LiberUiceſimuſquartus

homineꝫ. Preterea vnus angelus alio: et vna anīa aliaſimplicior ē: ſcd̓m maiorē acceſſuꝫ ad diuine nature ſimplicitatem ¶ Hugo in primo libro dydaſcolicon. Probata ſententia apud philoſophus animā ex cunctis nature partibus aſſerit eſſe compactam qꝛ ſcꝫ ſiue per ſenſus ad ſenſibilia exeat: ſiue per intelligentiā ad inuiſibilia aſcendat: ad ſeipſam reꝝ ſimilitudines trahens regirat: ſectaqꝫ in orbes geminos motus glomerat. pytagoricum nanqꝫ dogma erat: ſimilia ſimilibꝰ cōprehēdivt ſcꝫ anima niſi ex om̄ibus cōpoſita foret: nullatenusomnia cōprehendere poſſet. Nec tamen exiſtimemuſ viros in rerum natura peritiſſimos: hoc de ſimplici eſſentia ſenſiſſe. ꝙ vlla ſe partiū quātitate diffunderet: ſꝫ vteius mirabilem demōſtrarent potentiam. Dicebant exomnibus naturis eam conſtare. non ſcd̓m compoſitōeꝫſed ſecundum cōpoſitōis ratōnem. Neqꝫ enim hec omnium rerum ſimilitudo aliūde vel extrinſecus venire eſtcredenda: ſed ip̄a potius eam in ſe et ex ſe natiua quādāpotentia: et ꝓpria virtute capit. Itaqꝫ om̄ium capax: etreꝝ omniū ſimilitudine inſignita: omnia eſſe dicitur: etex oībus cōpoſitōnē ſuſcipere: non integraliter: ſed virtualiter ac potētionaliter omnia continere. ¶XIIIIDe virtute anime in tribus potentiis.Idem in libro de ſpiritu et anima.Nima igitur ſpiritus intellectualiſ: rationalis:ſemper viuens: ſemꝑ in motu: bone maleqꝫ voluntatis capax: ſecundū benignitateꝫ creatorisatqꝫ ſecundū ſui operis officiū variis nuncupat̉ noībꝰDicitur nāqꝫ anima dum vegetat. ſpiritus cuꝫ contemplatur. ſenſus dum ſentit. ⁊cͣ: Per cōcupiditatem appetit. ꝑ iraſcibilitatē temnit. ꝑ ratōnabilitateꝫ inter vtrūqꝫ diſcernit. nec per partes diuidit̉: cū ſit ſimplex. Necaliud nec minus eſt ratio vel ſubſtantia: ꝙͣ anima. Necaliud nec minꝰ eſt ira vel ꝯcupiſcētia ꝙͣ anima. ſed vnaeademqꝫ ſubſtātia ſecundum diuerſas potentias diuerſa ſortit̉ vocabula ¶ Gēnadiꝰ ī diffinitōibꝰ eccīaſticoꝝdogmatū Non igitur animas duas eſſe dicimus in homine: ſicut iacobus et alij ſyroꝝ dicūt vnā animalem: qͣcorpus animetur que et inmixta eſt ſanguini Aliaꝫ vero ſpiritualem que rationē miniſtret. ſed vnā eandemqꝫdicimus eſſe que et corpus ſua ſocietate viuificet: et ſemetip̄am ſua ratione diſponat. ¶ Actor. Una eſt anīain homine: cuiꝰ potentie ſunt vegetabilis: ſenſibilis: rationalis: in vna ſubſtātia fundate. videtur quidē areſtotiles velle: ꝙ corpus hominis ī vtero matris priꝰ vegꝝtetur ꝙͣ ſentiat: et prius etiam in eodem ſit ſenſus