LiberUiceſimuſquartus

lucis celi ſiderei diſponat corpora vegetabilium ad ſuſceptōnem vite vegetabilis. Influētia lucis nobiliorisque eſt celi aquei. diſponet corꝑa ſenſibilium ad diſpoſitionem vite ſenſibilis. que etiā forte propter virtutemque eſt ex receptione impreſſionum imaginū. que neceſſaria eſt in apprehenſione ſenſitina dicta eſt aqueā ſiuecriſtallina. Influētia vero lucis nobiliſſime. que eſt em̄pirei. diſponet corpus humanum ad ſuſceptōnem vite¶ XIIX.nobiliſſime. que eſt anima rationalis.¶ De ꝑfectōne ip̄iꝰ organi .i. corꝑis hūani.Orpus autem non ſolum humanum vl̓ anīaleſꝫ eē vegetabile conſtat ex quattuor elemētis: ⁊quinta eſſentia accurrente ad vnaꝫ armoniamin eis conciliandā. alioquin nec eſſet corpus vnibili: cuꝫelementalis natura ſit habens ꝯtrariū: et omnis cōtrarietas repugnet vnionis ratōni. Ueꝝ cum anima ratōnalis perfectiſſima ſit inter oēs naturales formas: humanum quoqꝫ corpuſ eiuſdem forme perfectibile oportuit eſſet perfectiſſimnū ceteriſqꝫ ꝑfectiuſ Elementa nāqꝫ cū ſint mater ialia reſpectu corpoꝝ elementatoꝝ imꝑfectiora ſūt illis. Inter elemētata vero q̄dā corꝑa ſūt:in quoꝝ generatōne tantum exigitur elemētoꝝ mixtiovt mineralia. quedam in qͥbus nō ſolum requiritur mixtio: ſed etiā complexio: vt vegetabilia. q̄dam etiā in quibus preter hec duo requiritur organoꝝ ſiue membroꝝcompoſitio: vt aīalium corꝑa. Cū ergo elementoꝝ mixtio materialis ſit reſpectu cōplexionis: et ipſa cōplexioreſpectu compoſitōnis: et hec omnia reſpectu humanicorꝑis. imꝑfectiora ſunt corꝑa mineralia vegetabilibꝰ.et hec anīaliū corporibus. Iſtāqꝫ oīa corpore humanopreterea cum anima ſit omniū ſimilitudo: qꝛ ſimilitudinem reꝝ oīm nata eſt comprehendere: ſcꝫ ſpūaliuꝫ ꝑ ſe:corporalium vero mediāte corpore. neceſſe eſt: vt ipſuꝫcorpus mediāte quo recepit oīm corꝑalium ſimilitudīeſhabeat ſimilitudinem omniū. quod fieri non poſſet niſiex oībus corꝑibus compoſitum eſſet. Deniqꝫ cū corpꝰvnibile anime debeat eſſe organicū: impoſſibile ē vt ſitſimplex et vniꝰ nature. Porro n̄ erit vltima actio nutritiue ꝑ naturam elementarem. que eſt habens cōtrariū:vt dictū eſt. ſed per celeſtē: que eſt natura lucis et quinta eſſentia. Organū qͥdem et inſtrumētum in hoc cōueniunt: ꝙ vtrūqꝫ eſt illud quo artifex opus ſuum exercetSed in hoc differunt. ꝙ inſtrumentū ſeꝑatum eſt ab artifice ſcd̓m eſſe: licet cōiunctum ſecundū oꝑatōeꝫ: vt dolabrum vel ſecuris. Organū vero ꝯiūctum eſt ſecundūvtrūqꝫ: vt pupilla virtuti viſiue. Et tunc operatō nonattribuitur organo: nec virtuti: ſed tercio qd̓ ex hiſ ꝯiūctis efficitur. Unde ꝓprie nō ē dicere virtus viſiua videt: vel pupilla videt. ſed oculus videt̉: qͥ ex vtroqꝫ conſtituitur. Corꝑa vero mineralia vnibilia non ſunt. licetin eoꝝ cōpoſitōue concurrat lucis natura cōcilians elementoꝝ cōtrarietatem. Cum enim actōnes anime nonſint vniuſmodi reſpectu corporis: ſed multoꝝ modorū:ſcꝫ nutritiua: generatiua. ⁊cͣ. neceſſe eſt etiaꝫ organa ipſa differre. Itaqꝫ corpus animale quod eſt organicum:non erit vniuſmodi: ſcꝫ vt ſimilis ſit in toto ⁊ in partibꝰqꝛ ſi ī toto ſil̓e eſſet non niſi vno mō ꝑ illud anima ſuumopus exercere poſſet. Igitur corpora mineralia nō ſūtaīalia. quia lux in eis eſt ſecundum vnum moduꝫ armonie conciliantis elementa in toto et in ꝑtibus. Corpusorganicum neceſſario multiplicis eſt armōie vt ꝯgruatoperationibus anime.De naturali federe amborum ¶ Hugo.L.in libro de anima et ſpiritu.Uadam igitur amicicia anima corꝑi coniūgitur: ſecundum quā nemo carnē ſuā odio habetNam licet eiuſ ſocietate pregrauetur: amat tāeiun cacerem ſuū: et ideo libera eē non poteſt Doloribꝰeius vehementer afficitur: et formidat interitum: q̄ mo

