LiberUiceſimuſquartus
enim vniuſcuiuſqꝫ corruptiuū eſt ipſius malū. Animeaūt malicia maior eſt morte corꝑis: vt indiſciplinatio:intemꝑātia: iniuſticia: ⁊ hmōi. his anima non corrumpitur: nec eius vita maceratur: ergo incorruptibil̓ eſt.Idem. aīa a ſeip̄a mouetur: quia vita eſt. ⁊ alijs eā tradens: ꝑ totaꝫ ſeip̄am viuit. Et ẜm ꝙ vitā eſt mouet ẜmvero ꝙ viuit mouetur: eſt igitur ⁊ mouens et motū viuens ⁊ vita prius in ſe ip̄am operās: ⁊ tota in totā ſeipſam intrās et eſt alijs cauſa motꝰ: ſeipſaꝫ primo mouēſhoc aūt de ſola rōnali dicimꝰ Irrational̓ enī quaſi fātaſiam proprie motionis habet cū alio. id eſt cū corpore:et nō ꝑ ſeipſam mota eſt. qd̓ aūt a ſeipſo mouet̉ cauſaleīmortalitatis on̄ditur. Igit̉ anima rōnal̓ ē īmortal̓.¶ .LXIX.Exempla quorūdam philoſophorū ad idē.¶Lactancius in libro de falſa ſapientia.Ulti etiā ē philoſophis quia eternas eſſe aīasſuſpicabātur: tanꝙͣ in celuꝫ migraturi eſſent ſibi ipſis manꝰ intulerūt: vt Criſippꝰ. zeno. Empedocles: et ex romanis catho. ¶ Actor. Plato etiamde īmortalitate anime libꝝ ꝯpoſuit: quem cum legiſſetcherobrotus ambracienſis ē muro ſe precipitem deditpre deſiderio vite melioris ¶ Tulliꝰ ī libro de ſenectuteApud xenofontem cyrus maior moriēs hec dixit: Nolite arbitrari o mihi cariſſimi filii: me cum a vobis diſceſſero nunꝙͣ aut nullū fore Nec enī dum eraꝫ vobiſcūanimū meū videbatis: ſed eū eſſe ī hoc corꝑe ex eis rebus quas gerebam ītelligebatis: Eundē igitur animūeſſe creditōte: etiā ſi nulluꝫ videbitis. Nec uero claroꝝviroꝝ poſt mortē honores ꝑmanerent: ſi nil ipſoꝝ animi efficerent: quo iuſtiꝰ memoriā ſui teneremꝰ Mihi qͥdem nunꝙͣ perſuaderi potuit. animos dum in corporibꝰeſſent mortalibus viuere: cum exceſſiſſent ex his emori.Nec vero tunc animā eſſe inſipientē: cum ex inſipienticorpore exiſſet. ſꝫ cum omni admixtōne corꝑis liberatꝰpurus ⁊ integer eſſe cepiſſet: tūc eſſe ſapientē Neqꝫ mevixiſſe penitꝫ: qm̄ ita vixi: vt non fruſtra me natum exiſtimem. Et ex vita ita diſcēdo tanꝙͣ ex hoſpicio: nō tāꝙͣ ex domo. Cōmorandi enī natura diuerſoriū nobis: n̄habitādi dedit. O p̄claꝝ diem: cum ad illud diuinoꝝanimoꝝ cōcilium cetumqꝫ proficiſcar. cūqꝫ ex hac turbe colluuione diſcedam. Proficiſcar enī ad Catōnemmeum: quo nemo vir melior natꝰ eſt: nemo pietate p̄ſtātior: cuiꝰ a me corpuſ eſt crematuꝫ: qd̓ contra decuit abillo meum. Animꝰ vero eius nō me deſerens: ſed exſpectans: ī ea profecto loca diſceſſit: quo mihi ipſe eſſe cernebat remeanduꝫ..LXX¶ Rationes ad idem. ¶Actor.Tenī in libro de morte et vita probat philoſophus: ꝙ non fit corruptio niſi tribꝰ moīs. Corxūꝑitur enī: quod ꝯpoſitū ē ex ꝯtrariis ab actōne contrarioꝝ agentium ⁊ patientiū Et hoc per corruptionē tollitur in parte non ī toto. Sic corrūpitur elem̄tum et elem̄tatuꝫ remanēte materia et non forma. Fitetiā corruptio ꝯtrarii a contrario: ⁊ hoc tollitur in totoſicut ſanum ab egro Sic etiaꝫ corrūpitur habitꝰ ꝑ priuationeꝫ. Tercio etiā modo fit corruptio per acen̄s eiꝰquod non hꝫ contrariuꝫ. Ex hoc ꝙ eſt in corruptibili ꝑſe: ſicut in materia vl̓ in ſubiecto. Anīa vero rōnalis utpatet primā corruptionis cauſaꝫ non habet: qꝛ non eſtex ꝯtrariis agentibꝰ ⁊ patiētibus. Neqꝫ ſcd̓aꝫ: qꝛ nonhabet contrariū. Sed neqꝫ terciam: qꝛ ſicut habetur inlibro de anīalibꝰ: cum operatio principioꝝ fuerit corꝑalis: non poſſunt illa principia eſſe ſine corpore Econtrario igitur ſi operatio principioꝝ nō eſt corpor al̓: principia ext ſine corpore In cauſa qͥppe īmediata ſi affirmatio cauſa eſt affirmationis: et negatō negatōis. Vt aūtſuperiꝰ dictū ē. oꝑatio aīe intellectiue eſt ſine corpore.et ip̄a igit̉ ſine corpore. Nō gͦ eſt ī ip̄o ſicut in materia