ꝙͣ intellectus. Non tamen oportet ꝙ ibi ſint tres anime vl̓incorporee ſubſtātie. ſꝫ vna que prius habuit ſolā vimvegetādi: ⁊ tādem vim intelligendi. Prima ē quaſi materialis diſpoſitio ad ſecundam recipiēdam: et ſecundaad terciā que eſt vltima ꝑſ ectio ſiue completio. Un̄ etſola dicitur anima. Ideoqꝫ etiā licet videatur puer eſſeanimal anteꝙͣ homo: quia corpus habet et animā ſenſibilem Inteꝙͣ rationalem: non ob hoc ſequitur ꝙ ſit aſilius vel capra: vel aliquod alioꝝ ab homine: qꝛ non duꝫeſt anīal ꝑfectuꝫ. Illud enī quod habet materiale eſt abvltimo completiuū id eſt ab intellectu qͥ eſt vltima ꝑfectio corꝑis. Eſt enī completiſſima oīm virtutuꝫ que ſuntin corporibus: ⁊ eſt in corꝑe mediāte ſenſibili: que tamēnon eſt mediū ꝑ modum materialis diſpoſitionis ex toto. quia exercet oꝑationes ſuas in corpore. Nec eſt mediū rationis vel intellectiue ad hͦ vt ſit: ſed ad hoc vt ſitin homine. Un̄ illa deſtructa: deſtruitur ⁊ iſta: non in ſeſed in hoīe .i. ad hoc vt non ſit in hoīe. Itaqꝫ ille due: q̄ſunt quaſi materiales ad terciā. corrūpūtur cū corporeſcꝫ in morte. ⁊ tercia manet ab alijs ſeparata ⁊ ab ipſocorpore. In viuētibꝰ quoqꝫ nihil ꝓhibet eam ad operationes intelligibiles rapi: nec ob hoc ab alijs potentusomnino ſeparari: ſed ea ex toto illuc ꝯuerſa. ſicut in rap

tu pauli. remanent alie due: penes quas conſiſtit regnūcorporis. et per quas conſeruatur in eſſe vitali. Patetigitur ꝙ anima eſt vna in tribus potentiis: quia cumidem ſit in homine eaꝝ ꝑfectibile. ſcꝫ vnus homo ſcd̓mrem: vna quoqꝫ earuꝫ erit ꝑfectio ſecūduꝫ ſubſtantiamPreterea cū eſt triangulus in quadrangulo: nō differtin ſubſtātia: īmo idem ſunt. Igit̉ ſimiliter vegetatiuuꝫcum eſt in ſenſitiuo. et vtꝝqꝫ in rōnabili: non differumſecundū ſubſtātiam. Iteꝫ ſi eſſent multa ſecundū ſubſtātiam: ⁊ ẜm potētiam: et in vno genere: actus vnus nonimpediretur per actuꝫ alterius. Occupata ergo animarōnali circa ſenſibilia: non impediret̉ ad ſpūalia. Itemeſſent tres aie quod damnat̉ in li. de eccleſiaſticis dogmatibus. Cōcedēduꝫ ergo eſt eādeꝫ ſubſtantiā in hoīeeſſe vegetabilē: ſenſibilem: ⁊ rōnalem: ſecundum potentiam tamen differentem..XV.¶ Reſpōſio ad obiectōes contrariaſ.¶ Uerunt tamē qui dixerūt tres ſubſtātiaſ incorporeas ineſſe ſicut tres vitas ſcꝫ vitaꝫ vegetabilem: ſenſitiuā: intellectiuā Habꝫ enim homoſubſtantiā incorꝑeā: qua viuit: creſcit: ⁊ nutritur. ⁊ hocex traduce ꝑ generatōem: in qua cōuenit cum plantis.habet ſubſtantiā incorꝑeā qua ſentit ex celo et ſtellis.