LiberUiceſimuſtercius

loco clauſo: et a ventis remoto: vt teneritudineꝫ ſeruetatqꝫ pinguedineꝫ. Uicia caſei ſunt: ſi aut ſiccus ſit: autfiſtuloſus: quod euenit ſi aut parum p̄matur: aut ſalesnimios accipiet: aut calore ſoliſ vratur. In recēti caſeoconficiendo aliqͥ nucleos virides pineos terunt. atꝫ italacte mixto gelant. Aliqui timuꝫ tritum et frequentercolatum congelāt. Qualēcūqꝫ etiā ſaporeꝫ velis: efficere poteris: adiecto quod elegeris cōdimento: ſeu piperis ſeu cuiuſcūqꝫ pigmenti ¶ Iſaacli. i. Caſeus ex tribus ſubſtātiis cōponit̉: vna ex lactea: alia ex coagulotercia ex ſale. Lac quoqꝫ ſicut diximꝰ componit̉ ſcilicꝫcaſcitate: butiroſitate: et aquoſitate. p̄ter quā diuiſionēet caſeus incidit triplicitatē: aut enī recens ē ⁊ aquoſꝰ:aut vetus ⁊ paꝝ aquoſus: aut inter hūiditatem recētiſet ſiccitatem veteris medius. Coagl̓m eniꝫ virtute ſuiacuminis et caloriſ ac ſiccitatis in eo dominatur. qͥbusſua finitur humiditas. In recenti vero nō ſic finitur.Et ſi enī coagulum cuilibꝫ caſeo inſit īſeꝑabiliter: recēti tn̄ inſenſibiliter ꝓpter hūiditatis ſue ml̓titudinem.¶ Ideꝫ in libro iii. Caſeus vniuerſaliter peſſimꝰ eſt ſtomachi grauatiuus: digeſtōni difficilis. Ideo ſepiſſimeillo vtentes colericā incidunt paſſionem. Et lapides ineorum renibus generātur. ſed tn̄ diuerſo mō eſt. Caſeus recens minus calidus eſt ceteris et acutus. Undevicinꝰ ē frigiditati ⁊ humiditati quaſi in primo graduquod eſt ꝓpter humectatōem lactis aquoſitatem in ſecōtinentē. quare ceteris nutribilior eſt: et ventrē humefacit abſqꝫ vllo ſtomachi nocumēto: precipue ſi ſale careat. Uetus aūt et ſicciſſimꝰ acumē et calorē habꝫ palāpropter ſal ⁊ coaguli ſiccitateꝫ. Proinde cito in fumoſitatem et colericos hūores ꝯuertitur: qd̓ duobꝰ modiscōtingit. vnꝰ eſt: qꝛ eius vnctuoſitas in ꝓpatulo eſt: obeiꝰ aquoſitatis carentiā. Aliꝰ pro acumine: qd̓ acqͥſiuitcoagulo ⁊ ſale. Id̓oqꝫ ſtipticꝰ eſt et vitādus: qꝛ non eſtbonus ad nutrimentū: nec ad bonū ſanguīeꝫ generādūnec ad ventrem humectādum. Caſeꝰ ergo inter nonuꝫet vetus mediocris: fit laudabilis ſecūdum aliquarumLXIIIextremitatum vicinitatem.Adhuc de eodem. ¶ Auicenna. vbi sͣ.Aſeus melior ē mediꝰ īter illū qͥ extendit̉ vt viſcus: et frāgibilem. ambo qͥdeꝫ mali ſunt: ⁊ quiſapore priuatꝰ eſt: et declinās ad dulcedīeꝫ. Factuſ aūtex acetoſo melior eſt eis. Caſei maliciā augmētāt ſubtiliātia: qꝛ faciūt ip̄m penetrare: dū euꝫ impellūt. Et caſeus capraꝝ q̄ veſcūtur ſubtiliatiuiſ ē melior. ꝙͣ earū q̄nil et robeliis. In ipſo ē abſterſio: ⁊ ex eo fit emplaſtrūobtalmie et extremitati palpabre ꝑcuſſe. Generat aūtlapidem in renibꝰ ⁊ veſica. proprieqꝫ hūidꝰ. Sed ꝯfertvlceribꝰ inteſtinoꝝ: ꝓprie aſſatus: et prohibet ſolutōeꝫCoctuſ aūt in aqua ⁊ in potu datꝰ ablactātibꝰ lac eaꝝml̓tiplicat. Dicit̉ etiā ꝙ caſeus cum calamēto mōtanoſuꝑ venena epithimatur Caſeꝰ recens frigidꝰ eſt ⁊ hūidus in iii. nutritiuꝰ ⁊ īpinguatiuꝰ ⁊ comeditur pꝰ ip̄mmel. Caſeus qͥdem recens non ſallitus prohibꝫ plagaſapoſtemari: lenit naturaꝫ ⁊ eius aqua ſoluendo educitcolerā. Sallitus aūt nō vetus velocior eſt in digeſtōe ⁊deſcenſiōe. Ueꝝ ſallitꝰ ⁊ nō ſallitus malꝰ eſt ſtomachoDixit tn̄ Dyaſcorides: ꝙ recens ſtomacho bonꝰ eſt ſedillud eſt ex eis in qͥbus ambiguitas ē. Caſeus aūt vetꝰcalidus eſt: abſterſiuꝰ: mūdificatiuꝰ: ⁊ hūorem colericūefficit comeſtus. Bonus eſt aūt vlceribꝰ malis: et vulneribus leuibus recentibus. Recens aūt fortior eſt inhoc: ⁊ prohibet eorū apoſtematōem. Item vetus cumoleo valet in emplaſtro ſuper duriciem iuncturarum.Ualet etiam ſecundum galienum ad podagram ⁊ contractionem membrorum et alijs quoqꝫ doloribꝰ valetCaſeus antiquus ſallitus calidus eſt et ſiccꝰ extenuatapoſtema ⁊ bothor. Salſꝰ aūt nō vetus ē iuter vtꝝqꝫ.¶ Dyaſcorides Caſcus viridis ſine ſale euſtomachꝰ

