LiberUiceſimuſquartus
derogare. De homine aūt dicit vile qͥd. ſcꝫ ꝙ ſcd̓m corpus ſit formatus de limo terre. Ideoqꝫ oꝑtuit eius diguitatem inſinuari. que eſt ex ꝑte anime. Mulier quoqꝫlicꝫ predita ſit ratōe ſicut vir. dicitur tn̄ eſſe gl̓a viri: nōaūt imago dei. eadeꝫ rōne qua nec angelꝰ: ⁊ etiā maioriſcꝫ viro ſubdita eſt. nō domina oīm: et qꝛ non eſt origoomniū ſicut ille: et quia nō eſt a deo facta īmediate. ſedformata d̓ viri latere. Et qꝛ nō habuit ab initio ratiōeꝫita limpidam ſicut vir. Un̄ a dyabolo ſeducta ē: nō virIteꝫ propter duplex miſteriū ſcꝫ xp̄i ⁊ eccleſie ſuꝑioriset inferioris ꝑtis ratōis. In vtroqꝫ enim prefertur virmulieri.¶ De ꝓprietatibus hominis ¶ Auguſtinꝰin libro de ordine.St aūt homo aīal ratōnale mortale. In hoc ꝙrōnale diſcernitur a beſtiis. In hoc ꝙ mortalea diuinis ¶ Areſto. vbi ſupra. Loquutio ſolihomini appriatur. homo quoqꝫ ſolus inter aīalia ridetcui titillatio riſum etiā preter voluntatē adducit. Solꝰaūt recipit tit illatōnē: qꝛ coriuꝫ eius eſt valde tenue: vn̄et pre ceteris aīalibus melioris eſt tactꝰ. Hominis mēbra ſcd̓m naturā ſunt: et maxime mēbꝝ ſuꝑius. id eſt caput: quia ꝯuenientiā habꝫ cuꝫ toto ſuꝑiori. id ē mundoNec eſt aīal eleuati capitis: niſi homo. Qui ideo erecticorꝑis eſt: qꝛ natura eius calida ē: et calor efficit cremētum ſecundū eādem viam. In ceteris animalibꝰ colorpiloꝝ eſt ſecūdum colorem cutis. in homine vero non.Item homo ſolꝰ eſt multoꝝ piloꝝ in capite: qꝛ cerebrūeius plus eſt humidiꝰ comꝑatōe ſui corꝑis: ꝙͣ ceteroꝝanīalium. Caput etiā eius pauce carnis eſt: vt ſit melioris ac ꝑfectioris ſenſus: et eſt ex pluribꝰ ſuturis. Ob hͨindiget cuſtodia capilloꝝ. Habet aūt ⁊ pilos apud pubem: cum ceteroꝝ animaliū ꝑtes ille nude ſint. propriūhomīs eſt in ſenectute caneſcere: niſi ꝙ accidit hoc et iāequis. ceteris aūt animalibꝰ non. Inter anīalia quoqꝫhomo ꝓprie caluus eſt. Item homo ſolꝰ habet pilos invtraqꝫ ꝑte palpebre: cetera tm̄ in ſuꝑiori. Nec oculoꝝvarietas eſt niſi in homībꝰ ⁊ in equis. Omē anīal hn̄saures habꝫ eas mobiles preter homīem. Iteꝫ homo incomꝑatōe corporis ſui ꝑui oris eſt. In homīe pars ſiniſtra ſuꝑior eſt ꝙͣ in ceteris animalibꝰ. et in omnibꝰ animalibus poſteriꝰ minus eſt anteriꝰ preterꝙͣ in homine:in quo pars ſuperior ꝓportōnalis eſt inferiori. Minoreſt etiam in decrepitis: ſed in pueris ecōuerſo. Ideoqꝫinfātuli non poſſunt eleuare ſe: qꝛ ſuꝑius eorū maiꝰ eſtac pōderoſius inferiori. Cum vero iuune ſcūt pars inferior ſuꝑcreſcit. In quadrupedibꝰ autē econuerſo eſt: etideo ſtatim nata ſe erigūt ⁊ incedunt. ob hoc etiā pueriminoris intellectus ſunt: quia caput hn̄t groſſuꝫ ⁊ ponderoſum. Qm̄ autem homo ſuꝑ animalia cetera pluriſeſt intellectus: natura dedit ei manus vt eis in multisvti poſſit. Non eſt enim manus vnuꝫ inſtrumētum: ſedmulta: vt dicet̉ infra. Manus autem ſiniſtra in homīenon eſt leuis motus: ſicut nec pes ſiniſter in animalibꝰpreterꝙͣ in elephante. Solus homo pectus habꝫ latuꝫet pauce carnis: animalia vero cetera anguſtū. Ceteraquoqꝫ animalia māmillas habēt infra pectus apud coxas: mulier aūt in pectore. Cūqꝫ ceteris animalibꝰ corin medio ſit. in homine declinat ad ſiniſtrā: vt ſcꝫ partēſiniſtraꝫ temꝑet: que in eo ſuperior eſt: ꝙͣ in ceteris animalibus. Splen hominis ſimile eſt ſpleni porci. Uentereius. id eſt ſtomachꝰ aſſimilatur ventri canis: ꝙͣuis amplior ſit: Animalium pedes ſcꝫ maiores. id eſt coxe modice̓ carnis ſunt: preter hominem. Homo inter animalia cetera comparatōe corporis modici ſeminis eſt: animalia cetera caudam hn̄t homo vero non: ſed anchas.Senſus tactꝰ in homine ſubtilis eſt: pluſꝙͣ alij ſenſus.Ideo caro eius mollis eſt pre ceteris aīalibꝰ. poſt hūcautem guſtuſ. Ceteri vero ſenſus hebetōres ſunt in eo