vl̓ ī ſb̓iecto: ſꝫ ſic̄ ī moto. ⁊ ita n̄ corrūpit̉ ꝑ accn̄s corpicorruptōe. Preterea qd̓ corrūpitur corruptōe alicꝰ. alteratur etiā ꝑ accn̄s alteratōne ip̄ius Anīa vero rōnalis non alteratur ꝑ accidēs alteratione corporis dicēteAreſtotile: ꝙ intellectus ſecunduꝫ ſe alteratur corꝑisſenio vel debilitate. Non ergo corrūpitur etiā ꝑ accn̄sip̄ius corruptione Idem argui etiā poteſt ex ꝯſideratōne potentiaꝝ anime Potentie qͥppe ex obiectis cognoſcuntur: Cum igitur ꝑpetuum ſit obiectū intellectus etintellectus erit perpetuus. Nam ſpecies in anima perhoc ꝙ ē ī intellectu ſicut accidens in ſubiecto: corrūpit̉qͥdem per obliuionē: ſed hoc modo non eſt obiectū intellectus Eſt aūt obiectū intellectus per hoc ꝙ ē ratio rei⁊ natura: ⁊ ſic non corrumpitur. hāc ratōem īnuit Auguſtinus in libro ſoliloquioꝝ: vbi probat animā eſſe immortalem: ex hoc ꝙ eſt ſubiectum veritatis: cū veritasſit immortalis. Iteꝝ vniuerſale eſt intelligibile. Eſt autem vniuerſale ſemper ⁊ vbiqꝫ aut ergo ſcd̓ꝫ ꝙ eſt in reaut ſcd̓m ꝙ eſt in intellectu. Conſtat aūt qꝛ non primomodo: qꝛ in re eſt in materia. Materia vero diuiditurcontrahendo: et ſic non poteſt eſſe vbiqꝫ. Similiter etiāſubiecta eſt tranſmutatōni ⁊ ita non poteſt ſemper eſſeNeceſſe eſt itaqꝫ vt ſecundū ꝙ eſt in intellectu ſeparante a materiā ⁊ loco ſit ſemper ⁊ vbiqꝫ. Per hoc autemeſt ꝑpetuuꝫ. Ab intellectu igitur habet quod eſt perpetuum. Intellectus ergo perpetuus eſt alioquin ꝑpetuitas a tranſmutabili ſecundum ꝙ eſt tranſmutabile cauſaretur: ⁊ oppoſitū ad eſſe iuuaret oppoſitū ¶ LXXI.¶ Adhuc ad idem.Tem intellectus de natura ſua omne quod app̄hendit expoliat a tranſmutatione ac tꝑe cauſiſqꝫ tranſmutatōnis et temporis. Unde dicitphiloſophus. ꝙ intellectus eſt ſimplex ⁊ immixtꝰ. Nulliqꝫ habet cōmune: per hoc ergo ꝙ ſeparatus eſt a trāſmutabili ⁊ tꝑali materia ipſe eſt potentia om̄ia. Qd̓ nōeſt veꝝ de aliqua potentia in organo corꝑali ſita: vt habitum eſt ſupra. Preterea quidquid in aliquo recipiturvt in ſubiecto: recipitur ſecundum ptātem recipiētis etn̄ recepti. qd̓ ꝓbatur ꝑ inductōnē oīm agentiū quorumactus a ſuis paſſiuis recipitur ſecundum poteſtatē patientiū. verbi gratia Calor ſolis aliter recipitur a ſemineplante: ⁊ aliter a ſemine animalis: ⁊ aliter ab elemento.In elemento em̄ eſt rarificās tm̄. In ſemine aūt plantediſſoluit ⁊ pullulare facit In ſemīe vero aīalis diſſoluit⁊ format. ⁊ ſic eſt de alijs. Igitur ⁊ intelligibile recipit̉in intellectu ſecundū ptātem intellectus ⁊ non intelligibilis. Cū ergo om̄e intelligibile recipiatur ſub rationeſimplicis ac perpetui ⁊ intrāſmutabilis. igitur ⁊c. Itēin libro de cauſis habetur. ꝙ om̄is aīa nobiles tres hētoꝑatōnes ſcꝫ diuinā: intelligibileꝫ: ⁊ animalē. Exponitcomentator: ꝙ habet diuina: inquātum eſt a cauſa cauſante ip̄aꝫ. Intellectualē āt: inquātū eſt cauſata a pͥmacā poſita ſuꝑ inſtrumētū intelligibile: in quo .ſ. de lumine ſuo influit intelligibilia. Animalē vero habet in cōparatione ad corpus. Porro ꝙͣlibet ſubſtātiā ſequituroꝑatio ſua naturalis: ⁊ quelibet ſubſtātia ponitur: poſita ſua operatione naturali. Unicuiqꝫ aūt ſubſtatie naturalior eſt operatio illa: quā habet ī comparatione adprius: a quo accepit eſſe ad ſubſtātiam ꝙͣ illa quam hetin comparatione ad poſterius. Cū igitur anima. vt dic̄tum eſt. operationem diuinā ⁊ intellectualeꝫ habeat incomparatione ad prius. animalem vero in comparatione ad poſterius. Et cauſe priores non poſſunt deſtrui.Anima quoqꝫ non d̓ſtruetur in operatione diuina ⁊ intellectuali. Hnic rationi ꝯuenit Auicēna in vi. libro denaturalibꝰ. vbi dicit: ꝙ hoc nomen anima non eſt nomēillius rei: quā nominat ex eſſentia eius: vl̓ ex predicamto in quo continetur. ſed ex accidente quod accidit ſcꝫanimare corpus. aīa quippe ab aīando dr. ¶ LXXII