Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſtercius

magni valde. Qui tamen vltimo creantur: ſcilicet poſtalia membra. Hoꝝ cauſa eſt: quia cerebrū magnum eſt humiduꝫ ex prima creatione: nec vllum membꝝ in capite frigidum eſt humidū vt cerebꝝ et oculus. ꝓptercerebꝝ ergo caput eſt valde magnū: propter humiditatem apparent oculi prius magni: ſed complentur invltimo: quia completio cerebri: niſi difficile fit. Frigiditas enim humiditas que ſunt in eo: deſiccāturniſi valde tarde. hoc accidit omnibus animalibus magnum habētibus cerebꝝ: maximeqꝫ hoībus. Ob hoc ineis locus ſincipitis eſt valde humidus: nec etiā duratur: niſi vltimo. In infantibus quidē os ſincipitis ē vade molle: quia cerebꝝ habent magnū humidū: maiuſqꝫ cerebris alioꝝ aīalium. Unde non poſſunt caputgo tꝑe ferre propter pondus cerebri. Creatio oculorum et cōplementū fit poſt lōgum tꝑus: propter retardatōnem digeſtionis humiditatis cerebꝝ continentis.Itaqꝫ quodlibet animal habens multas fiſſuras in pedibus: vt canis et leo lupus vulpes: generāt filios cecos: extra vero ſeꝑantur oculi vident. Oculoꝝ auteꝫcreatio non erit niſi ex cibo. Membra quidem nobiliadominātia cōmunicationē habētia ex primo motore: cibum habent mundū bone decoctōnis: ſcꝫ primū cibumMembra vero qͥbuſ neceſſario indigetur: eoꝝ creatōeſt propter iſta: cibum hn̄t peiorē. Porro natura tanꝙͣrectificator rector eſt: quia cibuꝫ mundū: bonū valdedat membris nobilibus: et quod ex eis ſuꝑfluuꝫ ac malum eſt: dat membris ſeruilibus Ex materia ergo vald̓mūda: creant̉ inſtrumēta ſenſus corporea Ex ſuꝑfluitatibꝰ vero ſuſtētant̉: pili: cornua: ſolee: vnguēs: et ſimiliapropter hoc vltimo erit eoꝝ creatio: qn̄ ſcꝫ in corꝑe fuerit ſuꝑfluitas ſuſtentans Natura dentiū vero eſt ſicutnatura oſſium. Uerū tn̄ inter oſſa cetera dentes ſolūmodo creſcunt: ꝙͣdiu viuit aīal. alias em̄ cito ꝯſumerēturNam et dentes aīalium multū cōmedentiū: magnisdentibus carentiū: cito teruntur. Differunt etiaꝫ hi aboſſibus qm̄ oſſa cetera creant̉ ex prima ſuſtentatōe corporis .i. ſpermate. Creatio vero dentiū ex vltimo. id ēex cibo. Crementum aūt cuiuſlibet membri eſt ex partevmbilici: vt ſupra dictū eſt. In hominibꝰ citius formātur in vētre mares ꝙͣ femine. Si maſculus eſt ꝯceptusfiguratur in diebus xl. ſed femina quaſi in lxx XLI De monſtruoſis fetibꝰ aīalium. Areſto.Uandoqꝫ vero cum motꝰ virtutis agentis debiles fuerint: et non vicerint materia: remanebit quidem vniuerſalitas: et erit aīal: ſed habebit forte caput arietis aut thauri: aut alind huiuſmodiet forte generabitur vitulus habēs caput hominis: vl̓agnus caput thauri. Huiuſmodi mōſtruoſitas acciditqnqꝫ ſcd̓m modū hunc. id eſt coitū diuerſoꝝ in ſpecievel etiam moduꝫ impregnatōnis. id eſt cōcubitꝰ ſcꝫinnaturalis. Dicit̉ āt aliqͥd mōſtrum: propter membrorum ſuoꝝ multitudinē: et forme ſue diuerſitateꝫ: qꝛ forte multoꝝ peduꝫ erit vel multoꝝ capituꝫ. Democritusfingit: monſtruoſus eſt filiꝰ: propter duo ſpermata inmatrice ꝯtinuata: et hoc verum eſt in auibus: maxime īgallinis. Unde in ouis inueniuntur quandoqꝫ duo vitelli: propter ſpermatū cōgregationem. Itaqꝫ cuꝫ nullꝰparies inter eos diſtinxerit: tūc generabit̉ ex eis pulluſmōſtruoſꝰ: hn̄s vnū caput vnū corpꝰ: ſed quattuor pedes et quattuor alas: quia pars ſuperior prius ex albocreatur ex citrino cibatur. Deinde pars inferior creatur poſterius: et cibus eſt vnus non per parietes diſtinctus Si vero fuerit tela diuidēs inter ſpermā primi cōitus et ſecundi: erunt duo pulli. Sic ergo ex coitu ſupercōitum generātur filii gemini vel monſtruoſi. Iam enīapparuit ſerpens habens duo capita propter eandeꝫcauſam: quia ſerpens etiam ouat: et eſt multorum ouorum: non autem inuenitur in eis monſtruoſitas: niſi ra

