Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſquartus

numerātis excedat: nec tn̄ infinita ſi numerꝰ ī memoriareconditaꝝ rerū non excedatur. Sed hinc etiā aduertipoteſt aliud eſſe. quod recōdituꝫ memoria tenet: aliudquod inde in cogitatōe recordātis exprimitur: ꝙͣuis tn̄vtriuſqꝫ copulatio vnū idem videatur: qꝛ meminiſſe poſſumꝰ corpoꝝ ſpecieſ niſi tot quot ſēſimꝰ: qͣntasſēſimꝰ ſic̄ ſēſimꝰ. Ex corꝑiſ em̄ ſēſu ī mēoria ꝯbibitanimus. Uiſiones aūt cogitatōuꝫ ex his qͥdem rebusque ſunt in memoria. ſed tn̄ infinite multiplicātur et variantur. Unum quippe ſolem memini: qꝛ ſicut eſt vnuꝫvidi. ſi aūt voluero duos uel tres: uel quot uolo cogitoſed ex eadeꝫ memoria qua vnū memini: formatur aciesmultos cogitātis: tantū memini. ſi enī maioreꝫ uel minorem ꝙͣ vidi memini: iam memini qd̓ vidi: nonmemini. Maiorem tn̄ pro uoluntate cogito uel minorēꝙͣ memini vidi. quadꝝ etiā cogitare ī promptu mihieſt: cum rotundū meminerim: cuiuſlibꝫ coloris ſolēviridem nūqͣ viderī. et ideo nec meminerim. atꝫ ut ſolēita cetera. he aūt reꝝ forme qꝛ corꝑales ſunt: errat qͥdēanimꝰ cuꝫ eas opinatur eo foris eſſe: quomō intuscogitat. ul̓ cum interierint foris: adhuc memoria retinentur. uel cum aliter etiā ꝙͣ memīmus cum recordādifine: ſed cogitandi uarie formātur. XXII. ſolū vera ſed etiā ficta trinitatemmemorie vel imaginatiōis aduertūturEpiſſime tamē credimꝰ etiā vera narrātibusipſi ſenſibus ꝑceperunt. que ipſo auditu qn̄narrātur: cogitamuſ videtur ad memoriamretorqueri acies: ut fiāt viſiones cogitātiuꝫ: atꝫ illa trinitas hic videtur expleri: que fit cum ſpecies in memoria latens viſio recordantis tercia uolūtate cōpulantur. Sed ſi intelligentiꝰ cōſideremus: nec tunc exciciditur memorie modus Neqꝫ enī vel intelligere poſſēnarrātem: ſi ea dicit: ſi contexta tunc primū audirēnon tn̄ generaliter ſingula meminiſſē: qui enī mihi narrat aliquem monteꝫ ſilua exutum: et oleis indutum einarrat: qui mem inerim ſpecies montiū: et ſiluaruꝫ: etoleaꝝ: que ſi oblitus eſſem quid diceret omīno neſcireꝫet ideo narratōem illam cogitare poſſem: ita fit vtomnis qui corꝑalia cogitat: ſiue ip̄e fingat aliquid: ſiueaudiat: aut legat: uel p̄terita narrātem: uel futura ꝓnūciantem: ad memoriā ſuam recurrat: ibi reꝑiat modūatꝫ mēſuram omniū formaꝝ quas cogitans intuetur.Ita neqꝫ colorē queꝫ nunꝙͣ vidit: neqꝫ ſonū quem nūqͣaudiuit: nec aliqͥd quod nūꝙͣ ſenſit: poteſt quiſꝙͣ omīnocogitare: ac ſi corꝑale aliquid. propterea nemo cogitatniſi qd̓ ſenſit: quia nemo corꝑale aliquid meminit: niſiquod ſenſit: ſicut in corꝑalibus ſentiendi: ſic in memoria eſt cogitādi modꝰ. ſenſus enī accipit ſpeciē a corꝑeqd̓ ſentit̉ a ſenſu mēoria: a mēoria vero acies cogitātis. Uolūtas porro ſic adiūgit ſenſum corꝑi: ſic memoria ſenſui. ſic aciem cogitātis memorie. Que aūt conciliat illa atqꝫ coniūgit. ipſa etiaꝫ diſiungit ſeꝑat. id eſtvoluntas. Sed a ſentiēdis corꝑibus motu corꝑis ſeꝑaratur ſenſus corꝑis. ne aliquid ſentiamꝰ: vel ut ſentiredeſinamus. ut cum oculos ab eo quod videre uolumusauertimus. uel claudimꝰ: ul̓ aures a ſonis. ſic de alijsIta motu corꝑis agit uoluntas: ne ſenſus corꝑis rebuſſenſibilibus copuletur: agit qͣntū poteſt. Nam cumin hac actione propter conditōem ſeruilis mortalitatisdifficultatē patitur. cruciatus eſt conſequēs. ut uolūtati nihil reliqui fiat niſi tolerātia Memoriaꝫ vero a ſenſu uoluntas auertit. cum in aliud intenta. ei ſinit inherere preſentia. Naꝫ mihi ſepiſſime euenit. ut ꝑlectapagina uel epl̓a. neſciam quid legerim et repetam. inalio quippe intento nutu uolūtatis ſic eſt adhibitamemoria ſenſui corꝑis. quēadmodum ipſe ſenſus adhibitus eſt litteris. Ita et ambulantes intenta in aliuduoluntate. neſciūt qua tranſierūt. Iam porro ab eo qd̓

