LiberUiceſimuſtercius

animal in vſu venereo formas extrinſecus tranſmittitintus: eaꝝqꝫ ſatiata tipis rapit earū ſpecies in propriam qualitateꝫ. Itaqꝫ induſtria humana diuerſum quoqꝫ animal in coitu coegit: ſicqꝫ adulterina commixtōegenus aliud repperit. Solent enim et indi feminas canes noctu in ſiluis alligatas admittere ad tigrides beſtias: a quibus inſiliri ⁊ naſci ex eodeꝫ fetu canes adeoaccerrimos ⁊ fortes dicūt: vt ꝯplexū leones proſternātDicūtur et lynciſci: vt ait Plinius canes nati ex lupiset canibus: cum inter ſe forte miſcentur. Leopardꝰ quoqꝫ ex adulterio leene ⁊ pardi naſcitur ¶ Plinius li. x.Equarum iubas tonderi precipiunt: vt aſinoꝝ coitumpatiātur. ¶ Areſtotiles vbi ſupͣ. Omē aūt animal ſpecie differens a generātibus: natura ſterile eſt. ¶ GloſaSicut mulus et burdo: nō enī oportet vt generēt ſimile: cum ad id ſufficiat permixtio ſpecieꝝ Natura nāqꝫnihil agit ſuꝑflue: ſed neqꝫ diſſimilia generare poteſtſic enim per diſſimilia curſus eſſꝫ in infinitum: quod reſpuit natura.¶ XLIIII.¶ De naturali partu anīalium. Areſto.¶ ne animal paucos filios generās facile poteſt eos creare: ſed huiuſmodi pariūt animaliaCꝯpleta: vt hn̄tia ſoleas vel ſotulares. Anīaliavero fiſſoꝝ pedum generāt filios non cōpletos: et hn̄tmultos eoſqꝫ creare poſſunt in principio: cuꝫ aūt creuerint non paſcunt eoſ. ſed pariunt: ſicut animalia faciūtque pariunt vermes: fortaſſis ergo pariēt filios nō diſtinctos: occaſionatos. ſicut vulpes leo et lupꝰ. et qͥdaꝫiſtoꝝ filioꝝ erunt ceci. Porca vero generat multos filios completos: qꝛ natura eiuſ eſt inter duos modos predictos. Illud enī animal nō eſt magnum: ſicut animalhn̄s ſoleas. Sed cibꝰ qui trāſire debet in corpꝰ: trāſitin ſuꝑfluitateꝫ ſeminis: completqꝫ qd̓ cōcipit ꝓpter bonitatem ac fertilitatem ſui corporis. Eſt em̄ ſic arborplantata in terra pingui multum cibum hn̄ti Quedamergo animalia generat incōpletos ꝓpter diminutionēcibi: ſicut patet in filiis. quos generant mulieres inmēſe ſeptīo. In hoc etiā impregnatōis tempora diuerſificātur in homine et in alijs. Mulier nāqꝫ ſeptimomēſe parit: et in nono. et forte in octauo. ſed in maioriparte moritur. Mulieribus proprie in tempore partuſaccidit fortis dolor Ceteris aūt animalibus nō. Om̄ſaūt animaliū filii qn̄ pariūtur dormiunt ꝓpter conſuetudinem dormiēdi in matrice. Et in ventre qͥdem vſqꝫad tempꝰ partus caput habēt cōuerſum ſuꝑius: quādovero mouētur ad partum: vertunt caput inferius. Igitur naturaliter exituſ omniū animaliū eſt ſuꝑ caput qꝛpars ſuperior maior inferiori: ſicut accidit trutine: qͥaponderoſius ad terrā declinat.¶ XIVDe eodem. ¶ Plinius vbi sͣ.Erreſtrium vipera ſola intra ſe parit oua vniꝰcoloris et mollia vt piſces. Tercia die intravterū catulos excludit: deinde ſingl̓os ſingl̓isdiebus parit xx. fere numero. Itaqꝫ ceteri tarditatisimpatientes latera perrumpūt occiſa parentē. Cetereſerpentes cōtexta oua in terra incubāt: et fetū ſequētianno excludūt Ociſſime pariūt q̄ plurīos gignūt Quomaiꝰ eſt aīal: tāto diutiꝰ vtero format̉: diutius geſtaturqͥbꝰ lōgiora vite ſpacia. Neqꝫ creſcentiū tēpeſtiua adgenerādū etas. Que ſolidas hn̄t vngl̓as: ſingl̓os Quebiſulcas ⁊ gemīos pariūt. Quoꝝ in digitoſ pedū fiſſura diuiſa ē: eo numeroſiora in fetu. Sꝫ ſuꝑiora omīa ꝑfectos edūt ꝑtus hec inchoatos. In quo genere ſunt ⁊leene: vulpes ⁊ vrſe. Informia magis qͥdē ꝙͣ ſupͣdictaPꝰ ea labēdo calefaciūt fetꝰ. ⁊ figurāt. pariūt plurimūqͣternos. Cecos aūt gignūt canes: lupi: pāthere: thoeſCaneſ qͥ an̄ iuſtū tēpꝰ ꝯceꝑint: diutiꝰ cecos hn̄t catuloſBaſipodes omni menſe pariūt: et ſuꝑfetant ſicut lepores. Nam daſipus ⁊ lepꝰ tātū ſuꝑfetat a partu ſtatī im