ro propter figuram matricis: qm̄ eorum oua diſpoſitaſunt in matrice ſcd̓m aciem: ꝓpter ſuam longitudinenPorro apibus et veſpis non accidit hoc: quia qͥlibeteoꝝ pullus eſt in foramine per ſe. XLII De eodem.¶Taqꝫ debemꝰ opinari. accidit mōſtruoſitaſex materia: et ob hoc inenitur in generātibusmultos filios: et maxime in ouibus et capris. In mulieribus aūt et in ceteris non niſi raro. In animalibusquoqꝫ fiſſoꝝ pedum multis fiſſuris accidit magis ꝙͣ inalijs: propter multitudinē filioꝝ. Et quia non pariuntfilium cōpletum: vt canis: que vt pluries parit cecos.Multitudo nanqꝫ ꝓhibet cōplem̄tū creatōis: illa diminutio procedit quādoqꝫ ad creatōem monſtruoſaꝫque accidit ex errore operatōis nature Et forte pariet̉filius hn̄s multos digitos: vel vnum tm̄. et ſimiliter inalijs mēbris. Forſitan aūt habebit virgam et membꝝmulieris: quod accidit mulieribus et capris. Iam etiāapparuit caper hn̄s in cruribꝰ ſuis cornua. Huiꝰ mōialteratio et diminutio inuenitur etiaꝫ in mēbris anterioribus: qꝛ quorūdam creatio qn̄qꝫ diminuta eſt: quandoqꝫ quaſi ſuꝑflua. Et qn̄qꝫ in locis ſuis ſunt: quādoqꝫ omnino abſunt. Nūꝙͣ aūt inuentū eſt animal carens corde et epate: ſꝫ forte carebit ſplene vl̓ felle. forte hēbit vnicum renem: vl̓ duo fella: forte vero habebitſplen in dextro: ep̄ar in ſiniſtro: Hoc totum ſicut diximus: viſum fuit in cōpletis viuis animalibus: Sꝫ qd̓exit a natura: modico tempore viuit: et quod multum anatura recedit: non viuit. Maxime ſi in mēbris principalibꝰ alteratio nature fuerit. Cauſa vero generatōisgeminoꝝ eadem eſt cum cauſa membroꝝ ſuperfluorū.In prima nāqꝫ conceptōe cum in aliquo mēbro ſuſtentatur multa materia ſcꝫ pluſꝙͣ debet: accidet illd̓brum erit maius alio: ſicut digitus manꝰ vel pes: forte ſi diuidetur materia: fietqꝫ ex eis creatio geminoꝝſicut accidit radicibus arborum: quas tangit ictus fulminum: qm̄ in duo diuidūtur: et ex vna radice ſuſtentatio duarum arboꝝ efficit̉. Illud quoqꝫ qd̓ accidit quibuſdam: vt habeāt naturā maris et femine: fit etiaꝫ exdeclinatōne ſuperflui ſeminis ad illam partē: cuius ſcꝫmaterie pars vincitur: pars vero non: eritqꝫ mēbrumvnum principale: et aliud non. Beniqꝫ ſcienduꝫ portentuoſa accidentia aīaliū ſigna ſunt futuroꝝ. XLIIII. De animalibus bigeneribus Iſidorusſis naſcuntur: vt mulus ex equa et aſino. BulN animalibꝰ aūt bigenera dicūtur. ex diuerdo ex equo et aſina. Ibride ex apris et porcisTitirus ex oue et hirco. Muſino ex capra et ariete.Eſt autem dux gregis. Iudei aſſerunt ana neposeſau equarum greges ab aſinis in deſerto primus fecerat aſcendi: vt muloꝝ inde ꝯtra naturā animalia nouanaſcerēt̉. Onagros quoqꝫ ad admiſſos ad aſinaset ipſum iſtiuſmodi reperiſſe concubituꝫ: vt velociſſimiex his aſini naſcerētur. Sic et iacob cōtra natura colorum ſimilitudines procurauit. Nam tales fetus ouesillius concipiebāt: quales vmbras arietum deſuꝑ aſcedentium in aquarum ſpeculo contēplabantur. Deniqꝫet hoc ipſum in equaꝝ gregibus fieri fertur: vt generoſos obiiciant eqͦs viſibus concupiſcētiū: eoꝝ conſimiles concipere et creare poſſint. Nam et columbaruꝫdilectores depictas ponūt pulcherrimaſ columbas inlocis quibus ille verſantur: quo rapiēte viſu ſimiles generent. Inde eſt quidam grauidas mulieres iubentnullos intueri turpiſſimos animaliū vultus: vt cynodephalos ſimias: ne viſibus occurrentes ſimiles fetuspariant Hanc enī feminaꝝ eſſe naturā: vt quales ꝓſpexerint ſiue mente conceperint in extremo eſtū voluptatis dum concipiunt talem et ſobolem procreent. Eten-