LiberUiceſimuſtercius

multi caſci plurimi cibi eſt: et quanto denſius eſt tantocaſeacius. Cac cornutoꝝ animalium coagulatur: aliudautē non. Cac per frigus nō coagulatur: ſed aquoſitasab eo ſeparatur. Reſiduum vero fit ſpiſſum atqꝫ groſſum ꝑ ignē aūt incraſſatur. Item. lac animalis carētisdentibus ſuperius coagulatur Cac vero dentes habentis in vtraqꝫ mandibula nequaꝙͣ. ſicut nec eius ſepumet eius lac tenue eſt atqꝫ dulce. Cac cameli tenuiſſimuꝫeſt reſpectu alioruꝫ. Et ip̄m ſequitur lac eque: ⁊ poſt aſine. lac vacce ſpiſſuꝫ eſt valde: Et eſt cōueniens materiacaſei lac ouis et vacce. lac quoqꝫ capre bonum eſt. ¶Palladius vbi ſupra. Coagulandum auteꝫ eſt lac̄ coagulis agni vel edi: vel etiā pellicula que ſolet pullorumventriculis adherere: vel agreſtis cardui floribꝰ: vel lacte ficulneo ¶ Pliniꝰ li. xxviii. Sicuti ē lactis vſu. Utiliſſimū cuiqꝫ maternū cōcipere: nutricis exitioſum eſt.Hii ſunt enim infantes qui coloſtrati appellant̉: den ſato lacte in caſei ſpeciē. Eſt autē coloſtra prima a partuſpongioſa denſitas lactis. Maxime aūt alit quodcūqꝫhumanū: mox caprinū Unde fortaſſis fabule iouem itanutritum dixere: dulciſſimum ab hoīs camelinum. efficaciſſimum ex aſinis. Magnoꝝ animalium et corporūfaciliuſ redditur. Stomacho accōmadatiſſimū caprinūquoniā fronde magis ꝙͣ herba veſcuntur. Bubulū medicacius. Quillum dulcius et magis alit. Stomachominus vtile: quoniā eſt pinguius. Omne aūt vernumaquatius eſtiuo ⁊ de nouellis. ꝓbatiſſimū vero quod invngue heret nec defluit Innocēt ius decoctū: precipuecum calculis marinis. Aluus maxime ſoluitur bubuloMinus inflat quodcūqꝫ decoctum. Sanat vuas: lichenas. Ad omne vtile cōtuſa aut luxata: maxime renes:veſicam: interanea: fauces pulmones: foris prurituꝫ cutis eruptōnes pituite cibi aut potus abſtinentia Naꝫvt ī achaia bubulū biberēt p̄thifici ſyncteticiqꝫ diximꝰin ratōne herbaꝝ Sunt inter exēpla qͥ aſininū bibēdoliberati ſunt pōdogra chyrogra ve. Medici ſpeciē vnāaddidere lactis generibus: quod ſchiſton appellauere.Id fit hoc modo: fictili nouo feruet maxime caprinumramiſqꝫ ficulneis recētibus miſcetur: additis totidē cyathis mulſi quot ſint hemine lactis. Tum feruet vt circumfundatur: preſtat cyathus argenteus cum frigidaaqua demiſſus ita ne quid infundatur. deinde igni dēptum refrigeratōne diuiditur: et diſcedit ſerum a lacteQuidam et ip̄m ſerum iam multo potentiſſimum decoquunt. ad tercias partes ⁊ ſub diuo refrigerant Bibit̉autem efficaciſſime heminis ꝑ interualla ſanis diebuſquinqꝫ a potū illiuſ ſolitis geſtari. datur cōmicialibusinelancholicis: paraliticis: in lepris elephantiis articularibus morbis. Infunditur quoqꝫ lac contra roſionesa medicamentis factas Et ſi vrat dyſenteria decoctuꝫcum marinis lapillis aut cum p̄tiſanā ordeacea. Itē cotra roſiones inteſtinoꝝ bubulum aut ouillum vtilius.Recens quoqꝫ diſentericis infunditur. Ad colum aūtcrudum. Item vulue: et cōtra ſerpentium ictus: p̄thiſicis. cāthariduꝫ: aut ſalamādre: aut bupreſtis: aut phitocāpes venenis. Priuatim bubulum his qui calaſtrumbiberint aut cicutā: aut doricniū: aut leporem marinuꝫſicut aſininū contra gypſum ⁊ ceruſam et ſulphur ⁊ argētum viuum. Item dure aluo in febri. Gargariſaturquoqꝫ faucibus exulceratis vtiliſſime: et bibitur ab imbecillitate vires recolligētibus quos atrophos vocant̉In febri etiaꝫ que careat dolore capitis. pueris ante cibum lactis aſinini heminaꝫ dari cōuenit. aut ſi in exitucibi roſiones ſentiāt. Antiqui in archanis habuerunt.Sed hͦ ſi nō eſſet habuerūt ē caprino ¶ Actor. Eſt aūtcoagulū. vt ſuperiꝰ dictū eſt. ſtomachꝰ aīalis. ſic dictuꝫex eo ꝙ lac coagulari facit. Extrahitur autem ab aīaliāteꝙͣ incipiat herbas comedere. et ſallitur: ⁊ ꝯſeruaturad vſum predictum.¶ LX.

