Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſtercius

vnde et ab eis fluxus venit In mineris non eſt fluxꝰ neqꝫ ſudor: quia partes eaꝝ rare non ſunt: ideo nichil abeis egreditur: ſicut ab animali planta ſuꝑflua q̄dā. qꝛcalor humorem ad extremitates trahit: diſpergiturqꝫmateria omnes partes eius: et quod ſuꝑfluit: emanatSicut enim in balneo calor humorē attrahit: qui in vaporem cōuerſus eleuatur qn̄ ſuꝑfluit: vel ſuꝑfluū fuerit: in guttas cōuertitur. Sic in animali planta ſuperfluitates aſcendunt: iteꝝ deſcendūt in actōnibus ſuiſ Idem in libro de animalibus. In aīalibus quidemmagni corꝑis neceſſe eſt modicū eſſe ſuꝑfluuꝫ: pauce ſunt generatōnis: quia ſuꝑfluū trāſit in magnitudinem corꝑis indigentis multo cibo. Omnia ſuꝑflua hn̄tin corꝑe loca nota: vt ſuꝑflui cibi ſicci locꝰ eſt inteſtinūinferius: et ſuperflui humidi veſica. Locus aūt ſpermatis matrix. et loca coitui cōuenientia teſticuli ſcꝫ et virga. Locꝰ vero lactis vbera. Eſt aliud de corꝑe exienſnon ſecundū viā ſuꝑflui quo indigetur: ſed ſcd̓m viamdiſſolutionis. Nec habet in corpore naturalē locuꝫ: ſedvagat̉ caſualiter .ſ. vt ſudor huiuſmōdi. XLVIII De ſudore.X ſuperfluitate quideꝫ humida paruaꝝ venarum exit ſudor: nec fit niſi qn̄ calefit corpus: etaperiūtur orificia venaꝝ. Iam vero qͥbuſdamhominibꝰ accidit ſudor ſangnineꝰ: ꝓpter maliciaꝫ complexionis. quia corpus eoꝝ valde rarū fuit: paratumad fluxuꝫ. Sanguiſqꝫ valde hūidus et aquoſus ꝓpterdebilitatem caloris in venis paruis. Sanguis enī quādo digeritur: inſpiſſatur. Calor vero non poteſt digerere propter multitudinē ip̄ius cibi. Auicenna in ii. canone. Sudor eſt aqueitas ſanguinis cui pus colericumadmixtū eſt. et eſt magis digeſtus ꝙͣ vrina. Eſt enī ſuꝑfluitas vnctuoſitatis et hūiditatis poſt digeſtionē vltimam. Urina eſt ſuꝑfluitas ſecunde digeſtionis. Diuerſificatur aūt ſudor ſecūduꝫ aīalia: in ip̄o eſt reſolutio pauca. Sudor adthletaꝝ confert apoſtematibus inguinis et ea reſoluit. Sudor ſiccus luctātium cum oleo alchana reſoluit apoſtemata māmille. oleo vero roſato ponit̉ ad cōgelatōem lactis in māmilla. Pretereaſordicies luctatium que congregatur in corꝑibus eoꝝ:quādo inungūtur oleo: et ꝓmiſcentur pulueri. ſiuegregatur ſuꝑ parietes ex vaporibus ſudoribꝰ eaꝝ: reſolutiua eſt ſciatice. Confert etiam duriciei matricis. Idem in iiii. canone. Sudor beſtiaꝝ venenoſus eſt:et ex eius potū fit facies viridis: et apoſtematur: currit ex corꝑe ſudor fetidus: ex aſcellis. Cura eius ē vomitus cum aquā tepida et tyriaca ex terra ſigillata. XIIIX.De lacrima et ſaliua. Actor.IAcrimam. vt ait Iſidorus. q̄dam a laceratōnementis dictam putāt: quia ſcꝫ ex dolore mentiſſolet ꝓcedere ip̄amqꝫ quodāmodo doloris affectu laceratā oſtendere. Sed hoc dūtaxat in homīe ratōnali mente p̄dito. verūtamen ceteroꝝ etiā aīalium nonnulla ex affectu cōſimili reperiūtur fleuiſſe. Eſt aūt lacrima ſtilla vel gutta liquida: lucida vel ſalſa: ex oculisꝓfluens. Aliquādo quidē ex ira et indignatōne. Aliqn̄ex cordis vel corꝑis anguſtia vel dolore. Aliquando expietate vel compaſſione. Aliquādo vero ex deſiderio:vel gaudio: vel amore ꝓcedēs. Iſidorus in libro ethimologiaꝝ. Soluꝫ equū fertur propter hominē lacrimari: et doloris affectum ſentire. Interfectis itaqꝫ vel morientibꝰ dominis ſuis multi lacrimas fundunt. Gregorius in moral̓. Saliua in os a capite labitur: ab orevero ducit̉ ad ventrē dum glutitur Auicenna in iiii.canōe Saliua diuerſificat̉ ſcd̓ꝫ ſpecieſ cōplexiōes ſingulariū. Uirtꝰ eiꝰ omnino maturatīa ē reſolutīa: abſtergit pannū: lētigineſ: ac ſāguīeꝫ mortuū. venēis qͦꝫreſiſtit. et ſputum hominis ieiuni ſcorpiones interficit