ſecūduꝫ quā ꝯuenit cum brutiſ. Habꝫ ⁊ ſubſtātiā incorporeā: qͣ viuit: et intelligit: īmediate a deo ꝑ creatōem.et ꝙͣuis ſiut tres ſubſtātie: non tres aīe in hoīe: qꝛ anīaeſt nomē ꝑfectōis: et ideo ſubſtātia vegetabilis non eſtanima: niſi in plantis quaꝝ ē ꝑfectio. ſenſibil̓ nō niſi inbrutis. In homine aūt ſunt quaſi materiales ad rōnalē⁊ rōnalis ē completio. Et ideo in primo ſola ē aīa in homine alijs exiſtentibꝰ vt diſpoſitionibꝰ materialibꝰ adipſam. De vnitione aūt illaꝝ qͥdam adducūt exempluꝫin radiis ignis ⁊ ſolis: qui qn̄qꝫ vniūtur in aere in quonon ē niſi quaſi vnus: et hoc ꝓpter eoꝝ ſimplicitatem.Et ſicut ꝯtingit: ꝙ radiuſ ignis cum igne corruptibiliſē. radiꝰ ſolaris cū ſole incorruptibil̓. ſic due corrūpūt̉in corꝑe ſcꝫ vegetabilis ⁊ ſenſibilis: tercia remanet cuꝫſeꝑatur a corpore: vt radius ab aere. Dicunt etiam cuꝫAreſtotile ꝙ prius tꝑe ē ipſa vegetabilis cum ſeminequa nutritur ac creſcit. Inde cuꝫ creuerit ſubſequaturper influentiaꝫ corporis celeſtis ſenſitiua. Ultimo veroinfundit̉ per creatōeꝫ rōnalis: vt ꝑfectio vltima. Illudergo quod an̄ rational̓ infuſioneꝫ ē animatū ⁊ ſenſibileimꝑfectum ē et materiale ad vltimū completiuū. Nonſunt igitur ille tres in homīe differētes ſpecies vl̓ ſubſtantie: qꝛ vna eſt diſpoſitio materialis ad aliam. Ideovna ⁊ ſimplex eſt aīa: quia vna ē ꝑfectio vltima. Si aūtobiicitur ꝙ non eſt eadeꝫ ſuſtātia corruptibilis ⁊ incorruptibilis: ⁊ ſenſitiua quidem corrūpitur: rōnalis autēnon. Reſponderi poteſt ꝙ ſenſibil̓ in homine corrūpit̉:nō ſecūduꝫ eſſentiā nec ſcd̓m potentiā: ſꝫ tm̄modo ſecūdum actum ſcꝫ cum aīa ſeꝑatur a corpore. Un̄ in librode anima ⁊ ſpū legitur: ꝙ aīa ſecum trahit ymaginationem in ſeꝑatione. Si igit̉ iteꝝ obiicit̉. ꝙ non eſt eadeꝫſubſtantia ſeꝑabilis ⁊ inſeꝑabilis mixta corpori ⁊ nonmixta. Reſpōdeo ꝙ miſceri corpori ſecūduꝫ operatōeꝫvirtutis alicuiꝰ: ⁊ non miſceri ſecundū oꝑationē alteriꝰUel ſeparari ſecūdum actuꝫ et non ſeparari ſecundumhabitum: vel vtꝝqꝫ ſcd̓m diuerſas potentias nihil prohibet eſſę vnius ſubſtantie.¶ XVI.¶ Adhuc de eodem.Ed adhuc obiiciūt: ꝙ non eſt eadem ſubſtātiaprius tempore ⁊ poſt tꝑe. Uegetabilis autemprior ē tempore ſicut patꝫ in ſemine ⁊ in embrione: quod priꝰ vegetatur ꝙͣ nutriatur. creſcit an̄qͣ aniarationalis infundatur. Ad hoc dici poteſt: ꝙ eſt vegetatiua diſponens: et vegetatiua ꝑficiens. Una eſt formain fieri: alia in eſſe: Prima traducitur et ſeminatur cuꝫcorpore Secunda vero infūditur rationali aīa. Prim