¶ De triplici ſubſtātia lactis ¶ Iſaac.Ac itaqꝫ compoſitum eſt ex tribus ſubſtātiisin virtute et actione diuerſis: vna ſubtiliatiuāet mūdificatiua. Altera groſſa et opilatiua: tercia mollitiua ⁊ cenatiua. Quod aquoſum eſt acutū eſt⁊ ſubtiliatiuum. Caſeata ſubſtātia eſt frigida et groſſaet opilatiua. Butiroſa mollificatiua ⁊ vnctuoſa. Cuiꝰcūqꝫ ergo lactis maior eſt aquoſitas: ſalubrius eſt aliominoris nocumēti etiā ſi ſepe accipiatur: quia a groſſoſanguine generādo remouetur. Inde galienus. Quodcūqꝫ lac ſubtile eſt ⁊ aquoſuꝫ: ſicut aſininū ⁊ caballinūnon ſanguinē groſſum generat. Quod vero plus abundat ad caſeum ſicut vaccinū et pecorinū ſanguinē facitgroſſum: tn̄ natural̓r plus vaccinum. Quocūqꝫ aūt intribus ſubſtātus eſt temꝑatum: ſicut femininū ⁊ caprinum: ꝑfectū generat nutrimētuꝫ et temperamētuꝫ. Un̄antiqui elegerūt ſerū caprinum. Lac cum ſua ſubſtātiabutiroſa mutatur in fumoſitatē et genera colerica: qͥabutirū naturaliter eſt nutrimentum caloris. Grofficiesvero caſei in acetoſitatē mutatur et putredinē. Un̄ nōeſt accipiendū niſi corpꝰ ſit tꝑatum: et ſtomachus exinanitus de colericis et flegmaticis hūoribus: ſicut iamdictū ē ſuꝑiꝰ ¶ Auicenna in ii. canōe. Cac compoſitūeſt ex ſoluente qd̓ eſt eius aqueitas: et cōſtringente: qd̓eius caſeitas. Et coluſtra qͥdem eſt tarde digeſtiōis: etgroſſi humoris: tardeqꝫ deſcenſiōiſ. Mel aūt ip̄m rectificat ⁊ acquirit ex ea corpꝰ plurimū nutrim̄tū. ¶ LXI.¶ De ſero. ¶ Diaſcorides.Erum habet vim purgatoriā educens ventrishumores. ¶ Iſaac vbi ſupͣ. Subſtātia lactisaquoſa et acuta: ſicut iā dictū ē ſupͣ groſſos humores incidit atꝫ ſubtiliat: lauat quoqꝫ viſcera. mordꝫinteſtina. et mouet adhibita velociter expellēda. Ideoqꝫ ventris ſolutiuū eſt: ⁊ ē laudabilis aquoſitas lactisin his q̄ ſuauiter mūdificare vis. Maxīe ſi in corꝑe interiori vl̓ exteriori cute ſunt humores putridi et corrupti vel acuti melancolici de incenſione colere rubee velſanguinee. Cuiuſcūqꝫ ergo lactis maior eſt aquoſitasſalubriꝰ eſt alio ⁊ minoris nocumēti: ſicut iā dictuꝫ eſt.¶ Auicenna vbi ſupra. Aquoſitas lactis calida ē ſubtiliatiua: lauatiua: ſolutiua: et in ipſa nō eſt mordicatōItē aqͣ caſei īpinguat hn̄tes cōplexiōeꝫ calidā et ſiccā.cum eiꝰ potu ſoluūtur ꝓpter cauſam ſuā. Non aūt eosimpiguat: niſi qꝛ humectat: et quia malū humorē extrahit: et ob hoc nutrim̄tum rectificat. Item delet pānuꝫet cicatrices linitū: et qn̄qꝫ confert eis etiā bibitu. Soluendo autem educit coleraꝫ aduſtam. et cum epithimoſoluit melancoliam aduſtam. In corꝑibusⁱ quoqꝫ calide ꝯplexionis excitat coitum Item in aqua caſei ē caliditas quedā: eo ꝙ in ipſa ſunt nitroſitas acqͥſita ex ſāguine primuꝫ: ⁊ ꝑs colerica. impinguat valde canes etnutrit eos. Potꝰ eius cum mediciuis mundificatiuismelancolie ꝯfert ⁊ panno. Eadē recens cocta cum tanto vino quāta ipſa eſt in cortice granati donec cōſumatur. prohibet ſpaſmum faciei. Item ſoluendo educit coleram ⁊ adiuuat eius abſterſio ꝓpter nitroſitatem ſuaꝫmixta vero melle fit magis iuuatiua. Bibitur etiā propter ſcabiem.LXIIDe caſeo. ¶ IſidorusAſeum vocāt qͣſi careum: ex eo ꝙ careat ſeroNam omne ſerum ei deducitur: vt pondus arIguatur. ¶ Palladius vbi ſupra. Caſeus mēſemaio coaguſādus eſt lacͣte ſincero cui ſerum omne d̓duci debet: vt et ponderibus arguatur. vbi vero ſolidariceperit: in opaco ponēdus eſt loco aut frigido: et ſubin̄preſſus adactis ꝓ acqͥſita ſoliditate ponderibꝰ. trito actorrefacto ſale debet aſpergi: et iā durior vehemētiuspremi. Poſt aliquoſ dies ſolidate iā formule per crateſita ſtatuātur: ne inuicem ſe vnaqueqꝫ ꝯtingat. Sit aūt