Item fricatur impetigo cum ſaliua hoīs ieiuni et camphora: Eadeꝫ quoqꝫ diſtillatur in aurē a vermibusleſam. eos interficit. et ſtatim educit.L.De vrina. Areſtotiles vbi.Mnis animaliū femīa mingit ad poſteriꝰ. Exmaribus aūt quadrupeduꝫ que mingunt retroeſt elephas: leo: camelus: et animal piloſum. p̄t aūteſſe animal hn̄s ſoleas: mingens retro. Aues mingunt qꝛ parum bibūt: quod ſupereſt humidi trāſit inplumā. Sil̓iter neqꝫ piſces: generalit̓ nec aliqd̓ ouās Auicenna vbi ſupͣ. Urina calida eſt et ficca. Omnijaūt abſterſiua eſt. Itaqꝫ morpheā abſtergit Cōfert doloribus neruoſis. et precipue vrina capraꝝ domeſticarum montanaꝝ. ꝓprie ſpāſmo extenſioni vl̓ tetanoItem in vaſe ereo coagulata cōfert albugini ſcabiei:proprieqꝫ vrina pueroꝝ. Similiter et cocta cum porriſFex vrine cōfert eriſipile ſuppoſita Cōfert etiā linitaſcabiei: et ſahapha: et vlceribus venenoſis. vlceribuspedum. Ex vrinis quidē magis iuuatiua ē vrina cameli arabici. Urina vero hominis debilior eſt ceteris. Eatamē debiliores ſunt vrine porcoꝝ domeſticoruꝫ caſtratoruꝫ. Et ex eis fortiores ſūt antique. Porro vrina hominis caſtrati omīs generis vrina debilior eſt. Ex vrinis aūt magis abſterſiua eſt vrina homīs. Sunt auteꝫvrine medicinales humana. aſinina: camelina: caprinathaurina: porcina: canina: leporina lincea. de quibꝰ inferiꝰ locꝭ ſuis dicetur De ſtercore et ſterquilinio In libro ethiLI.mologiarum xi.Tercora ſunt ſordes ex anīalis purgatōe diſfluunt Haly. Fimus oīs eſt calidꝰ ſiccus:virtus eiꝰ variatur ſcd̓m anīal de quo eſt: ciborumqꝫ eius naturam Auicenna. Stercus omne calefactiuuꝫ eſt: reſolutiuum ſiccatiuū. Diuerſificanturaūt ſtercora ſecundum diuerſitatē ſpecieꝝ animalium.Imo qn̄qꝫ ſecundū diuerſitatē indiuiduoꝝ ſpeciei vnius: et proprie hominū. Stercus qͥdeꝫ anatis adminiſtratur ꝓpter ſuꝑfluitatem ſue caliditatis. Stercusetiā accipitris criſtarelle ceteraꝝqꝫ rapaciū raro adminiſtrat̉: qꝛ ſuperflua ſunt valde. Adminiſtrātur aūtin medicina ſtercus hominis: equi: cameli: aſini: bouis:capre: porci: canis: locuſte: talpe: muris: lacerti: crocodili. Ex auibus vero galline: columbe: ciconie: tarde: turdi: palumbi: vulturiſ: yrundīs. Aug. in li. moribꝰmanicheoꝝ. Quid ſtercore aſpernabiliꝰ: tantā tamenagris vtilitatē affert: vt eiꝰ inuentori ſtercūcio: a quoetiam ſtercus nomen accepit: diuinos honores romanideferendos putarēt. Palladius de agricultura li. i.Stercus auiū maxime neceſſariū ē agriculture: excepto anſerum letamine: quod ſatis omnibus inimicuꝫ eſt.Stercoꝝ cōgeſtio locum ſuum tenere debebit. abundet humore: propter odoris horrēda a pretorii cōuertatur aſpectu. humor enī abundās hoc preſtabit ſtercori: vt ſi qua inſunt ſpinaꝝ ſemina: putrefiant. Stercusaſinoꝝ primū ē maxime ortis: deinde ouiuꝫ: et caprinūet iumētoꝝ. Porcinum vero peſſimū. Cineres optimi.ſcꝫ columbinum feruidiſſimū. Ceteraꝝqꝫ auium ſatisvtile excepto paluſtriū. Stercus quod anno reqͥeueritſegētibus vtile eſt: nec herbas creat ſi vetuſtius ſit minus proderit Pratis vero recentia ſtercora proficienAt vber herbaꝝ et maris purgamēta: ſi aquis dulciblauentur: mixta reliquis vicem ſtercoris exhibebūt. Etlimus quē ſcaturiens aqͣ vl̓ fluuii increm̄ta reſpuerint.LII. De ſpermate. Areſtotiles.Perma dicebat antiqui illud eſſe. quod ex totocorpore exit. per hoc etiā id probātes: qꝛ maxīaeſt in ea delectatio: quia ex ꝑfecto generaturperfectuꝫ: ſimiliter econtrario. Et qꝛ geniti generatibꝰ