̉ nec prīcipium aliquod illaꝝ operationū eſſe ſine corꝑe Reſpōderi pōt: ꝙ intelligere quoddā eſt ex fantaſmate: qd̓daꝫnon: ſicut oſtendetur in ſeq̄nti opere Siqͥdem: ut ph̓i dicunt: ⁊ intellectꝰ pꝰ mortē erit per ꝯuerſiōem ad intellectum a gentē. Et dicit Areſto. in ſuo libro de ſomno etvigilia: ꝙ etiā in ſomnis qn̄qꝫ fiunt intelligentie uere p̄ter fantaſmata. Cuiꝰ cauſa determinabitur infra: quiaſcꝫ per illuminattionem ſubſtantiaꝝ ſeparatarum fiūtquedam ſomnia.¶ QXXIII.Iterum ad idem.Teꝝ autem obtici poteſt: qꝛ quicqͥd diſponiturdiuerſimode diuerſa corꝑis cōplexiōe. illud eſtAforma nō ens ſine corꝑe. non em̄ forma diuerſificatur in oꝑatōibus ſuis ex materia: niſi qꝛ eſt ex illa.nec habet eſſe ſeꝑatum ab ip̄a. Anīa uero rōnal̓ diuerſimode diſponitur diuerſa ꝯplexiōe corꝑis: ut enim ait.Areſto. ī libro de aīa ſecundo. Molles carne videmusbene aptos mente: et duros carne male aptos mēte. Etita videtur anima rōnalis eſſe forma nō ens ſine corꝑeAd hec dici poteſt: ꝙ anima rōnalis nō alteratur ꝑmixtione corꝑis: niſi inꝙͣtum accipit a fantaſmate: et hoceſt per accidēs. Un̄ per ſe non alterat̉: ⁊ ideo non ſequitur: ꝙ deſtruatur. Si aūt adhuc obicitur: quod in eccleſiaſte d̓r: vnus eſt interitꝰ hominis ⁊ iumentoꝝ: ⁊ equautriuſqꝫ cōditio. ac cetera q̄ ſequūtur: ⁊ iteꝝ vnꝰ ⁊ ſtulti ⁊ meꝰ occaſus erit. Reſpondeo ꝙ ibi loqͥtur ſalomoncōcionādo. Ideoqꝫ ſubinfert. ꝙ hoc qͦꝫ uanitas eſt. Dephiloſophis quoqꝫ ſolet obiici ꝙ dicit ypocras in afforiſſmis. Quicūqꝫ dolētes aliqͥd corꝑis plurimum dolores non ſentiūt: his mēs egrotat. Naꝫ ſi menſegrotatcum corꝑe: videtur etiā commori ¶ Areſtotiles quoqꝫdicit ī li. de morte ⁊ vita. Corruptis animabus corrumpitur doctrina ⁊ ſanitas q̄ ſunt in animabꝰ. Ueruꝫ ip̄ocras ibi uocat mentē virtutem anīalem in organo ſitā.Et hec non egrotat corpori niſi per accidens Inꝙͣtumſcꝫ a morbo impeditur ſenſū influere: ſicut accidit ī cancro: ubi ſenſuꝫ intercipit frigiditas melancolie: itaqꝫ efficitur locus inſenſibilis. Ꝙ aūt hec virtus egrotet ꝑaccidens: patet per illud Areſtotil̓ dictū in primo librode anima: videlicet ꝙ ſi ſenior accipiat oculum iuuenisvidebit utiqꝫ ſicut iuuenis. Ꝙ aūt dicit Areſtotileſ inlibro de morte et vita: intelligit de anima que non ſeparatur a materia et organo: ut eſt vegetabilis et ſenſibil̓vtraqꝫ eteniꝫ deſtruitur deſtructōe corꝑis. De ratōnali uero probat ip̄e ꝙ non eſt ita in corꝑe. Et ideo ei nō

conuenit modus ille corruptonis. ¶ LXXIIII.¶ Qualiter intelligi debeat īmortalitas anime. ¶ Hacrobius vbi ſupra.Ciendum eſt autem ꝙ duobꝰ modis immortalitas intelligitur. aut ideo eſt immortale quid: qꝛper ſe non eſt capax mortis: aut qꝛ procuratōealterius a morte defēditur. ¶ Actor Tribus de cauſisdicitur aliquid corruptibile: vel qꝛ compoſitū eſt ex cōtrariis Uel per applicationem ꝯtrarii: ac per dn̄iū. Etiſte due cauſe non ſunt generales: cuꝫ om̄e creatum naturaliter deſibile eſt: ſed tercia. ſcꝫ quia de nichilo eſt.Sic etiā aīa ⁊ āgelꝰ nat̉aliter