LiberUiceſimuſquartus

aliud. Et hoc modo etiā anīa cuiꝰ ꝑ naturā ē paſſibilisintellectus et cum tempore paſſibilis eſt per naturam.Tercio modo dicitur paſſio ſpecialiter: ſcꝫ anīalis quādiffinit Iohānes damaſcenus motum appetitiue ſenſibilis in imaginatōne boni vel mali: vl̓ ſcd̓m Remigium. paſſio eſt motus irratōalis partis anime ꝑ ſuſceptionem boni vel mali. Motus aūt hmōi ſi fuerit moderatus eſt anime per natura: Porro innaturalis paſſionon eſt anime ex natura ſecūduꝫ quod dicit Damaſcenus. Paſſio eſt motus preter naturaꝫ: ſiue ex ſe ſiue exalio. Sic eniꝫ dicitur paſſio cum ꝯtrarietate ac diſcōuenientia receptibilis et recepti. Et huiꝰ paſſionis reſpectu d̓r paſſibilitas ad patiendū potentia remota. vel neceſſitas ad patiēdum potentia remota: Uel neceſſitasad patiēdum potentia ꝓxima. paſſibilitas aūt ad patiēdum eſt ex origīe de nihilo: ⁊ hec nō ē pena ſed defectꝰ.Unde paſſibilitas ſic dicta nō ē ex natura vt eſt naturaſꝫ ex ꝯditione creature vt eſt nichilo facta. Neceſſitasvero ad patiendum eſt ex culpa. Si aūt queratur vtruꝫanima ſit paſſibilis ſecundū oēm vim ſuā: dicendum ē.ꝙ paſſio qͥdē ex imaginatōe boni vl̓ mali ſēſibilis eſt inanima ſecundū partem irrationalē. Paſſio vero ex ſuceptione boni vel mali intelligibilis eſt in ea ſecundumpartem ratōnalem. Quāuis ergo intellectui nihil ꝯtrarium ſit: nec pena ex ꝯiūctōe diſcōuenientis vel ꝯtraritEſt tamen paſſibilitas ex ſeparatione ꝯueniētis. et hicmodus magis conuenit paſſioni rationali. Alius veropaſſioni ſenſibili. Ueꝝ in anima ſubiecta deo videlicetſuo ſuperiori: non erit paſſibilitas ſecūdum partē ſuperiorem ab aliquo inferiori: ſed a ſuꝑiori recedens ꝑ culpam. iuſte patitur ab inferiori penaꝫ. vt dicit Auguſtinus in libro de ciuitate dei. Dolet ⁊ patitur anima tripliciter Primo em̄ dolet in corpore: vt cum corpus leditur: ipſa condolet ⁊ compatitur. Secūdo modo dolet ſola ꝙͣuis exn̄s in corꝑe: qn̄ ſcꝫ ex aliqͣ cā inuiſibili triſtiseſt in corpore īcolumi. Bolet etiā extra corpꝰ ſicut dolebat ille diues apud inferos conſtitutus. Eſt itaqꝫ paſſio duplex: ſcꝫ ſubiectōnis ⁊ compaſſionis. Paſſio ſubiectionis eſt nature infirmioris quēadmoduꝫ a fortioribus patiūtur infirmiora ſicut ab igne ligna Paſſio cōpaſſionis eſt nature fortioris: quēadmodū patitur dn̄sin pena ſerui: et mater in pena filii. Et hoc modo patit̉anima in paſſione corporis: videlicet compatiendo.C. .LIX.¶ De paſſibilitate anime coniūcte et ſeꝑateOrro ſicut anima duobus modis patitur ī corſpore: vno modo per viā colligationis ad corpꝰqn̄ ſcꝫ dolenti cauſa eſt a corꝑis leſionē. Aliomodo ꝑ viaꝫ comprehenſionis: qn̄ ſcꝫ comprehendit incōueniens aliquod triſtabile Sic et ſeꝑata duobus modis patitur ab igne. Uno modo ſcꝫ ꝑ viā colligationisad ignem: ſcd̓m ꝙ dicit Auguſtinus in prefato libro d̓demonibuſ: adherebūt inquit demones licet incorporeicorporeis ignibus cremandi modis ineffabilibus: accipientes ex ignibus penam: non dātes ignibꝰ vitā Aliomodo ꝑ comprehenſionis viā: ſecundū quod ponitur ſimilitudo formaꝝ imaginabiliū: que mouent phātaſiaꝫUnde ⁊ ī dialago gregorii dicitur: ꝙ ex igne viſibili ardor inuiſibilis trahitur: vt per ignem corporeū mens īcorporea cremetur. Hinc etiā in huiꝰ rei typo de egyptiis in libro ſapientie legitur: ꝑſone triſtes illis apparētes pauorem eis preſtabāt. Apparebit em̄ illis ſubitaneus ignis terrore plenus. Ex ꝗbus colligitur: ꝙ igniſhabet vim: ut ex ip̄o imagines in anīa terribiles ac triſtabiles imprimātur. uel per ipſum in anima ſimilitudines terribilium: quas ſecum traxit detinentur vel exercentur. Si aūt obiicitur: ꝙ natura corporalis non ē potens uel dn̄ans ſuꝑ incorporalē. Rn̄deo ꝙ hoc quidemueꝝ eſt: ſi naturā incorꝑalis cuſtodiat ordinē naturalē