ri non poteſt. Oculoꝝ ſpeculatōe depaſcitur: ſonoris d̓lectatur. cibis ſuauiſſimis iocundatur. odoribus largaepulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ip̄avtatur: graui tamen merore affligitur ſi ſubtrahātur.Hinc et non nunꝙͣ ſubrepūt vicia contraria ratōni: dūanima ſe dilecto indulgentius remittendo locum noſcitur prebere peccato Carni nāqꝫ ita vnitur anima: vt cūcarne ſit vna ꝑſonaᵉ: vnde ſalua ꝓprietate vtriuſqꝫ nature: adiicitur carni: quod anīe eſt: ⁊ anime quod carniſeſt. Exinde fit anima originali culpe obnoxiā quā carocōtrahit: et anime refundit. Caro nimirum ꝯtracta decarne per legē concupīe: ꝙͣcito viuificat̉: originalis culpe vinculo premitur: eiuſqꝫ affectōnibꝰ anima que carnem viuificat aggrauatur. Beniqꝫ fatigatur corpꝰ cogitationibus mentis. afficitur et mens in corꝑe doloribus corporiſ. Conueniētiſſima ergo media ſunt carniset anime ſenſualitas carnis: que maxime ignis ē. Phātaſia ſpiritus que igneus vigor dicitur. Unde virgili.de animalibꝰ loquens ait Igneus eſt illis vigor: et celeſtis origo. ¶ Caſſiodorꝰ vbi ſupra. Tempera igitur obone artifex organum corꝑis noſtri: vt armonie mētispoſſit aptari: nec ſic roboretur: vt ſuꝑbiat. nec ſic langueſcat: vt deficiat ¶ Childebertꝰ cenomānenſis. Carocerte viuificatōnis officiū amat: tantamqꝫ cū eo paceꝫpepigit: ut ſiquid ei ꝯtrariū nouerit: et implicabili odioabhorreat: et curioſa ſimilitudiue auerſetur. Hinc ē ꝙilli quoqꝫ qui cū paulo clamāt: cupio diſſolui et eſſe cuꝫxp̄o: morteꝫ tamen ideo formidāt: quia caro hic animeletatur officio. xp̄uſ mori venerat: ⁊ tamen dicebat: pater ſi fieri poteſt tranſeat a me calix iſte. Idem cū remotus a diſcipulis ꝓlixiꝰ oraret: vſqꝫ ad ſudorem ſanguinis āxietate turbatꝰ eſt paſſionis. In qͥbꝰ verbis nihilaliud intelligendum eſt ꝙͣ q̄dam ꝯuificatio carnis: queſic inerat ei lege nature: vt tamen bonū non impediretobedientie ¶ Auguſtinus ſuꝑ geneſim libro xii. Deniqꝫ dubitādum non eſt ⁊ rapta hoīs a corporis ſenſibuſmentem: ⁊ etiā depoſita carne ꝑ mortem: nō ita viderepoſſe incōmutabilem ſubſtātiaꝫ dei: ſicut vident angeli ſancti: ſiue alia latentiore cauſa. ſiue ideo qꝛ ineſt ei qͥdam appetitꝰ naturalis corpus adminiſtrādi quo retardatur quodāmodo: ne tota intentione in ſummuꝫ illudcelum pergat: ꝙͣdiu non ſubeſt corpus: cuiꝰ adminiſtraLI.tione appetitus ille conquieſcat.¶ Ꝙ fedus illud qn̄qꝫ moleſtijs irrūpitur.ChildebertusUe cum ita ſint: tm̄ tamen amorem: tanqꝫ germanū fedus corꝑis ⁊ anime plerūqꝫ ſuꝑueniētes irrūpunt moleſtie qͥbus excitatā caro ad viuificationis odium. ſpūm ſollicitat ad conſenſum. quiaſicut illecebrarum deſiderio: ſic etiaꝫ ꝑnicioſa cōmouet̉anxietate ſolicitudinum. Quibꝰ dum venatrix illa deliciaꝝ diu ſubeſſe: diuqꝫ fatigari formidat: paulatim incipit cedere vite: placetqꝫ viuificationis gratiam obiurare: cuiꝰ obſequia permixtis incōmodis amareſcunt.Naſcitur inde turpis ac ridiculoſus mortis appetitusneꝙͣ ſcꝫ ꝓgenieſ: ⁊ que more vipereo ſuoſqꝫ plerūqꝫ ſuffocat ⁊ extinguit genitores: nonnullos etenim tua quoqꝫ tꝑa habuere: quos vel in aquas vel ad laqueuꝫ egitdolor amiſſe pecunie. Nam de veteribꝰ quid loqͣr quorū mortes ſimili ꝓuocatas īſania ueridicis aſſertionibꝰnequaꝙͣ poete tacuerūt. Num recolis ideꝫ te atteſtatucum affectate mortis originē ſuppoſitis decātares uelſiculis. Cum placeat carni: ꝙ uiuificatur: ametqꝫ hͦ aīeobſequiū. tamen euenit ut diuturnis fracta malis uitafaſtidiat: abdicet annos. Malit obire ſemel ꝙͣ ſepius.atqꝫ ſuprema. Morte rapi: ꝙͣ tot ꝑeuntibꝰ eſſe ſuꝑſtesSed licet his inſtet: non eſt homicida uoluntas Bonetd̓clinet: faueatqꝫ uxorius illi. Spūs: hec ⁊ ſtimulis biada lite ſubacta. Gignitur exceſſus: qꝛ duꝫ caro clamat