LiberUiceſimuſquartus

vita: et cū ad ſe inuicem referūtur: ſicut ille tres ꝑſoneet etiā quia equalia ſunt: et quia ſe inuicem capiūt. Inhis tn̄ etiā triplex eſt diſſimilitudo. ſcꝫ quia ita ſunt inhomine vno: que tn̄ nō ſunt homo. Et quia homo hn̄silla tria nō eſt tres: ſed vna ꝑſona. Et qꝛ ſunt hominisvnius. non aūt homo vnꝰ. Aliter aūt aſſignatur in aīahec imago: ſcꝫ quātum ad mentem: ⁊ ſui noticiā ⁊ amorem. de mente enī ſui noticia naſcitur: qꝛ ſi ſuꝑ ſe ipſaꝫreflectatur: ſciet quid ē: et ꝙ imago dei eſt: a quo eſt: ⁊ad quē finem eſt. Et ex utroqꝫ ſcꝫ mente et ſui noticia:ꝓcedit amor ſui ipſius. Hec quoqꝫ tria equalia ſunt: etſe inuicē capiūt. Similitudineꝫ aut dei anima habet inſe: quo ad virtutes ⁊ effectus eaꝝ Naꝫ etſi deo nō ꝯueniat credere ul̓ ſperare: ꝓprius tn̄ effectꝰ fidei eſt aſſentire prime ueritati ſuꝑ omnia: ⁊ propter ſe: quod vtiqꝫfacit deus: etiā verius ꝙͣ homo. Effectus ſpei ē deo cōfidere ſuꝑ omnia: ⁊ ꝓpter ſe. hoc etiā facit deuſ Sil̓ iteret de effectu caritatis: qd̓ eſt diligere. Sed tn̄ ſimilitudo multiplex eſt. Prima omnimode idemtitatis: qͣ filiꝰdei ſimilis eſt patri. Secunda proprietatū ꝯformitatisde qua ſcꝫ dicit Areſtotiles. ꝓprium eſt qualitatis ſcd̓ꝫeam ſimile vl̓ diſſimile dici. Tercia rep̄ſentatōis. quaſcꝫ aliquis patri ſuo ſimilis dicitur: qn̄ mores eius imitatur. Et hoc vltimo modo aſſimilat̉ deo homo. ſcilicꝫdiſcreta operatione. que eſt virtutis effectuſ ¶ XXV.De ſimilitudine omnium reruꝫ in animaHugo vbi ſupra.Orro ſicut mūduſ iſte ſcꝫ viſibilis quīqꝫ ꝑtitaqͣdaꝫ diſtinctōe ē ordinatꝰ: terra ſcꝫ: aqua: aereethere: ſiue firmamento: ipſoqꝫ ſūmo celo qd̓ empireuꝫvocāt. ſic anime in mūdo ſui corꝑis peregrināti quīqꝫprogreſſus ſūt ad ſapiētiā: ſenſus ſcꝫ: imaginatio: ratointellectus ⁊ intelligentia. Quinqꝫ enī progreſſionibꝰrōnalitas exercetur ad ſapiētiam: ⁊ quattuor effectibꝰad caritatem. Anima igitur ad ſimilitudinem totiusſapientie facta: omnium ſimilitudinem in ſe gerit.Un̄ et a ph̓o diffinita eſt omniū ſimilitudo. habꝫ ſiqͥdēin ſe vires quibus omnia inueſtigat: et omnibꝰ ſimilisexiſtit: cum ſit vna. Similis terre ꝑ ſenſum. aque ꝑ imaginationē: aeri per rōnem. firmam̄to ꝑ intellectū celoꝝcelo per intelligentiā. Similis eſt lapidibꝰ per eſſentiā:arboribus per vitam. Animalibꝰ ꝑ ſenſuꝫ ⁊ imaginationem: hominibꝰ ꝑ rōnem. Angelis per intellectuꝫ: deoper intelligentiā. et ſicut deus omnibus eſt caꝑabilis ⁊participabil̓: ſic anima capax eſt omnium. ¶ Ex librofontis