Si vero non cuſtodiat ordineꝫ: ordine tranſmutato corporea efficitur dominās ſuꝑ illam. vide ergo ꝙ animacorpori colligata ꝑficit illud modis duobꝰ. Uno modovt agens in corpꝰ vl̓ per corpꝰ. Alio modo vt recipiēsa corꝑe ac per corpus. Primū eſt virtutis ꝑfectōis: ſcꝫagere. Secundum imꝑfectionis ⁊ infirmitatis: ſcꝫ recipere. hoc ſcd̓o modo vnitur igni: non vt ignē animādoperficiens: ſed ut ab igne penam recipiens. Si autemobiicitur: ꝙ non eſt aliqua conuenientia ignis ad animam. Dicendum ꝙ imo commune aliquid eſt ibi: prout ī libro de anima ⁊ ſpiritu dicitur: ꝙ ſcꝫ affectio inordinata dilectōis corꝑalium informat animā ad quādaꝫcorpulentiā: ex qua ſcꝫ eſt ei ſeꝑate conuenientia quedāad corpus afflictiuum. id eſt ad ignem. LX.¶De ſeꝑatione anime a corpore.Orpus qͥdem conſtat ex officialibus membrisofficialia ex ꝯſimilibus. conſil̓ia ex hūoribus.humores ex cibis. cibi ex elemētis. Et nihil horum eſt anima: ſed in iſtis tāꝙͣ organis agit. Ac ꝑ hoccorꝑi cōſuitur et huic vite in qua factus eſt homo ī animam viuam. Que cum tꝑata et ordinata fuerīt ⁊ ꝯgruunt viuificationi: nunꝙͣ animā recedit. Si vero diſtemꝑata ⁊ confuſa fuerīt in vitā: recedit anima ſecū trahēſomnia: ẜſum ſcꝫ: imaginationē: ⁊ rōnem: intellectuꝫ: intelligentiam: et ꝯcupiſcibilitatē ⁊ iraſcibilitateꝫ. Et exhis ẜm merita afficitur ad delectationē ſiue ad dolorēCorpus aūt quod prius integꝝ tanꝙͣ organum cōtemꝑatum ⁊ diſpoſitum erat: vt melos muſicuꝫ in ſe contineret: et motū reſonaret: nūc ꝯfractum ⁊ inutile eregione iacet. Anima vero recurrentibus ad regiones ſuaſelementorum partibus: non habens vbi vires ſuas exerceat: reqͥeſcit ab his tantū motibꝰ qͥbus corpꝰ ꝑ locū⁊ tempus mouebat. Ip̄a per tꝑus illocaliter mota: qm̄⁊ ſi organum periit: ſed non melos. Q Auguſtinꝰ ſuꝑgeneſim libro xii. Si aūt q̄ritur cuꝫ anima de corꝑe exierit: vtꝝ ad aliqua corꝑalia loca feratur cito. Reſpondeo non eam localiter ferri: niſi cum corꝑe. Porro vtꝝhabeat aliquod corpus cū ex hoc corpore exierit: oſtendat qui poteſt: ego aūt non puto. Ad ſpūalia vero locapro meritis fertur: vel penaꝝ uel gaudioꝝ ¶ Actor.Anima qn̄ a corpore ſeꝑatur localiter mouet̉: diciturtn̄ per locum non moueri: qꝛ non tranſit per locū eodeꝫmodo quo corpus. ita ſcꝫ vt pars cōmetiatur parti: cūſpūalis ſubſtātia partem non habeat commetienteꝫ ſeparti corporali. Dicitur etiam moueri per tempꝰ: qꝛ modo eſt in vno loco: et iam in alio: Motus autem eius ēLXI.ſubitus ⁊ ſimul totus.¶ De ſtatu et loco anime ſeparate.¶ Hugo vbi ſupra.Nima dum carne exuta eſt: videt: viuit: audit:⁊ omnes ſenſus ingenua viuaciter tenet: vt poIte pura: ſubtilis: cita: et perpetua. Et ſicut deus vbiqꝫ eſt in ſemetip̄o: ſic anima vbiqꝫ ē quodāmodoin ſemetip̄a. Ac per hoc ibi eſt aīa poſt corpꝰ: vbi eratin corpore agens. Incorporea qͥdeꝫ eſt anima: poteſt tn̄habere ſimilitudinē corporis non corporalē: ſed corꝑiſimilē: et corporaliū omīno mēbroꝝ cū de corpore egreditur Sicut enī ad ſpūalia ꝓ meritiſ fertur: aut ad locapenalia ſimilia corporibus: qualia ſepe demōſtrata ſūthis qui rapti ſunt: cum ⁊ ipſi in ſeip̄is ſimilitudinē qͥdēgererēt corporis ſui: per quā poſſent ad animalia ferriet talia ſimilibꝰ ẜſibus experiri. Anime ſiqͥdem q̄ corporibus viuentes per dilectionem reꝝ viſibiliū corporalibus imaginibus afficiūtur: a corporibꝰ exeuntes ineiſdem imaginibꝰ tormenta patiūtur ꝓpter hoc enī corporalibus ibi paſſionibus teneri poſſunt: quaꝝ a corruptione corporaliū affectionū hic mundate non fueruntqm̄ corpulentiā de corporis dilectione traxerūt. In eiſdem ergo locis in qͥbus culpam ꝯmiſerunt: puniuntur.