deſibiles ſunt Notandūigitur quod deus ſolus immortalitatē habet per eſſentiam: quia idem eſt eſſentiā ſua quod immortalitas ſuaAnima vero rōnalis habet ſecundū Hieronimum participationem que attenditur ſecundū imaginis vl̓ ſimilitudinis rationem. Unde in libro de anima ⁊ ſpiritu legitur: ꝙ immortalis eſt anima ne a ſimilitudīe ſui creatoris diſcrepare videatur Cum ergo dicit Iohānes damaſcenus de angelo: ꝙ ip̄e eſt ſcd̓m gratiā: non naturaſuſcipiens immortalitatem. naturā appellat originē denihilo: gratiā vero donū ſimilitudinis vel imaginis exquo immortalitas eſt et in anima ⁊ in angelo. Sciendutamen eſt: ꝙ anima ꝯſiderata ſcd̓m originem ſuā: ſcꝫ inquātum habet eſſe poſt non eſſe: ex natura ſua corruptibilis eſt. quia apta eſt redire ad non eſſe: niſi voluntasprimi impediat. Conſiderata vero ſecundum eſſentiaꝫ:ſuam vel ſubſtātiam eſt incorruptibilis: quia eiꝰ ſubſtātia non eſt ex contrariis nec aliquid eiꝰ nature ꝯtrariūhabet: a quo poſſit corrumpi. Similiter ꝯſiderata quātum ad forma que eſt potentia intelligendi: quia intellectus capax eſt oīm formaꝝ intelligibiliū: q̄ꝑ ſe ſunt incorruptibiles. Similiter ſi comparetur ad finem ſuumquia ſcꝫ data eſt ei virtus ſpeculatiua ⁊ motiua: ꝑ quāpoteſt ſe ordinare ad ſummū bonū: ſed in hoc etiā volūtate primi: incorruptibilis māet ad magnitudinē penevel premii. Et ex creatione qͥdem habet: vt ex actione alterius qͥdem non poſſit corrumpi: niſi ex actōne dei. Arelatione vero ad finem habet ꝙ deus velit eaꝫ nō corrumpi.¶ .LXXV.¶ De quorundam philoſophorum errore ſuper animarum reuolutione ¶ Auguſtinusde ciuitate dei libro decimo.Latōnem vero ſcripſiſſe certiſſimum eſt anīashominū poſt mortem reuolui vſqꝫ ad corꝑa beſtiarum. Quā ſententiaꝫ. Porphirii doctor tenuit plotinus. eandem tenuit ⁊ macrobiꝰ. Hec aūt aīarum reuolutio: ideo credita eſt a qͥbuſdaꝫ platonicis: qꝛipſi credebāt animā eſſe coeternā ⁊ munduꝫ ip̄m. Et hͦideo: qꝛ ſciebant animā immortalem neceſſario ſempereſſe victurā. videbat̉qꝫ eis: ꝙ ſempiternū eſſe nichil poſſet: quod ſemꝑ antea non fuiſſet. ¶ Helynandus libroviii. Et quoniā ſciebāt animā in hoc mūdo non poſſe ſine corpore viuere: putabant eam ante diſpoſitōnē huiꝰcorꝑis aliud habuiſſe: ⁊ adhuc poſt iſtud aliud habituram eſſe. Quia vero corpus hominis immortale poſſefieri: nec legerāt nec audierant: animas ſemper ad mortalia corpora redituras putabant Hūc autem erroremapud grecos. vt ait. Hieronimus. pytagoras inuenit: qͥſe primum fuiſſe euforbium: ſecundo dalidē: tercio hermociniū: quarto pirrū: adextremū pitagorā dixit. Ubiforte dicendum eſt reuolutōnē animaꝝ fieri de quadrupedibus in auiculas: quando apes naſcuntur ex putrefactis bouꝫ cadaueribus iuxta illud Ouidii. de boue.mille animas vna necata dedit: ⁊ notandum ꝙ nō dixitmille aīas natas eſſe de vna. ſꝫ de ip̄o boue .i. de bouiscadauere: cuius animā iam necatā fuiſſe teſtatur et denecata anīa viua ꝓpagari non poteſt. Anima autem ꝓaīante poſuit methonoice cōtētū ꝓ ꝯtinēte. LXXVI