vite. Subſtātia ſimplex forma eſt omnis rei: Intelligentia igit̉ ⁊ anima non apprehendūt res: niſi performas ſuas: et forte non coniūgunt̉ niſi cum formis:propter ſimilitudinē et ꝯueniētia eaꝝ in genere Itaqꝫſicut yle virtus eſt receptibilis formaꝝ ſenſibiliū: ſic ⁊aīa virtꝰ ē receptibil̓ formaꝝ intelligibiliū. Tu uero ſires viſibiles ponas intelligibiliū exempluꝫ: apud te facilis erit imaginatio reꝝ intelligibiliū: Omnis autemforma vnit id quod imaginatur per eaꝫ: deniqꝫ poſtꝙͣintelligentia non habꝫ propriā formā in ſe: et eſt apprehendens omniū formaꝝ ſemꝑ. neceſſe eſt ut forme reꝝomniū ſint ſibi forme. ¶ Ex libro de cauſis. Omnisintelligentia plena eſt formis ſcitqꝫ quod eſt ſupra ſe:et quod eſt ſub ſe: intelligit res ſempiternas: que nō deſtruuntur: neqꝫ cadūt ſub tempore ¶ Ex libro Areſto.de anīa tercio. Eſt igitur anima: ſicut iā dictuꝫ eſt sͣ:quodāmodo omnia que ſunt. Omnia nanqꝫ ſunt autintelligibilia aut ſenſibilia. Uerūtn̄ in anima non ſuntipſe res. ſed eaꝝ forme uel ſpeciēs. Itaqꝫ ſicut manuseſt organum organorum: ſic intellectus eſt ſpecies ſpecirum. ſenſus quoqꝫ ſpecies eſt ſenſibilium..XXVI.¶ De differētia anime humane ad brutalēet ad angelum. ¶ Gennadius vbi ſupra.

Olum aūt hominem credimꝰ animā habereſubſtātiuā: que etiā exuta corꝑe viuat: ⁊ ſenſus ſuos et ingeniā viuaciter teneat Nō enīcum carne morit̉. qm̄: vt dictū eſt: non carne ſemīatur.Anīaliuꝫ aūt anime ſubſtātie non ſunt: ſed cū ipſa carne carnis viuacitate naſcūtur. ⁊ cū carnis interitu fineuntur Ideoqꝫ nec rōue reguntur. ſic plato ⁊ alexanderputant. ſed ad omnia nature inciramenta ducūtur ¶Hugo ubi sͣ. Senſuꝫ qͥdem ⁊ imaginatōeꝫ cū ceterisanimalibꝰ cōmunia habemꝰ vident ſiqͥdeꝫ viſibilia. etviſoꝝ recordātur. In qͥbuſdā etiā ſenſibꝰ nos ſuꝑant:qm̄ iuſtum fuit: ut qͥbus nihil dandum erat in ītellectu.aliqͥd ampliꝰ daretur in ſenſu. Et eꝯͣrio tanto maior neceſſitas indicit̉ homini exercende rōnis. ꝙͣto maioremdefectū patit̉ ſenſualitatis. Ratio aūt inde incipit: vn̄aliqͥd occurrit: qd̓ nobis cuꝫ animalibꝰ non ſit cōmune.¶ Actor. Aīa quoqꝫ humana in hoc differt ab angeloqꝛ corꝑi eſt nubilis: ⁊ quia nō habꝫ diſtinctōeꝫ ꝑſonalitatis: ⁊ qꝛ vim quādam hꝫ ꝯponēdi ⁊ diuidēdi intelligibilia cū ſēſibilibꝰ. quā nō hꝫ angelꝰ. Et qꝛ licet inter eā⁊ deum nihil ē mediū ꝙͣtū ad naturā: ⁊ etiā ꝙͣtū ad eternam fruitōeꝫ: eſt tn̄ quantū ad pn̄tem illuminatōeꝫ quāipſa recipit ab āgelo: angelꝰ aūt a deo. Item qꝛ animaad beatitudinē ordinata eſt in