ꝙͣ in ceteris animalibus. Homo claudit oculuꝫ eiꝰ pluſom̄ibus aīalibꝰ: quia tenuis eſt corii. ¶ Plinius libroxi. Terreſtriū ſolus homo bipes eſt. huic autem pedesmaximi ſunt: ſed feminis teneriores. In om̄i quoqꝫ genere ſure homī tantum et crura carnoſa: homini tātuꝫpectus latum ceteris carinatum. facies homini tantuꝫceteris os aut roſtrum. fronſ ⁊ alijs ineſt. ſed homī tantum triſticie et hylaritatis clemētieqꝫ et ſeueritatis index. Mentum vero nulli preter hominem nec male¶ .VI.¶ Cur deus in homine ſpiritum rationaleꝫvniuit terreno corpori ¶ Petrus lūbardus.Um autem maioris dignitatis eſſe videreturanima: ſi abſqꝫ corꝑe ꝑmanſiſſet. poteſt tn̄ diciꝙ ideo voluit eam deus vniri corpori: vt in humana conditōn̄e nouum exemplum beate vnionis oſtēderet: que eſt inter deum ⁊ ſpūm. in qua toto corde diligitur et facie ad faciem videtur. Ob hoc et anime corporibus vnite ſunt vt in eis deo famulātes maioreꝫ coronam mereantur. ¶ Hugo in libro de ſpiritu et anīaFecit ergo deus hominē de limo terre: ⁊ inſpirauit infaciem eius ſpiraculum vite: dans ei ſenſum et intellectum: vt per ſenſum lutum ſibi ſociatū viuificaret. ac ꝑintellectuꝫ regeret: vt etiam per intellectuꝫ intuſ ingrederetur ⁊ cōtemplaretur dei ſapientiā: ⁊ per ſenſum foris egrederetur et cōtemplaretur oꝑa ſapientie. Intellectu intus illuſtrauit: ſenſu foris decorauit: vt in vtroqꝫ refectōem inueniret: intus ad felicitatem. foris ad iocunditatem. Ex carne igitur ⁊ anima conſtat homo: invtroqꝫ bonum ſuum habet in quo gaudet. Bonuꝫ antme deus eſt: cum affluentia dulcedinis ſue. Bonuꝫ carnis mundus eſt cum abūdantia iocūditatis ſue. Quidquid oculis corꝑis videtur: ꝓpter corpus factū eſt corpus propter animam: anima propter deū. Uita corꝑisanima eſt: vita anime deus eſt. Igneus eſt illis vigor:ac celeſtis origo ſpirituſ vite ⁊ limi terre. Sane ſine miraculo non fuit: ꝙ tam diuerſa et ab inuicem diuiſa potuerunt coniungi. nec minus mirabile fuit: ꝙ limo nr̄odeus ſe ip̄m ꝯiunxit: vt ſibi inuicem vnirētur deꝰ limuſtanta ſublimitas. et tanta vilitaſ. Nihil enim deo ſublimius: ⁊ nihil limo vilius. Mirabilis fuit ꝯiunctio prima. mirabilis et ſecunda nec minus mirabilis erit tercia: cum homo: et angelus: et deus vnus erūt ſpiritus.Si enim tam diſparem naturam carnis et aīe ad vnaꝫconfederatōnem deus ꝯiungere potuit: nequaꝙͣ erit eiimpoſſibile ratōnalem ſpiritum: qui vſqꝫ ad cōſortiumterreni corporis humiliatus eſt: cum eodeꝫ corpore glorificato: vt ſit ei glorie quod fuit ſarcine ad conſortiuꝫbonorum ſpirituum: qui in ſui puritate perſtiterunt. exaltare atqꝫ ad ſue glorie participatōem ſublimare. ſubiiciatur ergo corpus animo: animus deo: ⁊ vnus ſpiritꝰerit cū eo ¶ Mercurius trimegiſtus ad aſclepium Solum igitur animal homo duplex eſt eiuſqꝫ pars illa ſimplex: quā vocamus diuine ſimilitudinis formaꝫ ¶ Iſidorus ethim. libro xi. Abuſiue autem pronunciatur exvtraqꝫ ſubſtantia totus homo. id eſt ex ſocietate animeet corporis. Nam proprie homo ab humo. Greci autēhominem antropum appellauerunt: eo ꝙ ſurſū ſpectetſubleuatus ab humo: et ad contemplationem artificisſui. Duplex eſt autem homo ſcꝫ interior et exterior. ideſt anima et corpusVIIDe anima humana. ¶ Caſſiodorꝰ ī li. de aīaNima proprie hominis dicitur: non etiam pecudis. quia illorum vita in ſanguine cōſtitutanoſcitur. hic vero quia immortalis eſt animarecte appellātur: quaſi a vena. id eſt a ſanguine longediſcreta: quia etiam poſt mortem corporis perfectā eiꝰconſtat eſſe ſubſtantiam. Alij vero animam appellatādicunt. eo ꝙ animet corpus ac viuificet. Hec mox vt