in memoria animi eſt. aciē uelle auertere: nihil eſt aliudꝙͣ inde cogitare. In hac igitur diſtributōe ubi quātuor ſpecies reꝑiūtur. voluntas quaſi prolē cum parente ter cōpulat. Et vndecunqꝫ procedat. nec parens necproles dici poteſt. XXIII. ex his que meminimꝰ coniicimus autfingimus ea que non vidimus.Tenim ſi non meminimꝰ: niſi quod ſenſimusneqꝫ cogitamus: niſi quod meminimꝰ. cur plerumqꝫ falſo cogitamꝰ cum ea que ſenſimꝰ: nonvtiqꝫ falſo meminerimꝰ: niſi uoluntaſ illa quā coniūctricem et ſeꝑatricem huiuſmodi reꝝ demonſtraui. formandam cogitātis aciem condita memorie ducit. vtlibitum eſt. Et ad cogitanda ea non meminimꝰ ex eiſque meminimꝰ. aliud hinc. alid̓ inde ut ſumat appellatque in vnā viſioneꝫ coeuntia. faciūt aliquid quod ideofalſum dicatur. quia uel eſt foris in reꝝ corꝑearumnatura. ul̓ non de memoria videtur exp̄ſſum. tale aliquid nos ſenſiſſe meminimus. Quis enī vidit cignumnigꝝ: facile ē tn̄ figurā illā quā videndo nouimꝰ. nigrocandore ꝑfundi quē etiā in alijs corporibꝰ vidimus. etquia utrunqꝫ ſenſimus: etiā utꝝqꝫ meminimus. Quapropter dum coniūcta cogitamus. que ſigillatim ſenſameminimꝰ: videmur id quod meminimus cogitare.cum id agamus moderāte memoria: vn̄ ſumimuſ omīaque multipliciter uarie pro noſtra uolūtate cōponimꝰNam neqꝫ ip̄as magnitudines corpoꝝ quas nunꝙͣ vidimus: ſine opere memorie cogitamus. Quantum enīſpacii ſolet occupare magnitudinē mundi nr̄ obtutuſintm̄ extendimus quaſlibꝫ corpoꝝ moles. cum eas maximas cogitamus. Et ratio quidē ꝑgit in ampliora: ſꝫfantaſia ſequitur. quippe infinitateꝫ quoqꝫ intueri ratio non renunciat quā nulla viſio corꝑalia cogitātis app̄hendit. eadem ratio docet etiā minutiſſima corporalia infinite diuidi. Cum tn̄ ad eas trinitates ul̓ minutias peruētū fuerit: quas viſas meminimꝰ: exilioreſminutioreſqꝫ fantaſias iam poſſumus intueri: ꝙͣuisratio non deſinat ꝑſequi ac videre. Ita nulla corꝑalianiſi memīmꝰ aūt ex his memīmꝰ cogitamꝰ ſꝫ qꝛ numeroſe cogitari poſſūt: que ſigillatim ſūt exp̄ſſa mēorievidet̉ ad mēoriā menſura: ad viſiōeꝫ uero numerꝰ ꝑtinere: quia licet innumerabilis ſit multiplicitas taliū viſionum. ſingulis tamē in memoriā preſcriptus intrāſgreſſibilis modus. Menſura igitur in memoria: in viſionibus numerus apparet. ſicut in ip̄is corporibus eſtmenſura quedam: cui numeroſiſſime coaptatur ſenſusvidētiū: ex vno viſibili multoꝝ cernentium formāturaſpectus. Ita vt etiā vnus propter duorum oculoꝝ numerum plerūqꝫ vnā rem ſp̄e geminata videat. In hisigitur rebus vnde viſiones exprimūtur: q̄dam mēſuraeſt. In ipſis aūt viſionibus eſt numerus: uolūtas autēque illa coniungit ordinat: quadam vnitate copulatnec ſentiendi aut cogitandi appetitum: niſi in his rebꝰvn̄ viſiones formātur: acquieſcens collocat: ponderi ſimilis eſt. Quapropter hec tria menſurā numerum etpondꝰ etiā ī ceteris rebus omnibꝰ aduertamus.XXIIIIDe imagine trinitatis in mēte Hugo vbiNima ratōnalis ex imagine dei habet rationēet ex ſimilitudiue caritateꝫ. Caritas vero in ſemetip̄a rep̄ſentat trinitatem. Hanc in preſentifides ſequitur: ſpes in celum vſqꝫ comitatur: caritashenniter amplexatur. Appareat ergo ſimilitudo dei inmoribuſ natura: in operibꝰ iuſticia. in virtutibꝰ progratia. vt moribus natura perornetur: vt iuſticia operibus comprobetur vt gratia virtutibus compleatur. Actor. Trinitatis imago eſt in anīa: quo ad memoriam: intelligentiam: et voluntatem: vel amoreꝫ. et hoctriplici ſimilitudīe qꝛ ſcꝫ hec tria ſunt vna eſſentia: vna