plent̉: ꝯcipiūtqꝫ: ꝙͣuis vbera ſiccāte fetu pariūt n̄ cecoſQuecunqꝫ animal pariunt: in capita gignunt: circumacto fetu ſubenixum. Alia in vtero porrecta quadrupedes geſtantur extenſis ad longitudinem cruribus: ⁊ adaluum ſuam applicatis. Homo vero in ſemet cōglobatus inter duo genua naribus ſitis: Quadrupeduꝫ ouagignentiū lacertas ore parere. vt vulgo credit̉. Areſtotiles negat. Neqꝫ incubāt oblite quo ſint in loco enixeQuoniā huic animali nulla memoria. Itaqꝫ ꝑ ſe catulierumpunt.XLVI.¶ De cremento animaliū et etate. ¶ Areſto.Rementum animaliū non eſt: niſi ab eo in quonaturaliter delectātur: ⁊ illud a quo generāturidem ē cum eo a quo creſcit. id eſt cibus. Piſceſpluuialibus tꝑibus impinguantur: et vniuerſaliter nihil bene creſcit: niſi pluuia imbibatur Femine citiuſ creſcunt et ſeneſcūt ꝙͣ maſculi. In hoībus tamen. vt dictūeſt. citius formātur mares ꝙ femine. Corpꝰ viri creſcitquinqꝫ annis quaſi ſecundū meditatē ſui crementi Elephas creſcit annis lx. ⁊ magnus eſt pre oībus aīalibusPoſterius minus eſt ꝙͣ anteriuſ. preterꝙͣ in homine inquo pars ſuperior ꝓportionalis eſt inferiori: minor etiāin decrepitis. ſed in pueris ecōuerſo: propter hoc infantuli non poſſunt eleuare ſe. quia ſuperiꝰ maius eſt ⁊ poderoſius inferiori eaꝝ. Cum vero iuueneſcunt: pars inferior ſuꝑcreſcit. In quadrupedibus ecōuerſo. Cuꝫ em̄naſcūtur. pars inferior maior eſt ſuperiore. De inde ſuperior pars ſupercreſcit. Ideo quadrupedia nata ſe erigunt ſtatim et incedunt. Ob hoc etiam pullus equi poſteriori pede caput ſuum tangit. Equus aūt factus nōpoteſt. Similiter ⁊ aues et piſces plus habent carnisanterius ꝙͣ poſterius. propter hoc ergo om̄e aīal minoris eſt intellectus ꝙͣ homo. quia pōdus ſuperioris partis diminuit intellectum. propter eandē quoqꝫ cauſaꝫpueri minoris intellectus ſunt: quia caput habent groſſum et ponderoſum. Animalia magni corꝑis vnū filiūgenerant. ⁊ aīalia parui corꝑis multos. quia multus cibus in crementū corꝑis trāſit et ideo nō remanet ex eoniſi modicū .ſ. vnde ſperma generatur. Quod ergo natura diminuit in multitudine addit in magnitudine: etecōuerſo nihil enī agit ſuꝑflue. Pueri nō habent cāmſpermentalem. Unde nec calueſcut ſicut nec mulieres.Homo aūt ⁊ ē quus in ſenectute calueſcunt cauſa ſup̄dicta. Cetera vero aīalia nequaꝙͣ. Iuuenes in aīalibꝰfortiores ſunt pueris: quia iuncture pueroꝝ fortes noſunt: nec eoꝝ nerui. Similiter neqꝫ ſenū: vox quoqꝫ iuuenū animaliū acutior eſt voce ſenum: excepto vitulo: īquo accidit cōtrariū Item in iuuene ſanguīs eſt tenuiſet aquoſus: multus. In ſene vero ſpiſſus: niger: et paucus. Animalia pilos hn̄tia quādo ſeneſcūt indureſcunteorum pili. Similiter ⁊ in auibꝰ plume. Cortices veroſiue cutes animalium ingroſſantur ⁊ indurantur tunc:propter diminutōnem caloris: et propter trāſitū humoris cum calore magis indurantur. Frigus enim non indurat tantū: ſed etiaꝫ inſpiſſat corpus atqꝫ condenſat.Animal multe pinguedīs cito ſeneſcit: et paꝝ generatmultaſqꝫ habet occaſiones. in prima etate: ⁊ in ſenio etinfirmis non eſt ſperma. ¶ Gloſa. In prima quideꝫ etate et in ſenio: quia eibus tranſit in crementum corꝑis.In ſenio vero et infirmis: propter debilitatem vel paucitatem caloris.XLVII.De ſuperfluis humiditatibus animalium.reſtotiles in libro de vegetabilibus.N omni animali et planta et minera finita hu¶moris materia ꝓuenit ſiccitas loco humoris:propter victoria indigeſtioniſ. Digeſtio enim ēvbi humor et calor quandoqꝫ terminuꝫ conſequentur.Eritqꝫ indigeſtio in lapidibꝰ et mineris. in animali vero et planta non ſic: quia partes eaꝝ compacte nō ſunt