eſt. Pingues facit humores: carnes replet. ventrē mollit. Elixus autem ⁊ aſſus ventrem ſtringit. tumoribusoculoꝝ medetur. liuores tollit. Sallitus aūt maciē pincuibus facit. Cacoſtomachus eſt: quia facit ardorem: etmaxime bubalus: qui tamen coagulatus omnibus tumoribus medetur ſuperpoſitus: et oculis maxime. Caprinus quidē ſtringit: et etiam bubalus: ſed plus ardorem facit: quia ſiccior eſt. Quinus quidē plus nutrit: etminus ventrem ſtringit: qꝛ pinguis eſt. Item ſallitusventrem mollit: vetus aūt ſtringit: aqua vero caſei canes impinguat. ¶ Plinius libro xi. Caſeus non fit exvtrinqꝫ dentatis: quoniaꝫ eoꝝ lac non coit. ¶ Idem li.xxviii. Seſtius eoſdem effectus equino caſeo quos bubalo tradit. Stomacho vtiles qͥ nō ſūt ſalſi. id eſt recentes Ueteres aluum ſiſtunt corpuſqꝫ minuūt: ſtomachovtiliores. In totū ſalſa minuūt corpꝰ: alunt mollia. Caſeus recens cū melle ſuggillata emēdat. Mollis aluūſiſtit. Sedat tormina paſtillis in vino auſtero decoctiſRurſuſqꝫ in patina toſtis cū melle. quod ſapruꝫ vocātqui cum ſale et ſorbis ſiccis cum vino tritus potuſqꝫmedetur celiacis. Genitalium carbunculis caprinꝰ tritus et impoſitus. Item acidus cum oximelle. ¶ Ex li.de naturis rerum. Ꝙ ergo dicit galienꝰ. caſeum generaliter eſſe malū: de ſubſtantia caſeata pura eſt intelligēdum. Nam ex triplici lactis ſubſtantia caſeus eſt: ſeruꝫquidem bonum eſt: et butirum melius. Caſeus aūt ꝑ ſepeſſimus. Itaqꝫ caſeus lacti vicinus: et craſſus ac butiroſus: bonus eſt et ſanis ſanus. vnde dicit. Plinius.zoroaſtrem in deſerto ſolo caſeo vixiſſe annis vigintiita temperate: vt non ſentiret dolorem alicuius morbi.¶ De butiro ¶ Iſaac libro primoLXIIIIUtirum. vt dictum eſt. naturaliter nutrimentū eſt caloris. et eſt butiroſa ſubſtantia mollifiIcatiua et vnctuoſa. ¶ Idem in libro iii. Eſt autem butiri natura quaſi pinguediniſ: que eſt cum carneet oſſibus cōmixta: propterea vulneribus pulmonis: pectoris: et dyafracmatis eſt cōueniens Mūdificat eniꝫet colat: et vulnera ad maturitatem ꝑducit. Gingiuisetiam infantium dolentibus propter dentes naſcētes:dat mitigatōnem Quod ſi cum melle mixtum potui detur: fit contra venenū. Et aſuefactum ſtomacho nocet:quia villos eiꝰ et aſperitatē mitigat vel mollificat.Auicenna vbi ſupra. Butirum calidum eſt ⁊ humidum in primo: maturatiuū: reſolutiuū: mollificatiuum:et eius reſolutio eſt in corporibꝰ teneris vel mediis: nōduris. Fumus eius exiccatiuus eſt: et facile conſtringitet eſt ſedatiuus doloꝝ materiaꝝ effuſaꝝ ad membra.Linitur ex eo corpus ac venter: et nutrit: et impinguatConfert vlceribus neruoꝝ et implet ac purgat vlcera.Confert etiā tuſſi frigide ⁊ ſicce: ꝓprieqꝫ cum amigdalis et zuccaro. Similiter in pleureſi et peripleumonia.Sputūqꝫ facile facit et maturat. ꝓhibet aūt ſputū ſaguinis. Et cōfert vomitui ſanguinis et ſaniei: qn̄ cū melle lambitur. Item cum eo bibuntur medicine que ſuntad exituras vel aminū cerebri: ⁊ apoſtemata radicuꝫ aurium: et nariū: et oris: ⁊ gingiue. ⁊ ad colla. Linitur etiam ex eo caro gingiuaꝝ infantiū: et facilis fit ortꝰ dentiū. Itē lenificatiuū eſt. plurimꝰ eius vſus ſoluit Ex eoquoqꝫ cliſtere fit ad apoſtemata calida et dura in inteſtinis et matrice: et ponitur in medicinis vulnerum orficii veſice. Reſiſtit aūt venenis: precipueqꝫ cum eo linitur morſus vipere. ¶ Dyaſcorides. Butirum ouiūmelius eſt: quia colore ſubruffum et pinguius eſt Ometamen digeſtibilē habet virtutē. Et quia virtus eiꝰ milactica eſt: ventrem mollit: ad ſiccitateꝫ pulmonū iuuaiCathaplaſmatibus miſcetur ⁊ tumentia vulnera reprimit. Pruriginem tollit capitis. Neruorumqꝫ doloremUulnera ſordida purgat. et replet. Carneſqꝫ ſuꝑfluas