ſe et in corꝑe. angelꝰ aūttm̄ in ſe. Et notandum ꝙ cum ꝑſona ſit nature rōnal̓indiuidua ſubſtātia. in tribus tm̄ eſt ꝑſonalitas. Undeſeqͥtur ꝙ triplex eſt diſtinctio perſonalis. In deo ſcꝫ tm̄ſcd̓m originē. In angelo tantū ſcd̓m qͣlitateꝫ In homīeſcd̓ꝫ utꝝqꝫ. Quia ⁊ ſecūduꝫ qͣlitatē vnꝰ differt ab alioEt ſcd̓m originē vnꝰ eſt ab alio. ſicut in ꝑſonis diuinisUbi hec diſtinctio tripliciter variatur. Aut enī ē origo⁊ nō habet originē: ⁊ ſic eſt in patre. Aut hꝫ originemet eſt origo: ⁊ ſic eſt in filio. Aut habꝫ originē: et nō eſtorigo: ⁊ ſic eſt ī ſpūſancto. Ecce diſtīctio ꝑſonalitatiſ intribꝰ ꝑſonis ſcd̓m tres differentiaſ: Quarta vero differentia q̄ facerꝫ qͣrtam ꝑſonam: ſcꝫ ꝙ nec eſſet origo: nechaberꝫ originē: ibi eſſe nō poteſt. Tal̓ enī ꝑſona increata eſſe nō poſſet: qꝛ diſtinguibil̓ ab alijs nō eſſet. ſed heceſt diuina eſſentia: q̄ nec diſtinguit nec diſt īguitur. ſedcōmuniter ꝯgruit ꝑſonis: Haꝝ aūt omniū perſonaliūdiſtinctionū nulla in anima reꝑitur. ¶ .XXVII¶ De quantitate anime:St aūt anima in ſingulis partibꝰ corꝑis tota:quātum ad totalitatem eſſētie. id eſt ꝑfecti eē.non tamen tota. id eſt ſcd̓m omnem ſui potentiam vel virtutem ſiue operatōnem. Multitudo autē potentiarum non infert maioritateꝫ vel minoritateꝫ ī aīaſed multiplicitatem. Tanta eſt igitur in ſui corꝑis vnaparte vel in dn̄abus: quanta in omnibꝰ: ſed nō tam multiplex. Non eſt ergo ꝓprie quanta quantitote ſed virtute. et hec quantitas penes operationē attendit̉. Primaautem eius oꝑatio: eſt viuificare. alie vero fiūt illa mediante. Aliter etiaꝫ poteſt dici quanta: ſcꝫ quantum adcertum nature ſue terminum vel modū quem habet omnis creatura: qͥa ſolꝰ deus eſt immenſus ¶ Auguſtinꝰin libro de qͣntitate anime. Si figurarū planaꝝ optimacirculus eſt: in quo nichil eſt puncto potentiuſ: quod impartibile ē. Quid mirum ſi anima neqꝫ corꝑea ſit neqꝫalicuius quantitatis: cum tamen et tantum valet in corpore: vt penes eam ſit regimen omnium membroꝝ: et qͥſi cardo qͥdam in agendo cunctaꝝ corꝑalium motionūSic enim et pupilla quaſi quidam punctus oculi eſt: inqua tamen tanta vis eſt vt ea dimidium celum: cuiꝰ ineffabile ſpaciuꝫ eſt: ex aliquo eminenti loco cerni collūſtrariqꝫ poſſit. Oculuſ etiaꝫ aqͥle qui noſtro breuior eſtcum illa tam ſublime volat: vt etiam a nobis in tanta iuce difficile cernatur: latentem videt ſub frutice lepuſcūlum: et piſcem ſub fluctibus. Non eſt ergo mirū: ſi ratōincorporalis: que aſpectꝰ ē anime: tot imagines ⁊ tatas